Deneyiminizi iyileştirmek, site trafiğini analiz etmek ve reklamları kişiselleştirmek için çerezler kullanıyoruz.
Detaylar için Gizlilik Politikası'nı inceleyebilirsiniz.
Kurumlarda ve SP'de Vergilendirme Ders Notları
Kurumlar vergisi ve sermaye piyasası vergilendirmesi
Zamanaşımı başlangıcını kazancın elde edildiği yıl sanmak (Takip eden yılın başından başlar).
Usulsüzlük cezası zamanaşımını 5 yıl sanmak (Aslında 2 yıldır).
Temel Kavramlar
İFM İndirimi: İstanbul Finans Merkezi'nde faaliyet gösterenlerin belirli kazançlarının %50'sinin matrahtan indirilmesi.
Sınai Mülkiyet İstisnası: Türkiye'de geliştirilen patentli buluşlardan elde edilen kazançların %50'sinin vergiden müstesna tutulması.
Nakdi Sermaye Artışı İndirimi: Şirketlerin nakit sermaye artırımları üzerinden TCMB faiz oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarın %50'sinin (yurt dışı kaynaklıysa %75) indirilmesi.
Finansman Gider Kısıtlaması: Yabancı kaynağı öz kaynağını aşan işletmelerde, aşan kısma ait giderlerin %10'unun KKEG sayılması.
Forward/Swap Vergilendirmesi: Bu türev ürünlerde kâr veya zararın reeskont yapılmadan vade sonunda tespit edilmesi esası.
Önemli Formüller
Nakdi Sermaye Artışı İndirim Tutarı
$İndirim = NSA \times r \times i \times (Gün / 360)$
NSA: Nakdi Sermaye Artış Tutarı
r: TCMB Ticari Krediler Faiz Oranı
i: İndirim Oranı (%50 veya %75)
Gün: Tescil tarihinden yıl sonuna kadar geçen süre
Örnek: 1M TL artış, %15 faiz, %50 indirim, tam yıl için: 1.000.000 x 0,15 x 0,50 = 75.000 TL
Önemli Noktalar
Kâr payı stopaj oranı %15'ten %10'a düşürülmüştür.
İhracat kazançlarına 5 puan, üretim kazançlarına 1 puan kurumlar vergisi indirimi uygulanır.
İFM katılımcı belgesi ilk beyanname süresinde vergi dairesine verilmelidir.
Taşınmaz ve iştirak satış kazancı istisnasında 2 yıllık tahsilat süresi kritiktir.
VİOP işlemleri borsa rayici ile değerlenirken, Forward/Swap vade sonunda vergilendirilir.
Sık Yapılan Hatalar
Forward işlemlerinde dönem sonunda kur farkı reeskontu yaparak vergi matrahına dahil etmek (Hatalıdır, vade sonu beklenir).
Profesyonel spor dalları sponsorluk harcamalarının tamamını indirmek (Hatalıdır, sadece %50'si indirilebilir).
Bağış ve yardımları kurum kazancının %5'ini aşacak şekilde sınırsız indirmek.
4
Türev Araçlar, Örtülü Sermaye ve Transfer Fiyatlandırması
Temel Kavramlar
Para Swapı: Başlangıçta döviz/TL değişimi, vadede ise tersi yönünde (forward bacağı) işlem yapılan sözleşme.
Faiz Swapı: Anapara değişimi olmaksızın sadece faiz ödeme yapılarının takas edildiği sözleşme.
Opsiyon Primi: Opsiyon hakkını satın alanın satana ödediği bedel; satıcıda tahakkuk anında gelir, alıcıda vade sonunda gider yazılır.
Örtülü Sermaye: Ortak veya ilişkili kişiden alınan borcun dönem başı öz sermayenin 3 katını aşan kısmı.
Transfer Fiyatlandırması, Sermaye Azaltımı ve Finansal Araçların Vergilendirilmesi
Temel Kavramlar
APA (Peşin Fiyatlandırma Anlaşması): İlişkili kişilerle yapılan işlemlerde transfer fiyatlandırması yönteminin İdare ile önceden anlaşarak belirlenmesi.
Sermaye Azaltımı (32/B): Sermaye unsurlarının işletmeden çekilmesinde uygulanan vergilendirme rejimi (5 yıl kuralı).
Menkul Sermaye İradı (MSİ): Sermayenin (para/değer) sahibinin faaliyeti dışında sağladığı dönemsel gelirler (faiz, kar payı).
Değer Artışı Kazancı (DAK): Mal veya hakların (hisse, tahvil vb.) elden çıkarılmasından doğan alım-satım karı.
Önemli Formüller
Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi: $Emsal Bedel = [Satış Fiyatı / (1 + Kar Marjı)] - Ek Giderler$
Sermaye Azaltımı Oranlama (5 Yıl Sonra): $Unsur Payı = Toplam Azaltım imes (Unsur / Toplam Sermaye)$
Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun
Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi (Dar Mükellef)
Temel Kavramlar
Dar Mükellef: Türkiye'de yerleşik olmayan, sadece Türkiye'de elde ettiği kazançlar üzerinden vergilendirilen kişi/kurum.
Geçici 67. Madde: Menkul kıymet gelirlerinin banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla stopaj yoluyla vergilendirilmesini sağlayan temel düzenleme.
Eurobond: Devletin veya kurumların dış piyasalardan borçlanmak amacıyla yabancı para cinsinden ihraç ettiği tahviller.
Kira Sertifikası: Varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen ve sahiplerinin varlıktan elde edilen gelirlerden pay almasını sağlayan sertifika.
GVK Geçici 67. Madde ve Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi
Temel Kavramlar
Tevkifat Matrahı: Verginin üzerinden hesaplandığı tutar; genellikle satış bedeli ile alış maliyeti (komisyon ve BSMV dahil) arasındaki farktır.
FIFO (İlk Giren İlk Çıkar): Menkul kıymet satışlarında maliyetin, kronolojik olarak ilk alınan kıymetin bedeli üzerinden hesaplanması yöntemidir.
Kirli Fiyat: Tahvilin piyasadaki işlem fiyatı olup, temiz fiyat ile işlemiş faizin toplamından oluşur.
Temettü Telafi Tazminatı: Ödünç işlemlerinde, ödünç alanın ödünç verene temettü kaybı için ödediği ve Geçici 67 kapsamında tevkifata tabi olan tutardır.
Yabancı Fonlar, Eurobondlar ve Geçici 67. Madde Vergilendirmesi
Temel Kavramlar
Yabancı Fon İstisnası (KVK 5/A): Belirli şartları sağlayan yabancı fonların Türkiye'deki portföy yöneticileri aracılığıyla elde ettikleri kazançların vergi dışı tutulmasıdır.
Eurobond: Hazine tarafından yurt dışında yabancı para cinsinden ihraç edilen uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Geçici 67. Madde: Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarından elde edilen gelirlerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen maddedir.
FIFO (İlk Giren İlk Çıkar): Aynı menkul kıymetten farklı tarihlerde alım yapıldığında, satılanların ilk alınanlar olduğunu varsayan maliyet hesaplama yöntemidir.