Kredi Derecelendirmesi Ders Notları

Kredi derecelendirme metodolojisi ve uygulamaları

9 bölüm İlk 3 bölüm ücretsiz

Temel Kavramlar

  • Kredi Derecelendirmesi: Borçlunun finansal yükümlülüklerini zamanında ödeme kapasitesi ve istekliliği hakkındaki bağımsız görüştür.
  • Nisbi (Relatif) Görüş: Kredi notlarının mutlak bir değer değil, borçluların birbirine göre risk düzeyini ifade etmesidir.
  • Temsil Maliyeti (Agency Costs): Bilgi asimetrisi nedeniyle taraflar arasında oluşan maliyetlerdir; derecelendirme bunu azaltır.
  • Kontrolör: Derecelendirme kuruluşunun iç denetiminden sorumlu, doğrudan yönetim kuruluna raporlayan görevlidir.
  • Soğuma Süresi: Bir uzmanın derecelendirdiği kurumda çalışabilmesi için geçmesi gereken 2 yıllık süredir.

Önemli Formüller

Borç Maliyeti Formülü
$k_{borc} = R_f + DR + VR + LR + UR$
R_f: Risksiz Faiz Oranı
DR: Geri Ödenmeme (Default) Riski
VR: Vade Riski
LR: Likidite Riski
UR: Ülke Riski
Örnek: Rf=%10, DR=%2 ise k_borc en az %12 olur.

Önemli Noktalar

  • Kredi derecelendirmesi bir yatırım tavsiyesi değildir.
  • Kurumsal yönetim derecelendirmesi 1-10 arası notla yapılır.
  • Asgari sermaye 200.000 TL, uzman deneyimi 3 yıl, komite deneyimi 5 yıldır.
  • Bir müşteriden gelen gelir toplam gelirin %20'sini 3 yıl üst üste aşamaz.
  • Yabancı uzman sınırı %50, yabancı komite üyesi sınırı 1/3'tür.

Sık Yapılan Hatalar

  • Kredi notunu bir garanti veya sigorta gibi düşünmek.
  • Notların kesin bir iflas yüzdesi verdiğini sanmak.
  • Reklam yasağını sadece televizyon reklamı sanmak (kıyaslama yapmak da yasaktır).
  • Yatırım fonu alım satımının bağımsızlığı bozduğunu düşünmek (istisnadır, bozmaz).
4

Finansal Analiz ve Kredi Derecelendirmesi

Temel Kavramlar

  • Dikey Analiz: Bilanço kalemlerinin aktif toplamına, gelir tablosu kalemlerinin net satışlara oranlanarak yüzdeyle ifade edilmesi.
  • Yatırım Yapılabilir Seviye: Moody's'de Baa3, S&P/Fitch'te BBB- ve üzeri notları kapsayan güvenli yatırım kategorisi.
  • Spekülatif (Junk) Notlar: Yatırım yapılabilir seviyenin altındaki, yüksek riskli ve yüksek getirili tahviller.
  • FFO (Funds From Operations): EBITDA'dan faiz ve vergi nakit çıkışlarının düşülmesiyle bulunan faaliyet nakit akışı göstergesi.

Önemli Formüller

FFO (Faaliyetlerden Yaratılan Fonlar): $FFO = EBITDA - Faiz - Vergi$
Nakit Bazlı Faiz Karşılama Oranı: $Oran = \\1{Faaliyetlerden Yaratılan Nakit}{Faiz Giderleri}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

5

Banka Derecelendirme ve Düzenleme Çerçevesi

Temel Kavramlar

  • Stand-alone Rating: Bankanın dış destek (devlet/ortak) olmaksızın kendi finansal gücüyle yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesi.
  • All-in Rating: Bankanın kendi gücüne ek olarak dışarıdan alabileceği finansal desteği de içeren nihai kredi notu.
  • EBITDA: Faiz, Vergi, İtfa ve Amortisman Öncesi Kâr; operasyonel nakit yaratma kapasitesini gösterir.
  • FFO (Funds from Operations): EBITDA'dan faiz ve vergi düşüldükten sonra kalan, işletme sermayesi öncesi fon akışı.

Önemli Formüller

EBITDA: $EBITDA = FVÖK + Amortisman$
FFO: $FFO = EBITDA - Faiz - Vergi$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

6

Basel Sermaye Uzlaşıları ve Risk Yönetimi

Temel Kavramlar

  • SYSO (Sermaye Yeterliliği Standart Oranı): Bankanın sermaye tabanının risk ağırlıklı varlıklara oranı. Asgari %8 olmalıdır.
  • PD (Probability of Default): Borçlunun bir yıl içinde temerrüde düşme (borcunu ödeyememe) olasılığı.
  • LGD (Loss Given Default): Temerrüt gerçekleştiğinde, maruz kalınan tutarın yüzde kaçının kaybedileceği.
  • EAD (Exposure at Default): Temerrüt anında bankanın risk altında olan toplam bakiyesi.

Önemli Formüller

Sermaye Yeterliliği Oranı (Basel II): $SYO = \frac{Sermaye}{KRET + PRET + ORET} \geq \%8$
Beklenen Kayıp (Expected Loss): $EL = PD \times LGD \times EAD$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

7

Piyasa ve Operasyonel Risk Yönetimi (Basel II ve II.5)

Temel Kavramlar

  • Riske Maruz Değer (RMD/VaR): Belirli bir güven seviyesinde ve elde tutma süresinde oluşabilecek maksimum zarar tahmini.
  • Modifiye Süre (Modified Duration): Faiz oranındaki %1'lik değişimin varlık fiyatında yol açtığı yaklaşık yüzde değişim.
  • Tarihsel Simülasyon: Geçmiş piyasa hareketlerini mevcut portföye uygulayarak risk ölçen non-parametrik yöntem.
  • Operasyonel Risk: İnsan, sistem, süreç hataları veya dış olaylardan kaynaklanan zarar riski.

Önemli Formüller

N Günlük RMD: $RMD_N = RMD_1 \times \sqrt{N}$
Modifiye Süre (Dmod): $D_{mod} = D / (1 + r)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

8

Basel Düzenlemeleri ve Risk Yönetimi

Temel Kavramlar

  • sRMD (Stres RMD): Finansal kriz dönemlerine ait 250 günlük verilerle hesaplanan, %99 güven aralığındaki risk ölçüsü.
  • CET1 (Çekirdek Sermaye): En yüksek kaliteli sermaye; ödenmiş sermaye ve dağıtılmamış kârlardan oluşur.
  • LCR (Likidite Karşılama Oranı): 30 günlük stres senaryosunda nakit çıkışlarını karşılayacak yüksek kaliteli likit varlık stoğu.
  • Durasyon (Süre): Varlığın tüm nakit akışlarının bugünkü değer ağırlıklı ortalama vadesi; faiz duyarlılığı ölçüsü.

Önemli Formüller

Basel III Toplam Sermaye Yeterliliği: $\frac{Ana\ Sermaye + Katkı\ Sermaye}{Risk\ Ağırlıklı\ Varlıklar} \geq \%8$
Değiştirilmiş Durasyon: $D_{mod} = \frac{D}{1+R}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

9

Risk Yönetimi ve Kredi Derecelendirme

Temel Kavramlar

  • Gini Katsayısı: Modelin batan ve batmayanları ayırma gücü (1=Mükemmel, 0=Güçsüz).
  • AUC (Alan Altındaki Değer): ROC eğrisi altındaki alan. 0.5 ayrıştırma yok, 1 mükemmel ayrıştırma.
  • Altman Z-Skoru: İşletmelerin iflas riskini ölçen çok değişkenli diskriminant modeli.
  • VaR (Riske Maruz Değer): Belirli bir güven düzeyinde ve sürede oluşabilecek maksimum zarar.

Önemli Formüller

Beklenen Kayıp (EL): $EL = PD \\1 LGD \\1 EAD$
FVDM (CAPM) Getiri: $R_i = R_f + \\1_i(R_m - R_f)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Bu Dersi Öğrenmeye Başla

İnteraktif sorular, detaylı açıklamalar ve ilerleme takibi ile sınava hazırlan.