Kurumlarda ve SP'de Vergilendirme Ders Notları

Kurumlar vergisi ve sermaye piyasası vergilendirmesi

SPL sınav konusu: Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme (ders kodu 1013)

Bu Dersin Sorularını Ücretsiz Dene 🎧 Sesli Anlatımı Dinle Ücretsiz PDF özeti indir
33 bölüm İlk 6 bölüm ücretsiz 16 güncelleme

Son gözden geçirme:

33 bölümün ilk 6 bölümü kayıt olmadan açık, kalan 27 bölüm lisansla açılıyor. Ücretsiz PDF özet bu açık bölümleri kapsar.

Resmî kaynak: SPL çalışma notu (ders kodu 1013)

Bu özet, SPL'nin yayımladığı resmî sınav çalışma notlarına göre hazırlanır ve 30.06.2026 tarihli güncellemeyi kapsar. SPL güncelleme tablosu (PDF) · Bu derste neler değişti?

İçerik Tablosu

Ücretsiz PDF özeti indir Kurumlarda ve SP'de Vergilendirme · açık bölümlerin özeti, formül tablosu · kayıt gerekmez
  1. 1 Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme Temel Esaslar
  2. 2 Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme Temel Esaslar • Vergilendirme Esasları, Mükellefiyet ve Vergi Suçları
  3. 3 Vergilendirme Esasları, Mükellefiyet ve Vergi Suçları • Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları
  4. 4 Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları · 3. bölümün tekrarı
  5. 5 Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları • İstanbul Finans Merkezi Teşvikleri ve Kurumlar Vergisi İstisnaları
  6. 6 İstanbul Finans Merkezi Teşvikleri ve Kurumlar Vergisi İstisnaları • Kurumlar Vergisi İndirimleri, İstisnaları ve Türev Araçların Vergilendirilmesi
  7. 7 Kurumlar Vergisi İndirimleri, İstisnaları ve Türev Araçların Vergilendirilmesi • Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları
  8. 8 Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları
  9. 9 Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları • Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı
  10. 10 Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı • Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi
  11. 11 Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi
  12. 12 Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi • Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı
  13. 13 Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı • Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları
  14. 14 Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları
  15. 15 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları
  16. 16 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları
  17. 17 Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları • Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi
  18. 18 Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi
  19. 19 Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi • Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları
  20. 20 Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları • Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti
  21. 21 Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti • Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler
  22. 22 Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler • GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları
  23. 23 GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları
  24. 24 GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları • Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi
  25. 25 Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi • Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları
  26. 26 Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları
  27. 27 Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları • Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları
  28. 28 Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları • GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması
  29. 29 GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması • Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması
  30. 30 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması
  31. 31 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması • Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi
  32. 32 Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri
  33. 33 Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri

Temel Kavramlar

  • Geçici 67. Madde: Finansal araçlardan elde edilen gelirlerde stopaj usulü vergilemeyi düzenleyen ve uygulama süresi 10680 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.12.2030 tarihine kadar uzatılan maddedir.
  • Yatay Adalet: Aynı ekonomik koşullarda ve kazanç seviyesinde olan kişilerin, kazanç kaynağına bakılmaksızın aynı oranda vergilendirilmesini öngören vergi adaleti ilkesidir.
  • Dikey Adalet: Farklı ekonomik güce sahip olanların farklı oranlarda vergilendirilmesi olup, artan oranlı vergi tarifesi aracılığıyla çok geliri olanın daha çok vergi ödemesini sağlar.
  • Verginin Konusu: Verginin üzerine konulduğu ve kaynağını oluşturan iktisadi unsurlardır; bu unsurlar gelir, bir işlem, bir belge veya servet transferi olarak karşımıza çıkabilir.
  • Matrah: Verginin üzerinden hesaplandığı değer veya miktardır; gelir vergisinde kazanç toplamı, KDV'de ise mal ve hizmet teslim bedeli verginin matrahını oluşturur.
  • Vergi Sorumlusu: Verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir; birden fazla kişinin sorumlu olması durumunda müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır.
  • Vergi Ehliyeti: Mükellefiyet için yasal ehliyet şart olmayıp medeni haklardan yararlanma ehliyeti yeterlidir; bu sayede kısıtlılar veya henüz doğmamış bebekler dahi mükellef olabilir.
  • Vergiyi Doğuran Olay: Vergi alacağının kanunla belirlenen olayın gerçekleşmesi veya hukuki durumun oluşmasıyla doğmasıdır; faaliyetin yasak olması mükellefiyeti ve sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
  • Tarh: Vergi alacağının yasalarda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak miktar itibarıyla tespit edildiği idari işlemdir.
  • İkmalen Vergi Tarhı: Bir vergi tarh edildikten sonra, bu vergiye ilişkin ortaya çıkan yeni defter, kayıt ve belgelere dayanılarak saptanan matrah farkı üzerinden yapılan ek tarhiyattır.
  • Re’sen Vergi Tarhı: Vergi matrahının tamamen veya kısmen defter ve kayıtlara dayanılarak saptanmasının mümkün olmadığı hallerde takdir komisyonları veya inceleme raporları ile yapılan işlemdir.
  • Geçici Vergi: Gerçek kişi ve kurumların yıllık kazançları üzerinden üçer aylık dönemler itibarıyla ödedikleri ve yıllık vergiden mahsup edilen bir ön ödeme sistemidir.
  • Matrah: Verginin hesaplandığı değer veya miktar.
  • Mükellef: Vergi borcu kendisine yüklenen gerçek veya tüzel kişi.
  • Vergi Sorumlusu: Verginin ödenmesi bakımından idareye muhatap olan kişi.
  • Yatay Adalet: Aynı ekonomik güçteki kişilerin aynı vergiyi ödemesi.
  • Dikey Adalet: Farklı ekonomik güçtekilerin farklı (artan) oranlarda vergilendirilmesi.
  • Geçici Vergi: Yıllık vergiden mahsup edilmek üzere üçer aylık dönemlerde ödenen vergi.

Önemli Formüller

Kurumlar Vergisi Oranları (2025)
$Genel Oran = %25, Finansal Kurumlar = %30$
Genel Oran: Sanayi ve ticaret şirketleri için
Finansal Kurumlar: Banka, sigorta, SCM kurumları vb.
Örnek: 1.000.000 TL kazancı olan bir banka 300.000 TL vergi öder.

Önemli Noktalar

  • Genel kurumlar vergisi oranı %25 iken; bankalar, sermaye piyasası kurumları, sigorta ve emeklilik şirketleri için bu oran %30 olarak uygulanır.
  • Payları Borsa İstanbul'da ilk defa en az %20 oranında halka arz edilen kurumlar (finansal kurumlar hariç), 5 hesap dönemi boyunca 2 puan indirimli kurumlar vergisi öder.
  • 7555 sayılı Kanun ile indirimli kurumlar vergisi uygulaması en fazla 10 hesap dönemi ile sınırlandırılmış ve indirimli oran %10 olarak belirlenmiştir.
  • Geçici vergi beyannameleri ve ödemeleri, ilgili üç aylık dönemi takip eden ikinci ayın 17. günü akşamına kadar tamamlanmak zorundadır.
  • Gelir vergisinde geçici vergi oranı %15, kurumlar vergisinde ise 2024 ve 2025 yılları için %25 olarak belirlenmiştir.
  • 2025 yılı gelir vergisi tarifesine göre 158.000 TL'ye kadar olan kazançlar %15, 4.300.000 TL'yi aşan kazançlar ise %40 oranında vergilendirilir.
  • Vergi, resim ve harçların muaflık, istisna ve oranlarında kanuni sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanı'na verilmiştir.
  • Geçici 67. madde süresi 31.12.2030'a uzatılmıştır.
  • BIST'te en az %20 halka arz edilen kurumlara 2 puan indirim uygulanır.
  • Geçici vergi beyan ve ödemesi dönemi takip eden 2. ayın 17. günüdür.
  • Vergi ehliyeti için medeni hakları kullanma ehliyeti şart değildir.
  • 7555 sayılı Kanun ile indirimli kurumlar vergisi süresi 10 yıla çıkarılmıştır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Geçici 67 stopajının tüm finansal araçları kapsadığını sanmak (Sadece belirli araçları kapsar).
  • Vergi sorumlusu ile mükellefi karıştırmak (Sorumlu ödemeden, mükellef borcun aslından sorumludur).
  • Geçici vergi ödeme gününü ayın sonu sanmak (Doğrusu 17. gündür).

Temel Kavramlar

  • Matrah: Verginin üzerinden hesaplandığı değer veya miktardır; Gelir Vergisinde kazançlar, KDV'de ise mal ve hizmet bedeli verginin matrahını teşkil eder.
  • Vergi Sorumlusu: Verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir; birden fazla sorumlu varsa borçtan müteselsil (zincirleme) sorumluluk doğar.
  • Vergi Ehliyeti: Mükellefiyet için yasal ehliyet şart olmayıp medeni haklardan yararlanma ehliyeti yeterlidir; sağ doğmak kaydıyla bebekler dahi mükellef olabilir.
  • Re’sen Vergi Tarhı: Vergi matrahının defter ve belgelere dayanılarak tespit edilemediği hallerde, takdir komisyonları veya inceleme elemanlarınca belirlenen matrah üzerinden yapılan işlemdir.
  • Tahakkuk: Tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesidir; tahakkuk bir idari işlem olmadığından tek başına dava konusu edilemez.
  • Tam Mükellef: Türkiye'de yerleşmiş olan veya bir takvim yılında devamlı 6 aydan fazla oturan gerçek kişilerin, dünya genelinde elde ettikleri tüm kazançlar üzerinden vergilendirilmesidir.
  • Dar Mükellef: Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler ile kanuni ve iş merkezlerinin her ikisi de yurt dışında olan kurumların sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilmesidir.
  • Muafiyet: Vergi yükümlüsü olması gereken kişi ve kurumların, kanuni düzenlemelerle vergi dışı bırakılmasıdır; muafiyet doğrudan mükellefiyetin kendisine uygulanır.
  • İstisna: Vergiye tabi bir olayın veya gelirin tamamının veya bir kısmının vergi dışı bırakılmasıdır; muafiyetten farklı olarak doğrudan işlem veya olaya uygulanır.
  • Münferit Beyanname: Dar mükellef gerçek kişilerin yıllık beyanname ile bildirmek zorunda olmadıkları ve vergisi kesinti yoluyla alınmamış kazançları için kullandıkları beyan türüdür.
  • Özel Beyanname: Dar mükellef kurumların Türkiye'de elde ettikleri belirli 'diğer kazanç ve iratlar' için 15 gün içinde vermeleri gereken beyanname türüdür.
  • Vergi Ziyaı Cezası: Vergilendirme ödevlerinin zamanında veya eksik yerine getirilmesi nedeniyle verginin eksik tahakkuk etmesi durumunda, ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında kesilen cezadır.
  • Tarh Zamanaşımı: Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından itibaren başlayan ve beş yıl içinde tarh edilmeyen verginin ortadan kalkmasını sağlayan süredir.
  • Gecikme Zammı: Amme alacağının vadesinde ödenmeyen kısmına, vadenin bitiminden itibaren aylık %3,7 oranında (ve ay kesirleri için günlük) uygulanan mali müeyyidedir.
  • Matrah: Verginin üzerinden hesaplandığı değer veya miktar.
  • Mükellef: Vergi borcu yüklenen gerçek veya tüzel kişi.
  • Tarh: Vergi alacağının hesaplanarak miktarının tespit edilmesi.
  • Tevkifat (Stopaj): Ödeme anında yapılan vergi kesintisi.
  • Tam Mükellefiyet: Türkiye'de yerleşmiş olanların dünya genelindeki tüm kazançları üzerinden vergilendirilmesi.
  • Dar Mükellefiyet: Yerleşmiş olmayanların sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançlar üzerinden vergilendirilmesi.

Önemli Formüller

Vergi Ziyaı Cezası (Normal)
$C = VZ \times 1$
C: Kesilecek ceza tutarı
VZ: Ziyaa uğratılan vergi miktarı
Örnek: 1.000 TL verginin zamanında beyan edilmemesi durumunda 1.000 TL vergi ziyaı cezası kesilir.
Vergi Ziyaı Cezası (Kaçakçılık)
$C = VZ \times 3$
C: Kesilecek ceza tutarı
VZ: Ziyaa uğratılan vergi miktarı
Örnek: Sahte belge kullanımıyla 5.000 TL vergi ziyaına yol açılırsa, 15.000 TL ceza uygulanır.
Zamanaşımı Başlangıcı
$Başlangıç = Olay Yılı + 1 Yıl (1 Ocak)$
Olay Yılı: Vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği yıl
Örnek: 2019'da doğan vergi için zamanaşımı 01.01.2020'de başlar.
Gecikme Zammı Oranı
$Oran = 3,7\%$ (Aylık)
3,7: Kasım 2025 itibarıyla güncel oran
Örnek: 1000 TL borç için 1 ay gecikme: 1000 * 0,037 = 37 TL

Önemli Noktalar

  • Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak 6 aydan fazla oturanlar tam mükellef sayılır; ancak geçici ayrılmalar bu süreyi kesmez.
  • Belli ve geçici görevle gelen uzmanlar, tahsil veya tedavi amaçlı gelenler 6 aydan fazla kalsalar dahi Türkiye'ye yerleşmiş sayılmazlar.
  • Kurumlar vergisinde tam mükellefiyet için kanuni merkez veya iş merkezinden sadece birinin Türkiye'de bulunması yeterlidir.
  • Dar mükellef kurumlarda bir takvim yılına ilişkin mukimlik belgesinin üç yılda bir yenilenmesi gerekmektedir.
  • Vergi ziyaı cezası, idarece incelemeye başlanmadan önce kendiliğinden verilen beyannameler için %50 oranında uygulanır.
  • Gecikme faizi hesaplanırken ay kesirleri dikkate alınmazken, gecikme zammı ay kesirleri için günlük olarak hesaplanır.
  • Ceza kesme zamanaşımı vergi ziyaında 5 yıl iken, usulsüzlük cezalarında usulsüzlüğün yapıldığı yılı izleyen yıldan itibaren 2 yıldır.
  • VUK 359 kapsamındaki kaçakçılık fiilleri için vergi ziyaı cezasının yanı sıra 18 aydan 5 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
  • Vergi ehliyeti için medeni hakları kullanma ehliyeti (reşitlik vb.) şart değildir.
  • Türkiye'de bir takvim yılında 6 aydan fazla kalanlar yerleşmiş sayılır.
  • Kurumlarda kanuni VEYA iş merkezinden birinin Türkiye'de olması tam mükellefiyet için yeterlidir.
  • Gecikme faizinde ay kesirleri dikkate alınmazken, gecikme zammında günlük hesaplama yapılır.
  • Vergi zıyaı cezası normalde 1 kat, kaçakçılıkta 3 kat uygulanır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Muafiyet (kişiye) ve İstisna (işleme) kavramlarını karıştırmak.
  • Dar mükellef kurumlarda mukimlik belgesi yenileme süresini (3 yıl) gerçek kişilerle (1 yıl) karıştırmak.
  • Tahakkuku bir idari işlem sanıp dava konusu yapmaya çalışmak (oysa tarh dava edilir).

Temel Kavramlar

  • Tarh Zamanaşımı: Vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlayarak 5 yıl içinde tarh ve tebliğ edilmeyen vergilerin ortadan kalkmasıdır.
  • Tahsil Zamanaşımı: Vadenin rastladığı takvim yılını takip eden yılbaşından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmeyen amme alacaklarının bir daha aranamaması durumudur.
  • Ceza Kesme Zamanaşımı: Vergi zıyaında 5 yıl, usulsüzlükte 2 yıl olan bu süre; kaçakçılık fiillerinde 8 yıla kadar çıkabilen ve idarenin ceza kesme yetkisini sınırlayan süredir.
  • Düzeltme Zamanaşımı: Vergi hatalarının düzeltilmesi için öngörülen 5 yıllık hak düşürücü süredir; vergiyi doğuran olayı izleyen yılın başından itibaren hesaplanır.
  • Tam Mükellef Kurumlar: Kanuni veya iş merkezleri Türkiye'de bulunan ve tüm dünya kazançları üzerinden vergilendirilen anonim, limited ve benzeri sermaye şirketleridir.
  • İştirak Kazançları İstisnası: Tam mükellef bir kurumun, başka bir tam mükellef kurumun sermayesine katılmasıyla elde ettiği kâr paylarının, mükerrer vergilemeyi önlemek amacıyla vergiden muaf tutulmasıdır.
  • Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: Yurt dışındaki anonim/limited şirketin en az %10 sermayesine 1 yıl süreyle sahip olunması ve en az %15 vergi yükü taşınması şartıyla uygulanan muafiyettir.
  • Emisyon Primi İstisnası: Anonim şirketlerin hisse senetlerini itibari değerinin üzerinde bir bedelle ihraç etmeleri sonucunda oluşan kazançların kurumlar vergisinden istisna edilmesidir.
  • Portföy İşletmeciliği İstisnası: Türkiye'de kurulu yatırım fonları ve ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarının, belirli kâr dağıtım şartlarına bağlı olarak vergiden muaf olmasıdır.
  • Sat-Kirala-Geri Al İstisnası: Kurumların varlıklarını finansal kiralama şirketlerine geri kiralama amacıyla satmasından doğan kazançların, özel bir fon hesabında tutulması şartıyla vergiden istisna edilmesidir.
  • Varlık Kiralama Şirketi İstisnası: Kira sertifikası ihracı amacıyla varlıkların kaynak kuruluşça varlık kiralama şirketine devrinden doğan kazançlara uygulanan tam vergi muafiyetidir.
  • İFM Finansal Hizmet İhracatı İndirimi: İstanbul Finans Merkezi'nde katılımcı belgesiyle yapılan finansal hizmet ihracı kazançlarının %75'inin (2022-2047 arası %100) kurum kazancından indirilmesidir.
  • Tarh Zamanaşımı: Vergiyi doğuran olayı takip eden yılbaşından itibaren 5 yıldır.
  • Tahsil Zamanaşımı: Vadeyi takip eden yılbaşından itibaren 5 yıldır.
  • İştirak Kazançları İstisnası: Tam mükellef kurumlardan alınan kâr paylarının vergi dışı tutulmasıdır (Oran/Süre şartı yoktur).
  • Yurt Dışı İştirak İstisnası: %10 pay, 1 yıl elde tutma, %15 vergi yükü ve transfer şartı ile uygulanan istisnadır.
  • Emisyon Primi: Hisselerin itibari değerinin üzerinde satılmasıyla oluşan, vergiden müstesna kazançtır.
  • Özel Fon Hesabı: Satış kazancı istisnalarında kazancın 5 yıl boyunca tutulması gereken hesaptır.

Önemli Formüller

Yurt Dışı İştirak Vergi Yükü Hesaplaması
$\text{Vergi Yükü} = \frac{\text{Ödenen Vergi Benzeri Toplam}}{\text{Dağıtılabilir Kazanç} + \text{Ödenen Vergi Benzeri Toplam}}$
Ödenen Vergi: İştirak edilen kurumun faaliyette bulunduğu ülkede ödediği KV benzeri vergiler
Dağıtılabilir Kazanç: Ticari kazançtan ödenen vergiler düşüldükten sonra kalan tutar
Örnek: 400.000 TL kazancı olan ve 45.000 TL vergi ödeyen bir kurumda vergi yükü: $45.000 / 400.000 = \%11,25$ olur.
Yurt Dışı İştirak Hissesi Satış Aktif Şartı
$\frac{\text{Yurt Dışı İştirak Hisseleri}}{\text{Nakit Dışı Aktif Toplamı}} \ge \%75$
Yurt Dışı İştirak Hisseleri: En az %10 ortaklık payı olan yurt dışı iştiraklerin kayıtlı değeri
Nakit Dışı Aktif Toplamı: Şirket bilançosundaki toplam aktiften nakit varlıkların çıkarılmasıyla kalan tutar
Örnek: Nakit dışı aktifi 500.000 TL olan bir kurumun istisna için en az 375.000 TL değerinde uygun yurt dışı iştiraki olmalıdır.
Vergi Yükü Hesabı
$VY = \frac{\text{Ödenen Vergi}}{\text{Ticari Kazanç + KKEG}}$
VY: Vergi Yükü Oranı
KKEG: Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler
Örnek: 45.000 TL vergi / 400.000 TL kazanç = %11,25

Önemli Noktalar

  • Yurt dışı iştirak kazançlarında genel istisna için en az %10 pay ve 1 yıl elde tutma şartı varken, %50 pay sahipliğinde vergi yükü şartı aranmaksızın %50 istisna uygulanır.
  • Taşınmaz satış kazancı istisnası 15.07.2023 tarihinden sonra iktisap edilen taşınmazlar için tamamen kaldırılmıştır; bu tarihten öncekiler için oran %25'tir.
  • İştirak hisselerinin satışından doğan kazanç istisnası oranı %75'ten Cumhurbaşkanı kararı ile %50'ye indirilmiştir.
  • Gayrimenkul yatırım fon ve ortaklıklarının (GYF/GYO) istisnadan yararlanabilmesi için taşınmaz kazançlarının en az %50'sini kâr payı olarak dağıtması şarttır (2025'ten itibaren).
  • Satış kazancı istisnasından yararlanan tutar, satışın yapıldığı yılı izleyen 5. yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulmalıdır.
  • Satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar nakden tahsil edilmesi zorunludur.
  • Yurt dışı iştirak kazançlarının istisna edilebilmesi için kazancın beyanname verme tarihine kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması gerekir.
  • Kârın sermayeye eklenmesi, yatırım fon ve ortaklıkları için aranan kâr dağıtım şartını sağlamaz.
  • 15.07.2023'ten sonra alınan taşınmazlarda satış kazancı istisnası kaldırılmıştır.
  • Yatırım fonları için 2025'ten itibaren taşınmaz kazançlarının %50'sini dağıtma şartı getirilmiştir.
  • İştirak hissesi satış kazancı istisnası oranı 9160 sayılı CB Kararı ile %50 olmuştur.
  • İFM'de finansal hizmet ihracatı kazançları 2047'ye kadar %100 indirimlidir.

Sık Yapılan Hatalar

  • Yerli iştirak kazançlarında %10 veya 1 yıl şartı olduğunu sanmak (Bu şartlar sadece yurt dışı iştirakler içindir).
  • Kârın sermayeye eklenmesini 'kâr dağıtım şartı'nın yerine getirilmesi saymak (Sermayeye ekleme dağıtım sayılmaz).
  • Zamanaşımı sürelerinin başlangıcını olayın olduğu gün sanmak (Genellikle takip eden yılbaşıdır).
4

Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları

Bu bölümün maddeleri 3. bölümde birebir yer alıyor; aynı metni iki kez basmamak için burada tekrarlamadık.

Temel Kavramlar

  • Finansal Hizmet İhracatı: Katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların İFM'de gerçekleştirdiği, yurt dışına yönelik hizmetlerden elde edilen kazançların %75'inin (2022-2047 arası %100) kurum kazancından indirilmesidir.
  • Nitelikli Hizmet Merkezi: En az üç ülkede aktif faaliyet gösteren, yıllık hasılatının %80'ini yurt dışı ilişkili şirketlerden sağlayan ve finansal danışmanlık gibi yönetim hizmetleri sunan sermaye şirketleridir.
  • Transit Ticaret Kazanç İndirimi: Yurt dışından alınan malların Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satılması veya buna aracılık edilmesinden sağlanan kazancın %50'sinin (2026'dan itibaren %100) beyannameden indirilmesidir.
  • İFM Personel Ücret İstisnası: İFM'de çalışan ve son 3 yıl Türkiye'de bulunmayan personelin ücretinin; 5 yıl tecrübelilerde %60'ı, 10 yıl tecrübelilerde %80'i oranında gelir vergisinden muaf tutulmasıdır.
  • Kanuni Takipteki Borç Tasfiyesi İstisnası: Bankalara veya TMSF'ye borçlu olanların taşınmaz ve iştirak hisselerini borca karşılık devretmelerinden doğan kazancın tamamının kurumlar vergisinden istisna edilmesidir.
  • Sınai Mülkiyet Hakları İstisnası: Türkiye'de Ar-Ge ve yazılım faaliyetleri sonucu ortaya çıkan patentli veya faydalı model belgeli buluşların kiralanması veya satışından elde edilen kazançların %50'sinin vergi dışı bırakılmasıdır.
  • Yabancı Fon Kazançları: Yabancı fonların tam mükellef portföy yöneticileri aracılığıyla sermaye piyasası araçlarından elde ettikleri kazançların, belirli bağımsızlık şartları dahilinde Türkiye'de vergilendirilmemesidir.
  • Varlık Kiralama Şirketi (VKŞ) İstisnası: Kaynak kuruluş varlıklarının VKŞ'ye devrinde vergi alınmaması, ancak varlığın üçüncü kişilere satışı halinde zamanında alınmayan verginin gecikme faiziyle (cezasız) tahsil edilmesidir.
  • Halka Arz Kurumlar Vergisi İndirimi: Payları en az %20 oranında ilk defa halka arz edilen kurumların (finansal kuruluşlar hariç), beş hesap dönemi boyunca kurumlar vergisi oranının 2 puan indirimli uygulanmasıdır.
  • İhracat Yapan Kurumlar İndirimi: İhracat yapan kurumların münhasıran ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 5 puan indirimli olarak uygulanması teşviğidir.
  • Üretim ve Zirai Faaliyet Vergi Oranı: Sanayi sicil belgesine sahip kurumların üretim faaliyetlerinden veya zirai üretimden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının %12,5 olarak uygulanmasıdır.
  • İştirak Hissesi Satış Kazancı Fonu: Satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının, satışın yapıldığı yılı izleyen takvim yılının başından itibaren 5 yıl boyunca sermayeye ilave dışında başka hesaba aktarılmaması gereken fon hesabıdır.
  • Transit Ticaret İndirimi: İFM'de yurt dışından alınan malın Türkiye'ye getirilmeden yurt dışına satılmasından doğan kazancın %50'sinin (2026'dan itibaren %100) indirilmesi.
  • Sınai Mülkiyet İstisnası (5/B): Türkiye'de geliştirilen patentli buluşların satış, kira veya üretim kazançlarının %50'sinin kurumlar vergisinden istisna edilmesi.
  • Finansal Hizmet İhracatı: İFM'deki finansal kuruluşların yurt dışına sunduğu hizmetlerden elde ettiği kazançların 2047'ye kadar %100 indirilmesi.
  • Nitelikli Hizmet Merkezi: En az 3 ülkede aktif, hasılatının %80'ini yurt dışı ilişkili şirketlerden alan ve destek hizmetleri sunan sermaye şirketi.
  • Halka Arz İndirimi: En az %20'si halka arz edilen şirketlere 5 yıl boyunca uygulanan 2 puanlık kurumlar vergisi indirimi.

Önemli Formüller

İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası (Tahsilat Şartlı)
$İstisna Tutarı = (Toplam Kazanç \times İstisna Oranı) \times (İki Yıl İçinde Tahsil Edilen Tutar / Toplam Satış Bedeli)$
İstisna Oranı: İştirak hisseleri için %75, taşınmazlar için %50
Tahsil Edilen Tutar: Satışı takip eden 2 yıl içinde nakden alınan bedel
Örnek: 1.200.000 TL'ye satılan iştirakten 900.000 TL kar elde edilmişse ve 2 yıl içinde sadece 800.000 TL tahsil edilmişse; istisna kazanç (900.000 * 0,75) * (800.000 / 1.200.000) = 450.000 TL olur.
İştirak Hissesi Satış Kazancı İstisnası
$İstisna = (Satış Fiyatı - Maliyet) imes %75$
Satış Fiyatı: Hissenin elden çıkarılma bedeli
Maliyet: Hissenin alış/kayıtlı değeri
%75: Kanuni istisna oranı (taşınmazlarda %50)
Örnek: 1M TL'ye satılan, 200k maliyetli hisse için: (1.000.000 - 200.000) × 0,75 = 600.000 TL istisna.

Önemli Noktalar

  • İştirak ve taşınmaz satış kazancı istisnasından yararlanmak için satış bedelinin en geç 2 yıl içinde tahsil edilmesi zorunludur.
  • İFM'de transit ticaret kazanç indirimi için kazancın, beyanname verme süresinin sonuna kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması şarttır.
  • Halka açık şirketlerde %20 halka arz şartıyla sağlanan 2 puanlık indirim, bankalar ve finansal kiralama şirketleri gibi finans kurumları için uygulanmaz.
  • Yabancı fonlarda portföy yöneticisinin ve ilişkili kişilerin fon kazançları üzerindeki hak sahipliği %20'yi aşarsa kazanç genel hükümlere göre vergilendirilir.
  • İFM personel istisnası, personelin İFM'de çalışmaya başlamadan önceki son 3 yılda Türkiye'de çalışmamış olması durumunda geçerlidir.
  • Sınai mülkiyet hakları istisnası, patent veya faydalı model belgesinin verildiği tarihten itibaren koruma süresi boyunca uygulanır.
  • Kâr payları üzerinden yapılan stopaj oranı 22 Aralık 2024 tarihli kararla %10'dan tekrar %15'e çıkarılmıştır.
  • İFM katılımcı belgelerinin bir örneği, indirimden faydalanılacak ilk dönemin beyanname süresi içinde vergi dairesine verilmelidir.
  • İFM'de 10 yıl yurt dışı tecrübesi olan personelin ücretine %80 gelir vergisi istisnası uygulanır.
  • Kâr payı stopaj oranı Aralık 2024 itibarıyla %15'tir.
  • Üretim faaliyeti ile iştigal eden sanayi sicil belgeli kurumlar için vergi oranı %12,5'tir.
  • Yabancı fon yöneticileri, fona %20'den fazla ortak olmamalıdır.
  • İFM indiriminden yararlanmak için kazancın beyanname verme süresine kadar Türkiye'ye transferi şarttır.

Sık Yapılan Hatalar

  • Transit ticaret indiriminde malın Türkiye'den geçmesi durumunda indirimden yararlanılabileceğini sanmak (Mal Türkiye'ye girmemelidir).
  • İştirak hissesi satış kazancını fon hesabına almadan istisnadan yararlanmaya çalışmak.
  • Halka arz indiriminin tüm sektörlere (bankalar dahil) uygulandığını düşünmek (Finansal kurumlar hariçtir).

Temel Kavramlar

  • Halka Arz Vergi İndirimi: Payları en az %20 oranında ilk defa halka arz edilen kurumların, banka ve finans kurumları hariç, beş hesap dönemi boyunca kazançlarına uygulanan 2 puanlık indirimdir.
  • İhracat Kazancı İndirimi: Kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına, genel kurumlar vergisi oranı üzerinden 5 puan indirim uygulanmasını sağlayan teşviktir.
  • Üretim Faaliyeti Vergi Oranı: Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim veya zirai faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyet kazançlarına kurumlar vergisi oranının %12,5 olarak uygulanmasıdır.
  • Nakdi Sermaye Artırımı İndirimi: Sermaye şirketlerinin nakit sermaye artışları üzerinden TCMB faiz oranıyla hesaplanan, tescil döneminden itibaren 5 yıl süreyle matrahtan düşülen indirimdir.
  • Hizmet İhracatı İndirimi: Yurt dışındaki müşterilere Türkiye'den verilen yazılım, mimarlık gibi hizmetlerden elde edilen kazancın, Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla %80'inin matrahtan indirilmesidir.
  • Girişim Sermayesi Fonu İndirimi: VUK 325/A maddesine göre ayrılan fonların, beyan edilen kurum kazancının %10'unu aşmayan kısmının beyanname üzerinde indirim konusu yapılmasıdır.
  • Korumalı İşyeri İndirimi: Zihinsel veya ruhsal engelli çalışanların yıllık brüt ücretlerinin %100'ünün, asgari ücretin yıllık brüt tutarının %150'sini aşmamak kaydıyla 5 yıl boyunca indirilmesidir.
  • Sponsorluk Harcamaları: Amatör spor dalları için yapılan harcamaların tamamının, profesyonel spor dalları için ise %50'sinin kurum kazancından indirilmesine imkan tanıyan düzenlemedir.
  • Finansman Gider Kısıtlaması: Yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma ait faiz ve komisyon gibi giderlerin %10'unun kurum kazancından indirilmesinin kabul edilmemesidir.
  • Forward İşlemi Vergilemesi: Gelecekteki bir tarihte alım-satım taahhüdü içeren sözleşmelerde, kâr veya zararın vade sonuna kadar reeskont edilmeyip sadece vade tarihinde kazanca dahil edilmesidir.
  • Para Swapı: Tarafların belirli miktardaki para birimlerini önceden anlaşılan oranlarla değiştirdiği, kazancın vade sonunda kesinleştiği bir takas sözleşmesi türüdür.
  • KKM Kur Farkı İstisnası: Döviz veya altın hesaplarının TL mevduata çevrilmesiyle oluşan kur farkı kazançları ile vade sonu faiz ve kâr paylarının kurumlar vergisinden muaf tutulmasıdır.
  • Halka Arz İndirimi: En az %20'si halka açılan kurumlara (finans hariç) 5 yıl boyunca sağlanan 2 puanlık KV indirimi.
  • İhracat İndirimi: Münhasıran ihracat kazançlarına uygulanan 5 puanlık KV indirimi.
  • Üretim Teşviki: Sanayi sicil belgeli üretim ve zirai kazançlara uygulanan %12,5'lik özel KV oranı.
  • Geçici 14. Madde: Döviz ve altın hesaplarının TL'ye dönüşümünde kur farkı ve faiz kazançlarına sağlanan KV istisnası.
  • Finansman Gider Kısıtlaması: Öz kaynağı aşan yabancı kaynaklara ait finansman giderlerinin %10'unun KKEG kabul edilmesi.

Önemli Formüller

Nakdi Sermaye Artırımı İndirim Tutarı
$İndirim Tutarı = Nakdi Sermaye Artışı \times Ticari Krediler Faiz Oranı \times İndirim Oranı \times Süre$
Nakdi Sermaye Artışı: Ticaret siciline tescil edilen nakit sermaye tutarı
Ticari Krediler Faiz Oranı: TCMB tarafından açıklanan yıllık ağırlıklı ortalama faiz oranı
İndirim Oranı: Genel oran %50 (Yurt dışı kaynaklıda %75, halka açıklıkta ek puanlar)
Süre: Sermayenin ödendiği ay kesri dikkate alınarak hesaplanan süre
Örnek: Bir şirket 1.000.000 TL nakdi sermaye artırımı yaparsa, %50 indirim oranı ve %20 faiz oranı varsayımıyla yıllık 100.000 TL indirim hesaplar.
Forward İşlemi Kazanç Hesaplaması
$Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vadede Spot Kur - Sözleşme Kuru)$
Sözleşme Tutarı: Sözleşmeye konu olan döviz veya varlık miktarı
Vadede Spot Kur: Vade tarihindeki cari piyasa fiyatı
Sözleşme Kuru: İşlem tarihinde belirlenen kullanım fiyatı
Örnek: 1.000.000 USD tutarlı, 1,4890 kurdan yapılan forward sözleşmesinde vade sonu kur 1,5268 ise kazanç 37.800 TL'dir.
Nakdi Sermaye Artışı İndirimi
$İndirim = Nakdi Artış imes Faiz Oranı imes İndirim Oranı imes Süre$
Nakdi Artış: Ödenen nakit sermaye
Faiz Oranı: TCMB tarafından açıklanan ticari krediler faiz oranı
İndirim Oranı: Baz %50 (yurt dışı %75, halka açıklık bonusu +25/50)
Süre: Tescil tarihinden itibaren ay kesri bazında yılın kalan kısmı
Örnek: 1M TL artış, %10 faiz, %50 oran ve tam yıl için: 1.000.000 x 0.10 x 0.50 x 1 = 50.000 TL indirim.

Önemli Noktalar

  • Halka arz indirimi; bankalar, sigorta şirketleri, faktoring ve varlık yönetim şirketleri gibi finansal kurumlar için uygulanmaz.
  • Nakdi sermaye artırımı indirimi, 5/7/2022 tarihinden itibaren yapılan artırımlar için tescil dönemi dahil 5 hesap dönemiyle sınırlıdır.
  • Halka açık şirketlerde MKK nezdindeki pay oranı %50 ve altındaysa indirim oranına 25 puan, %50 üzerindeyse 50 puan ilave edilir.
  • Genel bağış ve yardımlar kurum kazancının %5'i ile sınırlıyken; okul, yurt, sağlık tesisi ve ibadethane bağışlarında sınır yoktur.
  • Türev araçlarda (Forward, Swap) vadeye kadar olan dönem içi değerlemeler (reeskont) kurum kazancı ile ilişkilendirilmez.
  • KKM kapsamında istisna edilen tutarların vadeden önce çekilmesi durumunda, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi uygulanır.
  • İhracat yapan kurumların 5 puanlık indirimi ile üretim faaliyetindeki %12,5'lik oran aynı kazanç için birlikte uygulanmaz.
  • Finansman gider kısıtlaması, kullanılan yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde sadece aşan kısım için geçerlidir.
  • Üretim kazançları için %12,5 oranından yararlananlar ayrıca 5 puanlık ihracat indirimini kullanamaz.
  • Bağışlarda genel sınır kurum kazancının %5'idir; ancak eğitim, sağlık, kültür ve Kızılay/Yeşilay bağışlarında %100 indirim mümkündür.
  • Hizmet ihracatında (yazılım, mimarlık vb.) indirim oranı %80 (güncel CB kararıyla %100) olup kazancın beyanname süresine kadar Türkiye'ye getirilmesi şarttır.
  • Türev ürünlerde (Forward/Swap) kâr/zarar vade sonunda tespit edilir; dönem içi reeskontlar vergi matrahını etkilemez.

Sık Yapılan Hatalar

  • Halka arz indiriminden banka ve sigorta şirketlerinin de yararlanabileceğini düşünmek (Hariç tutulmuşlardır).
  • Vadeden önce TL dönüşüm hesabından para çekildiğinde sadece o miktarın vergisinin ödeneceğini sanmak (Vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi de uygulanır).
  • Ayni bağışlarda piyasa satış fiyatını esas almak (Maliyet bedeli veya kayıtlı değer esastır).
7

Kurumlar Vergisi İndirimleri, İstisnaları ve Türev Araçların Vergilendirilmesi • Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • Halka Arz Vergi İndirimi: Payları en az %20 oranında ilk defa halka arz edilen kurumların, banka ve finans kurumları hariç, beş hesap dönemi boyunca kazançlarına uygulanan 2 puanlık indirimdir.
  • İhracat Kazancı İndirimi: Kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına, genel kurumlar vergisi oranı üzerinden 5 puan indirim uygulanmasını sağlayan teşviktir.
  • Üretim Faaliyeti Vergi Oranı: Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim veya zirai faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyet kazançlarına kurumlar vergisi oranının %12,5 olarak uygulanmasıdır.
  • Nakdi Sermaye Artırımı İndirimi: Sermaye şirketlerinin nakit sermaye artışları üzerinden TCMB faiz oranıyla hesaplanan, tescil döneminden itibaren 5 yıl süreyle matrahtan düşülen indirimdir.

Önemli Formüller

Nakdi Sermaye Artırımı İndirim Tutarı: $İndirim Tutarı = Nakdi Sermaye Artışı \times Ticari Krediler Faiz Oranı \times İndirim Oranı \times Süre$
Forward İşlemi Kazanç Hesaplaması: $Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vadede Spot Kur - Sözleşme Kuru)$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
8

Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • Forward İşlemleri: Vade sonunda veya sözleşmenin bozulma tarihinde kâr/zararın kurum kazancına dahil edildiği, vadeye kadar olan dönem içi değerlemelerin kazançla ilişkilendirilmediği sözleşmelerdir.
  • Para Swapı: Belirli para birimlerinin önceden anlaşılan oranlarla değiştirildiği, reeskont işlemlerinin kurum kazancına dahil edilmeyip sonucun sadece vade sonunda tespit edildiği takas işlemidir.
  • Faiz Swapı: Anapara değişimi olmaksızın sadece farklı faiz ödeme yapılarının değiştirildiği, dar mükellefler için alacak faizi sayılarak vergi kesintisine tabi tutulan sözleşme türüdür.
  • Opsiyon Primi: Hakkı satan tarafça sözleşme tarihinde gelir, hakkı satın alan tarafça ise ancak hakkın kullanıldığı veya sona erdiği tarihte gider olarak dikkate alınabilen bedeldir.

Önemli Formüller

Forward/Swap Kazanç Hesaplaması: $Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vade Sonu Spot Kur - Sözleşme Kuru)$
VUK Uyarınca Öz Sermaye Hesabı: $Öz Sermaye = (Mevcutlar + Alacaklar) - Borçlar$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
9

Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları • Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı

Temel Kavramlar

  • Forward İşlemleri: Vade sonunda veya sözleşmenin bozulma tarihinde kâr/zararın kurum kazancına dahil edildiği, vadeye kadar olan dönem içi değerlemelerin kazançla ilişkilendirilmediği sözleşmelerdir.
  • Para Swapı: Belirli para birimlerinin önceden anlaşılan oranlarla değiştirildiği, reeskont işlemlerinin kurum kazancına dahil edilmeyip sonucun sadece vade sonunda tespit edildiği takas işlemidir.
  • Faiz Swapı: Anapara değişimi olmaksızın sadece farklı faiz ödeme yapılarının değiştirildiği, dar mükellefler için alacak faizi sayılarak vergi kesintisine tabi tutulan sözleşme türüdür.
  • Opsiyon Primi: Hakkı satan tarafça sözleşme tarihinde gelir, hakkı satın alan tarafça ise ancak hakkın kullanıldığı veya sona erdiği tarihte gider olarak dikkate alınabilen bedeldir.

Önemli Formüller

Forward/Swap Kazanç Hesaplaması: $Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vade Sonu Spot Kur - Sözleşme Kuru)$
VUK Uyarınca Öz Sermaye Hesabı: $Öz Sermaye = (Mevcutlar + Alacaklar) - Borçlar$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
10

Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı • Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi

Temel Kavramlar

  • Örtülü Sermaye: Kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden yaptıkları borçlanmaların, hesap dönemi başındaki öz sermayelerinin üç katını aşan kısmını ifade eder.
  • İlişkili Kişi: Kurumların kendi ortakları ile bu ortakların doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkına sahip olduğu gerçek kişi veya kurumları kapsar.
  • Emsallere Uygunluk İlkesi: İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyatın, aralarında ilişki bulunmayan kişilerin uygulayacağı piyasa fiyatına uygun olması zorunluluğudur.
  • Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi: Emsal fiyatın, ilişkisiz kişilerin birbirleriyle yaptıkları benzer nitelikteki işlemlerde uyguladıkları piyasa fiyatı ile karşılaştırılarak tespit edilmesini sağlayan yöntemdir.

Önemli Formüller

Örtülü Sermaye Eşiği: $Eşik = 3 \times Öz Sermaye$
Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi Hesaplaması: $Emsal Bedel = [Satış Fiyatı / (1 + Brüt Kâr Oranı)] - Ek Maliyetler$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
11

Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi

Temel Kavramlar

  • Beş Tam Yıl Kuralı: Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklendiği tarihten itibaren geçmesi gereken süredir; bu süre dolmadan yapılan azaltımlarda en yüksek vergili kalemlerin öncelikle çekildiği kabul edilir.
  • Sermaye Azaltımı Öncelik Sırası: Beş yıl dolmadan yapılan azaltımlarda sırasıyla; hem KV hem stopaja tabi kalemler, sadece stopaja tabi kalemler ve son olarak vergisiz kalemler işletmeden çekilmiş sayılır.
  • Orantı Yöntemi: Sermayeye ilave edilen unsurların üzerinden beş tam yıl geçtikten sonra yapılan azaltımlarda, her bir unsurun toplam sermaye içindeki payı oranında azaltım yapıldığı kabul edilir.
  • Geçmiş Yıl Zararları Mahsubu: Zarar mahsubu amacıyla yapılan sermaye azaltımlarında ortaklara nakden veya hesaben bir ödeme yapılmadığından, bu işlem kar payı dağıtımı sayılmaz ve stopaj yapılmaz.

Önemli Formüller

Asgari Kurumlar Vergisi Matrahı: $Matrah = Ticari Bilanço Karı/Zararı + Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler$
Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplaması: $Asgari Vergi = (Matrah - İstisnalar - İndirimler) \times 0,10$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
12

Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi • Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı

Temel Kavramlar

  • Beş Tam Yıl Kuralı: Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklendiği tarihten itibaren geçmesi gereken süredir; bu süre dolmadan yapılan azaltımlarda en yüksek vergili kalemlerin öncelikle çekildiği kabul edilir.
  • Sermaye Azaltımı Öncelik Sırası: Beş yıl dolmadan yapılan azaltımlarda sırasıyla; hem KV hem stopaja tabi kalemler, sadece stopaja tabi kalemler ve son olarak vergisiz kalemler işletmeden çekilmiş sayılır.
  • Orantı Yöntemi: Sermayeye ilave edilen unsurların üzerinden beş tam yıl geçtikten sonra yapılan azaltımlarda, her bir unsurun toplam sermaye içindeki payı oranında azaltım yapıldığı kabul edilir.
  • Geçmiş Yıl Zararları Mahsubu: Zarar mahsubu amacıyla yapılan sermaye azaltımlarında ortaklara nakden veya hesaben bir ödeme yapılmadığından, bu işlem kar payı dağıtımı sayılmaz ve stopaj yapılmaz.

Önemli Formüller

Asgari Kurumlar Vergisi Matrahı: $Matrah = Ticari Bilanço Karı/Zararı + Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler$
Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplaması: $Asgari Vergi = (Matrah - İstisnalar - İndirimler) \times 0,10$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
13

Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı • Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları

Temel Kavramlar

  • Asgari Kurumlar Vergisi: Geçici vergi dönemlerinde de hesaplanan, iştirak kazancı ve emisyon primi gibi istisnalar düşüldükten sonraki matrah üzerinden alınan ve tevkif edilen vergilerin mahsup edilebildiği vergidir.
  • Konsolide Hasılat Sınırı: Çok uluslu işletme gruplarının asgari vergi kapsamına girmesi için gelirin raporlandığı dönemden önceki 4 yılın en az 2'sinde aşılması gereken 750 milyon Avro eşiğidir.
  • Nihai Ana İşletme: Başka bir işletme üzerinde doğrudan veya dolaylı kontrol gücü bulunan ancak kendisi başka bir işletme tarafından kontrol edilmeyen, kamu varlık fonları hariç tutulan en üst işletmedir.
  • Güvenli Liman: Belirli şartlar altında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin sıfır olarak kabul edildiği ve yetkili makamlarca belirlenen özel düşük riskli bölgeleri veya durumları ifade eder.

Önemli Formüller

Vergiye Uyumlu Mükellef İndirim Tutarı: $İndirim = Hesaplanan Vergi \times 0,05$
Ülkesel Bazlı Zarara İlişkin Ertelenmiş Vergi Varlığı: $EVV = Net Ülkesel Bazlı Zarar \times Asgari Kurumlar Vergisi Oranı$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
14

Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları

Temel Kavramlar

  • Menkul Sermaye İradı (MSİ): Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden elde ettiği kâr payı, faiz ve benzeri iratlardır.
  • Değer Artışı Kazancı (DAK): Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından (satış, takas, sermaye konulması vb.) sağlanan ve maliyet bedelini aşan kazançlardır.
  • İndirim Oranı Uygulaması: 01.01.2006 öncesi ihraç edilen TL cinsi kıymetlerde, nominal gelirin enflasyondan arındırılması için yeniden değerleme oranının faize bölünmesiyle hesaplanan indirimdir.
  • ÜFE Endekslemesi: DAK hesaplanırken maliyet bedelinin, elden çıkarılan ay hariç ÜFE artış oranında artırılmasıdır; 2006 sonrası ihraçlarda artışın %10'u aşması şarttır.

Önemli Formüller

İndirim Oranı Hesaplaması: $\text{İndirim Oranı} = \frac{\text{Yeniden Değerleme Oranı}}{\text{Bileşik Ortalama Faiz Oranı}}$
Vergilendirilecek MSİ Tutarı: $\text{Vergilendirilecek MSİ} = (\text{Brüt MSİ} - \text{Giderler}) \times (1 - \text{İndirim Oranı})$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
15

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları

Temel Kavramlar

  • BIST Dışı Hisse Senetleri: Tam mükellef kurumlara ait olup borsada işlem görmeyen hisselerin 1 yıldan fazla elde tutulması halinde kazançları vergiden tamamen istisnadır.
  • İvazsız İktisap: Miras veya bağış gibi karşılıksız edinilen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar tutarı ne olursa olsun vergiye tabi değildir.
  • Endeksleme Şartı: İktisap bedelinin artırılması için alış ve satış arasındaki ÜFE artış oranının %10'u aşması gerekir; aksi halde maliyet endekslemesi yapılamaz.
  • Geçici 67. Madde: SPK kaydındaki menkul kıymetlerin banka/aracı kurumlarca stopaj yoluyla vergilendirilmesini sağlayan, çoğu durumda stopajın nihai vergi olduğu rejimdir.

Önemli Formüller

Endeksleme Uygulama Şartı: $\text{ÜFE Artış Oranı} > \%10$
Vergilendirilecek Değer Artışı Kazancı: $\text{Kazanç} = \text{Satış Bedeli} - (\text{Endekslenmiş Maliyet} + \text{Giderler} + \text{Vergi/Harçlar})$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
16

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • BIST Dışı Hisse Senetleri: Tam mükellef kurumlara ait olup borsada işlem görmeyen hisselerin 1 yıldan fazla elde tutulması halinde kazançları vergiden tamamen istisnadır.
  • İvazsız İktisap: Miras veya bağış gibi karşılıksız edinilen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar tutarı ne olursa olsun vergiye tabi değildir.
  • Endeksleme Şartı: İktisap bedelinin artırılması için alış ve satış arasındaki ÜFE artış oranının %10'u aşması gerekir; aksi halde maliyet endekslemesi yapılamaz.
  • Geçici 67. Madde: SPK kaydındaki menkul kıymetlerin banka/aracı kurumlarca stopaj yoluyla vergilendirilmesini sağlayan, çoğu durumda stopajın nihai vergi olduğu rejimdir.

Önemli Formüller

Endeksleme Uygulama Şartı: $\text{ÜFE Artış Oranı} > \%10$
Vergilendirilecek Değer Artışı Kazancı: $\text{Kazanç} = \text{Satış Bedeli} - (\text{Endekslenmiş Maliyet} + \text{Giderler} + \text{Vergi/Harçlar})$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
17

Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları • Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi

Temel Kavramlar

  • Kira Sertifikası (Varlık Kiralama Şirketi): 4749 sayılı Kanun kapsamında kurulan şirketlerce ihraç edilen ve 31.12.2026 tarihine kadar iktisap edilenlerde %0 stopaj uygulanan menkul kıymet türüdür.
  • Ters Repo Geliri: Tahvil ve bono gibi kıymetlerin geri alım taahhüdü ile elde edilmesi sonucu sağlanan ve bireysel yatırımcılar için %15 stopaja tabi olan menkul sermaye iradıdır.
  • Döviz Tevdiat Hesabı (DTH): Bankalardaki döviz mevduatlarını ifade eder; stopaj oranları vadelere ve açılış tarihlerine göre %13 ile %25 arasında değişen oranlarda uygulanmaktadır.
  • Kur Korumalı Mevduat (KKM): Dövizden veya altından Türk lirasına dönüşen hesaplarda belirli dönemler için %0 stopaj avantajı sunan, kur farkı korumalı özel bir mevduat türüdür.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
18

Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi

Temel Kavramlar

  • ÇVÖ Anlaşması: Türkiye ile diğer ülkeler arasında imzalanan, dar mükelleflerin serbest meslek veya yatırım gelirlerinin hangi ülkede ve hangi oranda vergilendirileceğini belirleyen uluslararası sözleşmelerdir.
  • Süre Unsuru: Dar mükellef bir kişinin Türkiye'de iş yeri olmaksızın yürüttüğü serbest meslek faaliyetlerinde, vergilendirme yetkisinin Türkiye'ye geçmesi için ÇVÖ anlaşmasında öngörülen gün sınırının aşılmasıdır.
  • 1 No.lu Form: Vergi kesintisi yapılmayan durumlarda dar mükellefçe doldurulan ve hizmet alımına başlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde vergi sorumlusuna verilmesi gereken bildirim belgesidir.
  • 2 No.lu Form: Vergi sorumluları tarafından doldurulan, dar mükellefin verdiği 1 no.lu form ve sözleşme örneği ile birlikte ödeme yapılmadan önce vergi dairesine sunulan formdur.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
19

Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi • Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • ÇVÖ Anlaşması: Türkiye ile diğer ülkeler arasında imzalanan, dar mükelleflerin serbest meslek veya yatırım gelirlerinin hangi ülkede ve hangi oranda vergilendirileceğini belirleyen uluslararası sözleşmelerdir.
  • Süre Unsuru: Dar mükellef bir kişinin Türkiye'de iş yeri olmaksızın yürüttüğü serbest meslek faaliyetlerinde, vergilendirme yetkisinin Türkiye'ye geçmesi için ÇVÖ anlaşmasında öngörülen gün sınırının aşılmasıdır.
  • 1 No.lu Form: Vergi kesintisi yapılmayan durumlarda dar mükellefçe doldurulan ve hizmet alımına başlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde vergi sorumlusuna verilmesi gereken bildirim belgesidir.
  • 2 No.lu Form: Vergi sorumluları tarafından doldurulan, dar mükellefin verdiği 1 no.lu form ve sözleşme örneği ile birlikte ödeme yapılmadan önce vergi dairesine sunulan formdur.

Önemli Formüller

Tevkifat Matrahı (Banka/Aracı Kurum Olmaksızın Alım): $Matrah = Satış Bedeli - İhraç Bedeli$
Alım-Satım Kazancı Tespiti: $Kazanç = Satış Bedeli - Alış Bedeli$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
20

Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları • Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti

Temel Kavramlar

  • Yatırım Fonu Stopaj Oranları: 01.02.2025'ten itibaren iktisap edilen fonlarda %15, 09.07.2025 sonrasında ise %17,5 olarak uygulanan; değişken, karma ve eurobond gibi fonları kapsam dışı bırakan vergi kesintisidir.
  • Dar Mükellef Gerçek Kişi: Türkiye'de yerleşik olmayan ancak yatırım ortaklığı kâr payı gibi gelirleri üzerinden %0 stopaja tabi olan ve bu gelirleri için beyanname verme zorunluluğu bulunmayan yatırımcıdır.
  • Aracı Kuruluş Varantları: Hisse senedi veya endeksine dayalı olanlarda %0, döviz gibi diğer dayanak varlıklara dayalı olanlarda ise %10 stopaj oranına tabi tutulan menkul kıymet niteliğindeki araçlardır.
  • VİOP Tevkifat Rejimi: Hisse senedi veya endeksine dayalı sözleşmelerde %0, diğer tam mükellef bireysel yatırımcı işlemlerinde ise %10 oranında vergi kesintisi öngören türev işlem vergilendirme sistemidir.

Önemli Formüller

Tevkifat Matrahı (Banka/Aracı Kurum Olmaksızın Alım): $Matrah = Satış Bedeli - İhraç Bedeli$
Alım-Satım Kazancı Tespiti: $Kazanç = Satış Bedeli - Alış Bedeli$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
21

Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti • Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler

Temel Kavramlar

  • Tevkifat Sorumluluğu: Banka ve aracı kurumların, müşterilerinin vergi yükümlülüklerini yerine getirmek üzere yaptıkları kesinti olup, müşterinin MKK dışı bir saklamacı kullandığını yazılı bildirmemesi halinde genel esaslara göre uygulanır.
  • Temettü Telafi Tazminatı: Ödünç işlemlerinde ödünç alanın elden çıkardığı hisse senedi için ödünç verene ödediği temettü kaybı bedelidir ve Geçici 67 kapsamında tevkifata tabi tutulur.
  • Geçici 67. Madde Kapsamı: Menkul kıymetlerin alım-satımı, itfası, dönemsel getirileri ve ödünç işlemlerinden sağlanan getiriler üzerinden yapılan vergi tevkifatı düzenlemesini ifade eder.
  • BYF ve EYF İstisnası: Sermaye Piyasası Kanunu’na göre kurulan borsa yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonları, elde ettikleri gelirler üzerinden yapılan tevkifat uygulamasının dışında tutulmuşlardır.

Önemli Formüller

Alım-Satım Tevkifat Matrahı: $Matrah = Satış Bedeli - Alış Bedeli - (Komisyon + BSMV)$
Bedelsiz Sermaye Artırımı Sonrası Birim Maliyet: $Birim Maliyet = Ödenen Toplam Bedel / Toplam Hisse Senedi Sayısı$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
22

Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler • GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları

Temel Kavramlar

  • Kirli Fiyat: Menkul kıymetin piyasadaki işlem fiyatıdır; temiz fiyat ile son kupon ödemesinden itibaren biriken işlemiş faizin toplamından oluşur.
  • Temiz Fiyat: Menkul kıymetin kirli fiyatından, işlem tarihine kadar birikmiş olan işlemiş faiz tutarının düşülmesiyle hesaplanan çıplak değeridir.
  • Tevkifat Matrahı: Vergi kesintisine esas teşkil eden tutardır; alış ve satış bedelleri arasındaki farktan, mevzuatın izin verdiği giderlerin düşülmesiyle bulunur.
  • İşlemiş Faiz: Menkul kıymetin en son kupon ödeme tarihinden, işlemin gerçekleştiği tarihe kadar geçen gün sayısı için hesaplanan hak edilmiş faiz tutarıdır.

Önemli Formüller

İlk Kupon Ödemesinde Matrah: $Matrah = Kupon Ödemesi - (İşlemiş Faiz + Kupon Başına Fazla Ödeme)$
Yabancı Para İhraçlı Kıymet Kazancı: $Matrah = (Satış Fiyatı [Döviz] - Alış Fiyatı [Döviz]) \times Satış Tarihindeki Kur$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
23

GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları

Temel Kavramlar

  • İhtiyari Beyanname: Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan menkul kıymet kazançları için, yıl içindeki zararların mahsup edilmesi amacıyla gerçek kişilerce isteğe bağlı olarak verilen yıllık beyannamedir.
  • Zarar Mahsubu: Beyan edilen gelirden, sadece aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamının indirilmesi işlemidir; ancak mahsup edilemeyen zararlar sonraki yıllara devredilemez.
  • FIFO (İlk Giren İlk Çıkar): Menkul kıymetlerin bir hesaptan diğerine nakli (virman) işlemlerinde, nakledilecek kıymetin ve maliyetinin tespitinde esas alınan, ilk iktisap edilen kıymetin ilk elden çıkarılacağını varsayan yöntemdir.
  • Kirli Alış Fiyatı: Kuponlu menkul kıymetlerin virman işlemlerinde bildirilen, kıymetin işlemiş faizini de içeren toplam alış bedelini ifade eden ve tevkifat matrahı hesabında başlangıç noktası teşkil eden fiyattır.

Önemli Formüller

Alım-Satım Tevkifat Matrahı: $Matrah = Satış Bedeli - Alış Bedeli - Ödenen Komisyonlar$
İtfa Tevkifat Matrahı: $Matrah = İtfa Bedeli - Alış Bedeli - (Komisyon + BSMV)$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
24

GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları • Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi

Temel Kavramlar

  • İhtiyari Beyanname: Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan menkul kıymet kazançları için, yıl içindeki zararların mahsup edilmesi amacıyla gerçek kişilerce isteğe bağlı olarak verilen yıllık beyannamedir.
  • Zarar Mahsubu: Beyan edilen gelirden, sadece aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamının indirilmesi işlemidir; ancak mahsup edilemeyen zararlar sonraki yıllara devredilemez.
  • FIFO (İlk Giren İlk Çıkar): Menkul kıymetlerin bir hesaptan diğerine nakli (virman) işlemlerinde, nakledilecek kıymetin ve maliyetinin tespitinde esas alınan, ilk iktisap edilen kıymetin ilk elden çıkarılacağını varsayan yöntemdir.
  • Kirli Alış Fiyatı: Kuponlu menkul kıymetlerin virman işlemlerinde bildirilen, kıymetin işlemiş faizini de içeren toplam alış bedelini ifade eden ve tevkifat matrahı hesabında başlangıç noktası teşkil eden fiyattır.

Önemli Formüller

Alım-Satım Tevkifat Matrahı: $Matrah = Satış Bedeli - Alış Bedeli - Ödenen Komisyonlar$
İtfa Tevkifat Matrahı: $Matrah = İtfa Bedeli - Alış Bedeli - (Komisyon + BSMV)$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
25

Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi • Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları

Temel Kavramlar

  • Dar Mükellef Yatırım Fonu Statüsü: 31/12/2005 öncesi kurulan fonların, bu tarihten önce ihraç edilen menkul kıymetleri itfa edilene kadar eski hükümlere göre vergilendirilmeye devam ettiği geçiş dönemi statüsüdür.
  • Yabancı Fon Kazanç İstisnası: KVK 5/A maddesi uyarınca, yabancı fonların tam mükellef portföy yöneticileri aracılığıyla elde ettikleri belirli sermaye piyasası kazançlarının Türkiye'de beyan edilmemesini sağlayan düzenlemedir.
  • Daimi Temsilci Sınırı: Portföy yöneticisi şirketin yabancı fon üzerinde doğrudan veya dolaylı hak sahipliğinin %20'yi aşmaması durumunda, fonun Türkiye'de iş yeri oluşmuş sayılmamasını ifade eden eşiktir.
  • Transfer Fiyatlandırması Raporu: Yabancı fon yöneticilerinin istisnadan yararlanabilmesi için kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde Gelir İdaresi Başkanlığına sunması zorunlu olan belgedir.

Önemli Formüller

Genel Giderlerin Portföy Kısımlarına Dağıtımı: $Gider_{Kisim} = Toplam Genel Gider \times (Portfoy_{Kisim} / Portfoy_{Toplam})$
Eurobond Değer Artış Kazancı Hesaplaması: $DAK = (Satis Bedeli_{TL} - Giderler) - (Alis Bedeli_{TL} \times Endeksleme Orani)$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
26

Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları

Temel Kavramlar

  • Maliyet Bedeli Endekslemesi: 01/01/2006 sonrası Eurobondlarda artış oranının %10 ve üzerinde olması şartıyla, kazanç tespiti sırasında maliyetin güncellenmesi işlemidir.
  • Münferit Beyanname: Dar mükellef gerçek kişilerin Türkiye'de elde ettikleri değer artış kazançlarını, iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde bildirdikleri beyannamedir.
  • Darphane Sertifikası: 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eden, vadesiz ihraç edilen ve sahibine fiziki altına dönüşüm imkanı tanıyan sermaye piyasası aracıdır.
  • GVK Geçici 67. Madde: Menkul kıymetlerin elden çıkarılması ve elde tutulması sürecindeki getirilerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen rejimdir.

Önemli Formüller

Bedelsiz Sermaye Artırımı (Sermaye Yedeklerinden) Sonrası Maliyet: $Maliyet = Eski Alış Bedeli / Toplam Hisse Senedi Sayısı$
Bedelli Sermaye Artırımı Sonrası Maliyet: $Maliyet = (Eski Alış Bedeli + Yeni Alınanlar İçin Ödenen Bedel) / Toplam Hisse Senedi Sayısı$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
27

Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları • Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları

Temel Kavramlar

  • Maliyet Bedeli Endekslemesi: 01/01/2006 sonrası Eurobondlarda artış oranının %10 ve üzerinde olması şartıyla, kazanç tespiti sırasında maliyetin güncellenmesi işlemidir.
  • Münferit Beyanname: Dar mükellef gerçek kişilerin Türkiye'de elde ettikleri değer artış kazançlarını, iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde bildirdikleri beyannamedir.
  • Darphane Sertifikası: 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eden, vadesiz ihraç edilen ve sahibine fiziki altına dönüşüm imkanı tanıyan sermaye piyasası aracıdır.
  • GVK Geçici 67. Madde: Menkul kıymetlerin elden çıkarılması ve elde tutulması sürecindeki getirilerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen rejimdir.

Önemli Formüller

Bedelsiz Sermaye Artırımı (Sermaye Yedeklerinden) Sonrası Maliyet: $Maliyet = Eski Alış Bedeli / Toplam Hisse Senedi Sayısı$
Bedelli Sermaye Artırımı Sonrası Maliyet: $Maliyet = (Eski Alış Bedeli + Yeni Alınanlar İçin Ödenen Bedel) / Toplam Hisse Senedi Sayısı$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
28

Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları • GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması

Temel Kavramlar

  • Rüçhan Hakkı Kupon Maliyeti: Mevcut hisse senetlerinin alış bedeli ile rüçhan kullanım maliyeti toplamının toplam hisse sayısına bölünmesiyle bulunan tutar ile kullanım fiyatı arasındaki farkın sermaye artırım oranıyla çarpılmasıdır.
  • Temiz Fiyat: Kuponlu bir tahvilin satın alınmasında, sözleşme fiyatından son kupon tarihinden valör tarihine kadar geçen süreye isabet eden işlemiş faizin düşülmesiyle elde edilen net alış bedelidir.
  • İşlemiş Faiz: Tahvilin son kupon tarihinden valör tarihine kadar geçen gün sayısının kupon dönemi gün sayısına oranlanarak ödenecek kupon faiziyle çarpılması sonucu hesaplanan ve temiz fiyata eklenen faiz tutarıdır.
  • Tevkifat Matrahı: Menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının elden çıkarılması veya itfası durumunda, satış/itfa bedeli ile alış bedeli arasındaki olumlu fark üzerinden hesaplanan vergiye esas tutardır.

Önemli Formüller

Rüçhan Hakkı Kupon Maliyeti: $Kupon Maliyeti = ([(Mevcut Alış Bedeli + Rüçhan Kullanım Maliyeti) / (Mevcut Hisse Sayısı + Yeni Hisse Sayısı)] - Rüçhan Kullanım Fiyatı) * Sermaye Artırım Oranı$
İşlemiş Faiz Hesaplaması: $İşlemiş Faiz = (Geçen Gün Sayısı / Kupon Dönemi Gün Sayısı) * Kupon Faizi$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
29

GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması • Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması

Temel Kavramlar

  • Tevkifat Oranı: Banka ve aracı kurumlar tarafından Geçici 67. madde kapsamında yapılacak vergi kesintisi oranı %15 olarak belirlenmiş olup, bu oran genel uygulama eşiğidir.
  • Tevkifat Dönemi: Takvim yılının üçer aylık dönemlerini (Ocak-Mart, Nisan-Haziran vb.) kapsayan ve bankalarca tevkifatın toplu olarak değerlendirildiği zaman dilimidir.
  • Tevkifat Matrahı: İşlem günündeki bilgiler esas alınarak tespit edilen, alım-satım veya itfa kazancı üzerinden verginin hesaplanacağı net tutarı ifade eder.
  • Beyan ve Ödeme Süresi: Tevkif edilen vergiler, dönemi izleyen ayın 20. günü akşamına kadar beyan edilmeli ve 26. günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine ödenmelidir.

Önemli Formüller

İtfa Kazancı Matrahı: $Matrah = İtfa Bedeli - Alış Bedeli$
Banka Aracılığı Olmayan İşlemlerde Matrah: $Matrah = Satış Bedeli - İhraç Bedeli$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
30

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması

Temel Kavramlar

  • Geçici 67. Madde: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması veya elde tutulması sürecinde oluşan gelirlerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen temel maddedir.
  • Dar Mükellef: Türkiye'de yerleşik olmayan, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilen gerçek kişi veya kurumları ifade eder.
  • Mukimlik Belgesi: Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümlerinden yararlanabilmek için ilgili ülke makamlarından alınan ve kişinin o ülkede tam mükellef olduğunu kanıtlayan, her yıl yenilenmesi gereken belgedir.
  • Özel Beyanname: Dar mükellef kurumların, tevkifata tabi olmayan menkul kıymet kazançlarını (örneğin 2006 öncesi iktisap edilen hisseler) elde ettikleri tarihten itibaren 15 gün içinde vermeleri gereken beyan türüdür.

Önemli Formüller

Kurumlar Vergisi Oranları (Yıllara Göre): $2021: %25, 2022: %23, 2023-2025: %25$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
31

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması • Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi

Temel Kavramlar

  • Geçici 67. Madde: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması veya elde tutulması sürecinde oluşan gelirlerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen temel maddedir.
  • Dar Mükellef: Türkiye'de yerleşik olmayan, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilen gerçek kişi veya kurumları ifade eder.
  • Mukimlik Belgesi: Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümlerinden yararlanabilmek için ilgili ülke makamlarından alınan ve kişinin o ülkede tam mükellef olduğunu kanıtlayan, her yıl yenilenmesi gereken belgedir.
  • Özel Beyanname: Dar mükellef kurumların, tevkifata tabi olmayan menkul kıymet kazançlarını (örneğin 2006 öncesi iktisap edilen hisseler) elde ettikleri tarihten itibaren 15 gün içinde vermeleri gereken beyan türüdür.

Önemli Formüller

Kurumlar Vergisi Oranları (Yıllara Göre): $2021: %25, 2022: %23, 2023-2025: %25$
Temettü Beyan Tutarı (Gerçek Kişi): $Beyan Tutarı = Brüt Temettü \times 0.50$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
32

Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri

Temel Kavramlar

  • Kira Sertifikası Gelirleri: Türkiye'de ihraç edilenlerde sermaye şirketleri için %0, diğer kurumsal yatırımcılar için %10 stopaj uygulanırken, 2021-2026 arası ihraçlarda %0 oran geçerlidir.
  • Hisse Senedi Alım Satım Kazancı: 1.1.2006 sonrası iktisap edilen BİST hisselerinde stopaj %0 olup, 1 yıldan fazla elde tutulan hisse senetlerinde stopaj uygulanmaz ve bu kazançlar beyan edilmez.
  • Hisse Senedi Temettü Gelirleri: Kâr dağıtımı yapan kurumca %10 (22.12.2024'ten itibaren %15) stopaj yapılır; tam mükellef gerçek kişilerde gelirin yarısı beyan sınırını aşarsa yıllık beyanname verilir.
  • Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu: 1.1.2006 sonrası ihraçlarda %10 stopaj uygulanırken, 22.12.2021-31.12.2026 arası iktisap edilenlerde oran %0'dır ve bu stopajlar nihai vergidir.

Önemli Formüller

Temettü Beyan Tutarı (Gerçek Kişi): $Beyan Tutarı = Brüt Temettü \times 0.50$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al
33

Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri

Temel Kavramlar

  • Eurobond Alım Satım Kazançları: Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen Eurobondlardan sağlanan kazançlar stopaja tabi değildir ve bu gelirler tutarı ne olursa olsun beyan edilmez.
  • Repo Gelirleri: Repo işlemlerinden elde edilen kazançlar üzerinden %15 oranında stopaj yapılır; bu vergi nihai vergidir ve gelirin ayrıca beyan edilmesine gerek yoktur.
  • Off-Shore Mevduat Faizleri: Kıyı bankacılığı (off-shore) üzerinden elde edilen mevduat faiz gelirleri stopaja tabi tutulmaz ve bu gelirler için beyanname verilmesi zorunluluğu bulunmaz.
  • Hisse Senedi Yoğun Fonlar: Portföy yapısı gereği hisse senedi yoğun fon olarak sınıflandırılan yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen kazançlar %0 oranında stopaja tabidir.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Bu Dersi Öğrenmeye Başla

İnteraktif sorular, detaylı açıklamalar ve ilerleme takibi ile sınava hazırlan.

Ücretsiz Başla Lisans Satın Al

Bu Modül Hangi Lisanslarda?

SPL Düzey 3 Ders Notları
Türev Araçlar Lisansı Ders Notları

Diğer Dersler

Temel Finans
Geniş Kapsamlı SPL
Dar Kapsamlı SPL
Finansal Piyasalar
Sermaye Piyasası Araçları 1
Sermaye Piyasası Araçları 2
Takas ve Saklama
Ticaret Hukuku
Türev Araçlar
Yatırım Kuruluşları
Finansal Yönetim ve Mali Analiz
Muhasebe ve Finansal Raporlama
Genel Ekonomi
Gayrimenkul Değerleme Esasları
Gayrimenkul Mevzuatı
İnşaat ve Gayrimenkul Muhasebesi
Kredi Derecelendirmesi
Kurumsal Yönetim
Bilgi Sistemleri Yönetimi
Bilgi Sistemleri Geliştirilmesi
Bilgi Sistemleri İşletimi
Bilgi Sistemleri Güvenliği
MASAK Modül 1 — Aklama, Terörün Finansmanı ve Şüpheli İşlem
MASAK Modül 2 — Uyum Yönetimi, Denetim ve Müşterinin Tanınması

10.000+ soru ile sınava hazırlan

Ücretsiz Başla