Deneyiminizi iyileştirmek, site trafiğini analiz etmek ve reklamları kişiselleştirmek için çerezler kullanıyoruz.
Detaylar için Gizlilik Politikası'nı inceleyebilirsiniz.
Merkezi Takas Kuruluşu (MTK): Borsalarda gerçekleşen işlemlerin teslimi, ödenmesi ve teminat işlemlerini yürüten kurumdur (Örn: Takasbank).
Merkezi Karşı Taraf (CCP): Takas kuruluşunun alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı rolünü üstlenerek takasın tamamlanmasını taahhüt etmesidir.
Merkezi Saklama Kuruluşu (MSK): Sermaye piyasası araçlarının merkezi olarak saklandığı ve haklarının izlendiği kurumdur (Örn: MKK).
Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM): Yatırım kuruluşlarının nakit ve araç teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda yatırımcıları tazmin eden kamu tüzel kişisidir.
Sermaye Piyasasında Denetim, Tedbirler ve Yaptırımlar
Temel Kavramlar
Tedrici Tasfiye: Mali durumu bozulan yatırım kuruluşlarının mal varlığının YTM eliyle nakde çevrilerek hak sahiplerine ödenmesi sürecidir.
Bilgi Suistimali (Insider Trading): Henüz kamuya açıklanmamış, fiyat etkileyici bilgileri kullanarak menfaat sağlama suçudur.
Piyasa Dolandırıcılığı (Manipülasyon): Sermaye piyasası araçlarının fiyatları hakkında yanıltıcı izlenim uyandırmak veya yalan haber yaymak suretiyle menfaat sağlama suçudur.
Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM): Yatırım kuruluşlarının tazmin kararı sonrası yatırımcıların nakit ve menkul kıymet alacaklarını belirli bir limite kadar ödeyen kuruluştur.
Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun
Portföy Yönetim Şirketleri (PYŞ) Organizasyon ve Faaliyet Esasları
Temel Kavramlar
İhtisas Personeli: Araştırma uzmanı, fon müdürü, iç kontrol elemanı, müfettiş, portföy yöneticisi, risk yönetim personeli ve yatırım danışmanından oluşan uzman kadro.
Faaliyetleri Sınırlı PYŞ: Münhasıran GSYF, GYF veya yurt dışı yerleşiklere yönelik fon yöneten, sermaye ve personel şartlarında belirli muafiyetleri olan şirketler.
İç Kontrol Sistemi: Hata ve hileleri önlemek, mevzuata uyumu sağlamak amacıyla kurulan, yönetim kuruluna aylık raporlama yapan sistem.
Risk Yönetim Sistemi: Portföyün maruz kaldığı piyasa, likidite ve operasyonel riskleri ölçen, portföy yönetiminden bağımsız birim.
Önemli Formüller
Sınırlı PYŞ Sermaye Yükümlülüğü: $S_{sınırlı} = S_{standart} \times 0.50$
Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun
Borsa Yatırım Fonu (BYF): Bir endeksi takip eden, payları borsada işlem gören ve birincil piyasada pay oluşturma/geri alım imkanı sunan yatırım fonu.
Yetkilendirilmiş Katılımcı: BYF paylarının birincil piyasada oluşturulması ve iadesi işlemlerine aracılık eden yetkili aracı kurum.
Gayrimenkul Yatırım Fonu (GYF): Nitelikli yatırımcılardan toplanan paralarla gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı haklara yatırım yapan tüzel kişiliği olmayan malvarlığı.
Takip Hatası (Tracking Error): BYF'nin getirisi ile takip ettiği endeksin getirisi arasındaki farkın standart sapması; performans ölçütüdür.
Önemli Formüller
BYF Birim Pay Değeri: $Birim Pay Değeri = \frac{Fon Toplam Değeri}{Dolaşımdaki Pay Sayısı}$
Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun
Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF): Nitelikli yatırımcılardan toplanan paralarla girişim sermayesi yatırımları yapmak amacıyla kurulan tüzel kişiliği olmayan mal varlığı.
Nitelikli Yatırımcı: SPK düzenlemelerinde tanımlanan, belirli bir finansal varlık büyüklüğüne veya profesyonel tecrübeye sahip yatırımcı grubu.
Kaynak Taahhüdü: Yatırımcıların fona belirli bir süre içinde ödemeyi taahhüt ettikleri toplam sermaye miktarı.
İnançlı Mülkiyet: Fon varlıklarının yatırımcılar hesabına, ancak kurucu adına yönetilmesi esası.
Önemli Formüller
Birim Pay Değeri: $Birim Pay Değeri = \frac{Fon Toplam Değeri}{Katılma Payı Sayısı}$
Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun
GSYO Borçlanma Sınırı: Özsermayenin en fazla 2 katı kadar borçlanma aracı ihraç edilebilir.
Pay Alım Teklifi (Statüden Çıkış): GSYO statüsünden çıkışta, 30 günlük ve 6 aylık borsa fiyat ortalamalarından yüksek olanı ile yapılan zorunlu teklif.
TSPB (Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği): Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu; üyeleri arasında aracı kurumlar, bankalar, GSYO ve GYO'lar bulunur.
Müşteriyi Tanıma Kuralı (KYC): Hizmet öncesi müşterinin kimlik, mali durum ve risk tercihlerinin belirlenmesi zorunluluğu.
Önemli Formüller
Maksimum Borçlanma Tutarı: $B_{max} = E \times 2$
Statüden Çıkma Teklif Fiyatı: $P_{teklif} = \max(\text{Ort}_{30\text{gün}}, \text{Ort}_{6\text{ay}})$
Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun