Kurumlarda ve SP'de Vergilendirme Ders Notları

Kurumlar vergisi ve sermaye piyasası vergilendirmesi

🎧 Sesli Anlatımı Dinle
33 bölüm İlk 6 bölüm ücretsiz 16 güncelleme

İçerik Tablosu

  1. 1 Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme Temel Esaslar
  2. 2 Kurumlarda ve Sermaye Piyasasında Vergilendirme Temel Esaslar • Vergilendirme Esasları, Mükellefiyet ve Vergi Suçları
  3. 3 Vergilendirme Esasları, Mükellefiyet ve Vergi Suçları • Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları
  4. 4 Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları
  5. 5 Vergi Hukukunda Zamanaşımı ve Kurumlar Vergisi İstisnaları • İstanbul Finans Merkezi Teşvikleri ve Kurumlar Vergisi İstisnaları
  6. 6 İstanbul Finans Merkezi Teşvikleri ve Kurumlar Vergisi İstisnaları • Kurumlar Vergisi İndirimleri, İstisnaları ve Türev Araçların Vergilendirilmesi
  7. 7 Kurumlar Vergisi İndirimleri, İstisnaları ve Türev Araçların Vergilendirilmesi • Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları
  8. 8 Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları
  9. 9 Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları • Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı
  10. 10 Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı • Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi
  11. 11 Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi
  12. 12 Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi • Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı
  13. 13 Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı • Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları
  14. 14 Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları
  15. 15 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları
  16. 16 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları
  17. 17 Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları • Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi
  18. 18 Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi
  19. 19 Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi • Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları
  20. 20 Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları • Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti
  21. 21 Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti • Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler
  22. 22 Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler • GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları
  23. 23 GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları
  24. 24 GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları • Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi
  25. 25 Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi • Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları
  26. 26 Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları
  27. 27 Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları • Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları
  28. 28 Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları • GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması
  29. 29 GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması • Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması
  30. 30 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması
  31. 31 Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması • Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi
  32. 32 Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri
  33. 33 Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri

Temel Kavramlar

  • Geçici 67. Madde: Finansal araçlardan elde edilen gelirlerde stopaj usulü vergilemeyi düzenleyen ve uygulama süresi 10680 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 31.12.2030 tarihine kadar uzatılan maddedir.
  • Yatay Adalet: Aynı ekonomik koşullarda ve kazanç seviyesinde olan kişilerin, kazanç kaynağına bakılmaksızın aynı oranda vergilendirilmesini öngören vergi adaleti ilkesidir.
  • Dikey Adalet: Farklı ekonomik güce sahip olanların farklı oranlarda vergilendirilmesi olup, artan oranlı vergi tarifesi aracılığıyla çok geliri olanın daha çok vergi ödemesini sağlar.
  • Verginin Konusu: Verginin üzerine konulduğu ve kaynağını oluşturan iktisadi unsurlardır; bu unsurlar gelir, bir işlem, bir belge veya servet transferi olarak karşımıza çıkabilir.
  • Matrah: Verginin üzerinden hesaplandığı değer veya miktardır; gelir vergisinde kazanç toplamı, KDV'de ise mal ve hizmet teslim bedeli verginin matrahını oluşturur.
  • Vergi Sorumlusu: Verginin ödenmesi bakımından vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir; birden fazla kişinin sorumlu olması durumunda müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanır.
  • Vergi Ehliyeti: Mükellefiyet için yasal ehliyet şart olmayıp medeni haklardan yararlanma ehliyeti yeterlidir; bu sayede kısıtlılar veya henüz doğmamış bebekler dahi mükellef olabilir.
  • Vergiyi Doğuran Olay: Vergi alacağının kanunla belirlenen olayın gerçekleşmesi veya hukuki durumun oluşmasıyla doğmasıdır; faaliyetin yasak olması mükellefiyeti ve sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
  • Tarh: Vergi alacağının yasalarda gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak miktar itibarıyla tespit edildiği idari işlemdir.
  • İkmalen Vergi Tarhı: Bir vergi tarh edildikten sonra, bu vergiye ilişkin ortaya çıkan yeni defter, kayıt ve belgelere dayanılarak saptanan matrah farkı üzerinden yapılan ek tarhiyattır.
  • Re’sen Vergi Tarhı: Vergi matrahının tamamen veya kısmen defter ve kayıtlara dayanılarak saptanmasının mümkün olmadığı hallerde takdir komisyonları veya inceleme raporları ile yapılan işlemdir.
  • Geçici Vergi: Gerçek kişi ve kurumların yıllık kazançları üzerinden üçer aylık dönemler itibarıyla ödedikleri ve yıllık vergiden mahsup edilen bir ön ödeme sistemidir.
  • Matrah: Verginin hesaplandığı değer veya miktar.
  • Mükellef: Vergi borcu kendisine yüklenen gerçek veya tüzel kişi.
  • Vergi Sorumlusu: Verginin ödenmesi bakımından idareye muhatap olan kişi.
  • Yatay Adalet: Aynı ekonomik güçteki kişilerin aynı vergiyi ödemesi.
  • Dikey Adalet: Farklı ekonomik güçtekilerin farklı (artan) oranlarda vergilendirilmesi.
  • Geçici Vergi: Yıllık vergiden mahsup edilmek üzere üçer aylık dönemlerde ödenen vergi.

Önemli Formüller

Kurumlar Vergisi Oranları (2025)
$Genel Oran = %25, Finansal Kurumlar = %30$
Genel Oran: Sanayi ve ticaret şirketleri için
Finansal Kurumlar: Banka, sigorta, SCM kurumları vb.
Örnek: 1.000.000 TL kazancı olan bir banka 300.000 TL vergi öder.

Sık Yapılan Hatalar

  • Geçici 67 stopajının tüm finansal araçları kapsadığını sanmak (Sadece belirli araçları kapsar).
  • Vergi sorumlusu ile mükellefi karıştırmak (Sorumlu ödemeden, mükellef borcun aslından sorumludur).
  • Geçici vergi ödeme gününü ayın sonu sanmak (Doğrusu 17. gündür).
7

Kurumlar Vergisi İndirimleri, İstisnaları ve Türev Araçların Vergilendirilmesi • Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • Halka Arz Vergi İndirimi: Payları en az %20 oranında ilk defa halka arz edilen kurumların, banka ve finans kurumları hariç, beş hesap dönemi boyunca kazançlarına uygulanan 2 puanlık indirimdir.
  • İhracat Kazancı İndirimi: Kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına, genel kurumlar vergisi oranı üzerinden 5 puan indirim uygulanmasını sağlayan teşviktir.
  • Üretim Faaliyeti Vergi Oranı: Sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim veya zirai faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyet kazançlarına kurumlar vergisi oranının %12,5 olarak uygulanmasıdır.
  • Nakdi Sermaye Artırımı İndirimi: Sermaye şirketlerinin nakit sermaye artışları üzerinden TCMB faiz oranıyla hesaplanan, tescil döneminden itibaren 5 yıl süreyle matrahtan düşülen indirimdir.

Önemli Formüller

Nakdi Sermaye Artırımı İndirim Tutarı: $İndirim Tutarı = Nakdi Sermaye Artışı \times Ticari Krediler Faiz Oranı \times İndirim Oranı \times Süre$
Forward İşlemi Kazanç Hesaplaması: $Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vadede Spot Kur - Sözleşme Kuru)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

8

Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • Forward İşlemleri: Vade sonunda veya sözleşmenin bozulma tarihinde kâr/zararın kurum kazancına dahil edildiği, vadeye kadar olan dönem içi değerlemelerin kazançla ilişkilendirilmediği sözleşmelerdir.
  • Para Swapı: Belirli para birimlerinin önceden anlaşılan oranlarla değiştirildiği, reeskont işlemlerinin kurum kazancına dahil edilmeyip sonucun sadece vade sonunda tespit edildiği takas işlemidir.
  • Faiz Swapı: Anapara değişimi olmaksızın sadece farklı faiz ödeme yapılarının değiştirildiği, dar mükellefler için alacak faizi sayılarak vergi kesintisine tabi tutulan sözleşme türüdür.
  • Opsiyon Primi: Hakkı satan tarafça sözleşme tarihinde gelir, hakkı satın alan tarafça ise ancak hakkın kullanıldığı veya sona erdiği tarihte gider olarak dikkate alınabilen bedeldir.

Önemli Formüller

Forward/Swap Kazanç Hesaplaması: $Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vade Sonu Spot Kur - Sözleşme Kuru)$
VUK Uyarınca Öz Sermaye Hesabı: $Öz Sermaye = (Mevcutlar + Alacaklar) - Borçlar$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

9

Türev Araçlar, Kurumlar Vergisi İstisnaları ve Örtülü Sermaye Uygulamaları • Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı

Temel Kavramlar

  • Forward İşlemleri: Vade sonunda veya sözleşmenin bozulma tarihinde kâr/zararın kurum kazancına dahil edildiği, vadeye kadar olan dönem içi değerlemelerin kazançla ilişkilendirilmediği sözleşmelerdir.
  • Para Swapı: Belirli para birimlerinin önceden anlaşılan oranlarla değiştirildiği, reeskont işlemlerinin kurum kazancına dahil edilmeyip sonucun sadece vade sonunda tespit edildiği takas işlemidir.
  • Faiz Swapı: Anapara değişimi olmaksızın sadece farklı faiz ödeme yapılarının değiştirildiği, dar mükellefler için alacak faizi sayılarak vergi kesintisine tabi tutulan sözleşme türüdür.
  • Opsiyon Primi: Hakkı satan tarafça sözleşme tarihinde gelir, hakkı satın alan tarafça ise ancak hakkın kullanıldığı veya sona erdiği tarihte gider olarak dikkate alınabilen bedeldir.

Önemli Formüller

Forward/Swap Kazanç Hesaplaması: $Kazanç = Sözleşme Tutarı \times (Vade Sonu Spot Kur - Sözleşme Kuru)$
VUK Uyarınca Öz Sermaye Hesabı: $Öz Sermaye = (Mevcutlar + Alacaklar) - Borçlar$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

10

Örtülü Sermaye, Transfer Fiyatlandırması ve Sermaye Azaltımı • Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi

Temel Kavramlar

  • Örtülü Sermaye: Kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden yaptıkları borçlanmaların, hesap dönemi başındaki öz sermayelerinin üç katını aşan kısmını ifade eder.
  • İlişkili Kişi: Kurumların kendi ortakları ile bu ortakların doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkına sahip olduğu gerçek kişi veya kurumları kapsar.
  • Emsallere Uygunluk İlkesi: İlişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyatın, aralarında ilişki bulunmayan kişilerin uygulayacağı piyasa fiyatına uygun olması zorunluluğudur.
  • Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi: Emsal fiyatın, ilişkisiz kişilerin birbirleriyle yaptıkları benzer nitelikteki işlemlerde uyguladıkları piyasa fiyatı ile karşılaştırılarak tespit edilmesini sağlayan yöntemdir.

Önemli Formüller

Örtülü Sermaye Eşiği: $Eşik = 3 \times Öz Sermaye$
Yeniden Satış Fiyatı Yöntemi Hesaplaması: $Emsal Bedel = [Satış Fiyatı / (1 + Brüt Kâr Oranı)] - Ek Maliyetler$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

11

Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi

Temel Kavramlar

  • Beş Tam Yıl Kuralı: Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklendiği tarihten itibaren geçmesi gereken süredir; bu süre dolmadan yapılan azaltımlarda en yüksek vergili kalemlerin öncelikle çekildiği kabul edilir.
  • Sermaye Azaltımı Öncelik Sırası: Beş yıl dolmadan yapılan azaltımlarda sırasıyla; hem KV hem stopaja tabi kalemler, sadece stopaja tabi kalemler ve son olarak vergisiz kalemler işletmeden çekilmiş sayılır.
  • Orantı Yöntemi: Sermayeye ilave edilen unsurların üzerinden beş tam yıl geçtikten sonra yapılan azaltımlarda, her bir unsurun toplam sermaye içindeki payı oranında azaltım yapıldığı kabul edilir.
  • Geçmiş Yıl Zararları Mahsubu: Zarar mahsubu amacıyla yapılan sermaye azaltımlarında ortaklara nakden veya hesaben bir ödeme yapılmadığından, bu işlem kar payı dağıtımı sayılmaz ve stopaj yapılmaz.

Önemli Formüller

Asgari Kurumlar Vergisi Matrahı: $Matrah = Ticari Bilanço Karı/Zararı + Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler$
Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplaması: $Asgari Vergi = (Matrah - İstisnalar - İndirimler) \times 0,10$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

12

Sermaye Azaltımı, Vergilendirme ve Asgari Kurumlar Vergisi • Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı

Temel Kavramlar

  • Beş Tam Yıl Kuralı: Öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklendiği tarihten itibaren geçmesi gereken süredir; bu süre dolmadan yapılan azaltımlarda en yüksek vergili kalemlerin öncelikle çekildiği kabul edilir.
  • Sermaye Azaltımı Öncelik Sırası: Beş yıl dolmadan yapılan azaltımlarda sırasıyla; hem KV hem stopaja tabi kalemler, sadece stopaja tabi kalemler ve son olarak vergisiz kalemler işletmeden çekilmiş sayılır.
  • Orantı Yöntemi: Sermayeye ilave edilen unsurların üzerinden beş tam yıl geçtikten sonra yapılan azaltımlarda, her bir unsurun toplam sermaye içindeki payı oranında azaltım yapıldığı kabul edilir.
  • Geçmiş Yıl Zararları Mahsubu: Zarar mahsubu amacıyla yapılan sermaye azaltımlarında ortaklara nakden veya hesaben bir ödeme yapılmadığından, bu işlem kar payı dağıtımı sayılmaz ve stopaj yapılmaz.

Önemli Formüller

Asgari Kurumlar Vergisi Matrahı: $Matrah = Ticari Bilanço Karı/Zararı + Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler$
Asgari Kurumlar Vergisi Hesaplaması: $Asgari Vergi = (Matrah - İstisnalar - İndirimler) \times 0,10$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

13

Kurumlar Vergisi Uygulamaları, Asgari Vergi ve Varlık Barışı • Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları

Temel Kavramlar

  • Asgari Kurumlar Vergisi: Geçici vergi dönemlerinde de hesaplanan, iştirak kazancı ve emisyon primi gibi istisnalar düşüldükten sonraki matrah üzerinden alınan ve tevkif edilen vergilerin mahsup edilebildiği vergidir.
  • Konsolide Hasılat Sınırı: Çok uluslu işletme gruplarının asgari vergi kapsamına girmesi için gelirin raporlandığı dönemden önceki 4 yılın en az 2'sinde aşılması gereken 750 milyon Avro eşiğidir.
  • Nihai Ana İşletme: Başka bir işletme üzerinde doğrudan veya dolaylı kontrol gücü bulunan ancak kendisi başka bir işletme tarafından kontrol edilmeyen, kamu varlık fonları hariç tutulan en üst işletmedir.
  • Güvenli Liman: Belirli şartlar altında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin sıfır olarak kabul edildiği ve yetkili makamlarca belirlenen özel düşük riskli bölgeleri veya durumları ifade eder.

Önemli Formüller

Vergiye Uyumlu Mükellef İndirim Tutarı: $İndirim = Hesaplanan Vergi \times 0,05$
Ülkesel Bazlı Zarara İlişkin Ertelenmiş Vergi Varlığı: $EVV = Net Ülkesel Bazlı Zarar \times Asgari Kurumlar Vergisi Oranı$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

14

Sermaye Piyasası Araçlarının Vergilendirilmesi ve Gelir Unsurları

Temel Kavramlar

  • Menkul Sermaye İradı (MSİ): Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden elde ettiği kâr payı, faiz ve benzeri iratlardır.
  • Değer Artışı Kazancı (DAK): Menkul kıymetlerin ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından (satış, takas, sermaye konulması vb.) sağlanan ve maliyet bedelini aşan kazançlardır.
  • İndirim Oranı Uygulaması: 01.01.2006 öncesi ihraç edilen TL cinsi kıymetlerde, nominal gelirin enflasyondan arındırılması için yeniden değerleme oranının faize bölünmesiyle hesaplanan indirimdir.
  • ÜFE Endekslemesi: DAK hesaplanırken maliyet bedelinin, elden çıkarılan ay hariç ÜFE artış oranında artırılmasıdır; 2006 sonrası ihraçlarda artışın %10'u aşması şarttır.

Önemli Formüller

İndirim Oranı Hesaplaması: $\text{İndirim Oranı} = \frac{\text{Yeniden Değerleme Oranı}}{\text{Bileşik Ortalama Faiz Oranı}}$
Vergilendirilecek MSİ Tutarı: $\text{Vergilendirilecek MSİ} = (\text{Brüt MSİ} - \text{Giderler}) \times (1 - \text{İndirim Oranı})$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

15

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları

Temel Kavramlar

  • BIST Dışı Hisse Senetleri: Tam mükellef kurumlara ait olup borsada işlem görmeyen hisselerin 1 yıldan fazla elde tutulması halinde kazançları vergiden tamamen istisnadır.
  • İvazsız İktisap: Miras veya bağış gibi karşılıksız edinilen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar tutarı ne olursa olsun vergiye tabi değildir.
  • Endeksleme Şartı: İktisap bedelinin artırılması için alış ve satış arasındaki ÜFE artış oranının %10'u aşması gerekir; aksi halde maliyet endekslemesi yapılamaz.
  • Geçici 67. Madde: SPK kaydındaki menkul kıymetlerin banka/aracı kurumlarca stopaj yoluyla vergilendirilmesini sağlayan, çoğu durumda stopajın nihai vergi olduğu rejimdir.

Önemli Formüller

Endeksleme Uygulama Şartı: $\text{ÜFE Artış Oranı} > \%10$
Vergilendirilecek Değer Artışı Kazancı: $\text{Kazanç} = \text{Satış Bedeli} - (\text{Endekslenmiş Maliyet} + \text{Giderler} + \text{Vergi/Harçlar})$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

16

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi: Hisse Senetleri, Tahvil, Bono ve Kira Sertifikaları • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • BIST Dışı Hisse Senetleri: Tam mükellef kurumlara ait olup borsada işlem görmeyen hisselerin 1 yıldan fazla elde tutulması halinde kazançları vergiden tamamen istisnadır.
  • İvazsız İktisap: Miras veya bağış gibi karşılıksız edinilen hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar tutarı ne olursa olsun vergiye tabi değildir.
  • Endeksleme Şartı: İktisap bedelinin artırılması için alış ve satış arasındaki ÜFE artış oranının %10'u aşması gerekir; aksi halde maliyet endekslemesi yapılamaz.
  • Geçici 67. Madde: SPK kaydındaki menkul kıymetlerin banka/aracı kurumlarca stopaj yoluyla vergilendirilmesini sağlayan, çoğu durumda stopajın nihai vergi olduğu rejimdir.

Önemli Formüller

Endeksleme Uygulama Şartı: $\text{ÜFE Artış Oranı} > \%10$
Vergilendirilecek Değer Artışı Kazancı: $\text{Kazanç} = \text{Satış Bedeli} - (\text{Endekslenmiş Maliyet} + \text{Giderler} + \text{Vergi/Harçlar})$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

17

Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Stopaj Uygulamaları • Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi

Temel Kavramlar

  • Kira Sertifikası (Varlık Kiralama Şirketi): 4749 sayılı Kanun kapsamında kurulan şirketlerce ihraç edilen ve 31.12.2026 tarihine kadar iktisap edilenlerde %0 stopaj uygulanan menkul kıymet türüdür.
  • Ters Repo Geliri: Tahvil ve bono gibi kıymetlerin geri alım taahhüdü ile elde edilmesi sonucu sağlanan ve bireysel yatırımcılar için %15 stopaja tabi olan menkul sermaye iradıdır.
  • Döviz Tevdiat Hesabı (DTH): Bankalardaki döviz mevduatlarını ifade eder; stopaj oranları vadelere ve açılış tarihlerine göre %13 ile %25 arasında değişen oranlarda uygulanmaktadır.
  • Kur Korumalı Mevduat (KKM): Dövizden veya altından Türk lirasına dönüşen hesaplarda belirli dönemler için %0 stopaj avantajı sunan, kur farkı korumalı özel bir mevduat türüdür.

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

18

Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi

Temel Kavramlar

  • ÇVÖ Anlaşması: Türkiye ile diğer ülkeler arasında imzalanan, dar mükelleflerin serbest meslek veya yatırım gelirlerinin hangi ülkede ve hangi oranda vergilendirileceğini belirleyen uluslararası sözleşmelerdir.
  • Süre Unsuru: Dar mükellef bir kişinin Türkiye'de iş yeri olmaksızın yürüttüğü serbest meslek faaliyetlerinde, vergilendirme yetkisinin Türkiye'ye geçmesi için ÇVÖ anlaşmasında öngörülen gün sınırının aşılmasıdır.
  • 1 No.lu Form: Vergi kesintisi yapılmayan durumlarda dar mükellefçe doldurulan ve hizmet alımına başlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde vergi sorumlusuna verilmesi gereken bildirim belgesidir.
  • 2 No.lu Form: Vergi sorumluları tarafından doldurulan, dar mükellefin verdiği 1 no.lu form ve sözleşme örneği ile birlikte ödeme yapılmadan önce vergi dairesine sunulan formdur.

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

19

Dar Mükellef Gerçek Kişilerin Finansal Kazançlarında Vergilendirme ve Stopaj Rejimi • Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları

Temel Kavramlar

  • ÇVÖ Anlaşması: Türkiye ile diğer ülkeler arasında imzalanan, dar mükelleflerin serbest meslek veya yatırım gelirlerinin hangi ülkede ve hangi oranda vergilendirileceğini belirleyen uluslararası sözleşmelerdir.
  • Süre Unsuru: Dar mükellef bir kişinin Türkiye'de iş yeri olmaksızın yürüttüğü serbest meslek faaliyetlerinde, vergilendirme yetkisinin Türkiye'ye geçmesi için ÇVÖ anlaşmasında öngörülen gün sınırının aşılmasıdır.
  • 1 No.lu Form: Vergi kesintisi yapılmayan durumlarda dar mükellefçe doldurulan ve hizmet alımına başlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde vergi sorumlusuna verilmesi gereken bildirim belgesidir.
  • 2 No.lu Form: Vergi sorumluları tarafından doldurulan, dar mükellefin verdiği 1 no.lu form ve sözleşme örneği ile birlikte ödeme yapılmadan önce vergi dairesine sunulan formdur.

Önemli Formüller

Tevkifat Matrahı (Banka/Aracı Kurum Olmaksızın Alım): $Matrah = Satış Bedeli - İhraç Bedeli$
Alım-Satım Kazancı Tespiti: $Kazanç = Satış Bedeli - Alış Bedeli$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

20

Yatırım Araçlarının Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulamaları • Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti

Temel Kavramlar

  • Yatırım Fonu Stopaj Oranları: 01.02.2025'ten itibaren iktisap edilen fonlarda %15, 09.07.2025 sonrasında ise %17,5 olarak uygulanan; değişken, karma ve eurobond gibi fonları kapsam dışı bırakan vergi kesintisidir.
  • Dar Mükellef Gerçek Kişi: Türkiye'de yerleşik olmayan ancak yatırım ortaklığı kâr payı gibi gelirleri üzerinden %0 stopaja tabi olan ve bu gelirleri için beyanname verme zorunluluğu bulunmayan yatırımcıdır.
  • Aracı Kuruluş Varantları: Hisse senedi veya endeksine dayalı olanlarda %0, döviz gibi diğer dayanak varlıklara dayalı olanlarda ise %10 stopaj oranına tabi tutulan menkul kıymet niteliğindeki araçlardır.
  • VİOP Tevkifat Rejimi: Hisse senedi veya endeksine dayalı sözleşmelerde %0, diğer tam mükellef bireysel yatırımcı işlemlerinde ise %10 oranında vergi kesintisi öngören türev işlem vergilendirme sistemidir.

Önemli Formüller

Tevkifat Matrahı (Banka/Aracı Kurum Olmaksızın Alım): $Matrah = Satış Bedeli - İhraç Bedeli$
Alım-Satım Kazancı Tespiti: $Kazanç = Satış Bedeli - Alış Bedeli$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

21

Geçici 67. Madde Kapsamında Tevkifat Uygulaması ve Matrah Tespiti • Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler

Temel Kavramlar

  • Tevkifat Sorumluluğu: Banka ve aracı kurumların, müşterilerinin vergi yükümlülüklerini yerine getirmek üzere yaptıkları kesinti olup, müşterinin MKK dışı bir saklamacı kullandığını yazılı bildirmemesi halinde genel esaslara göre uygulanır.
  • Temettü Telafi Tazminatı: Ödünç işlemlerinde ödünç alanın elden çıkardığı hisse senedi için ödünç verene ödediği temettü kaybı bedelidir ve Geçici 67 kapsamında tevkifata tabi tutulur.
  • Geçici 67. Madde Kapsamı: Menkul kıymetlerin alım-satımı, itfası, dönemsel getirileri ve ödünç işlemlerinden sağlanan getiriler üzerinden yapılan vergi tevkifatı düzenlemesini ifade eder.
  • BYF ve EYF İstisnası: Sermaye Piyasası Kanunu’na göre kurulan borsa yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonları, elde ettikleri gelirler üzerinden yapılan tevkifat uygulamasının dışında tutulmuşlardır.

Önemli Formüller

Alım-Satım Tevkifat Matrahı: $Matrah = Satış Bedeli - Alış Bedeli - (Komisyon + BSMV)$
Bedelsiz Sermaye Artırımı Sonrası Birim Maliyet: $Birim Maliyet = Ödenen Toplam Bedel / Toplam Hisse Senedi Sayısı$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

22

Sermaye Piyasası Araçlarında Vergilendirme, Tevkifat Matrahı ve Türev İşlemler • GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları

Temel Kavramlar

  • Kirli Fiyat: Menkul kıymetin piyasadaki işlem fiyatıdır; temiz fiyat ile son kupon ödemesinden itibaren biriken işlemiş faizin toplamından oluşur.
  • Temiz Fiyat: Menkul kıymetin kirli fiyatından, işlem tarihine kadar birikmiş olan işlemiş faiz tutarının düşülmesiyle hesaplanan çıplak değeridir.
  • Tevkifat Matrahı: Vergi kesintisine esas teşkil eden tutardır; alış ve satış bedelleri arasındaki farktan, mevzuatın izin verdiği giderlerin düşülmesiyle bulunur.
  • İşlemiş Faiz: Menkul kıymetin en son kupon ödeme tarihinden, işlemin gerçekleştiği tarihe kadar geçen gün sayısı için hesaplanan hak edilmiş faiz tutarıdır.

Önemli Formüller

İlk Kupon Ödemesinde Matrah: $Matrah = Kupon Ödemesi - (İşlemiş Faiz + Kupon Başına Fazla Ödeme)$
Yabancı Para İhraçlı Kıymet Kazancı: $Matrah = (Satış Fiyatı [Döviz] - Alış Fiyatı [Döviz]) \times Satış Tarihindeki Kur$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

23

GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları

Temel Kavramlar

  • İhtiyari Beyanname: Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan menkul kıymet kazançları için, yıl içindeki zararların mahsup edilmesi amacıyla gerçek kişilerce isteğe bağlı olarak verilen yıllık beyannamedir.
  • Zarar Mahsubu: Beyan edilen gelirden, sadece aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamının indirilmesi işlemidir; ancak mahsup edilemeyen zararlar sonraki yıllara devredilemez.
  • FIFO (İlk Giren İlk Çıkar): Menkul kıymetlerin bir hesaptan diğerine nakli (virman) işlemlerinde, nakledilecek kıymetin ve maliyetinin tespitinde esas alınan, ilk iktisap edilen kıymetin ilk elden çıkarılacağını varsayan yöntemdir.
  • Kirli Alış Fiyatı: Kuponlu menkul kıymetlerin virman işlemlerinde bildirilen, kıymetin işlemiş faizini de içeren toplam alış bedelini ifade eden ve tevkifat matrahı hesabında başlangıç noktası teşkil eden fiyattır.

Önemli Formüller

Alım-Satım Tevkifat Matrahı: $Matrah = Satış Bedeli - Alış Bedeli - Ödenen Komisyonlar$
İtfa Tevkifat Matrahı: $Matrah = İtfa Bedeli - Alış Bedeli - (Komisyon + BSMV)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

24

GVK Geçici 67 Kapsamında Vergilendirme ve İhtiyari Beyan Esasları • Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi

Temel Kavramlar

  • İhtiyari Beyanname: Geçici 67 nci madde kapsamında tevkifata tabi tutulan menkul kıymet kazançları için, yıl içindeki zararların mahsup edilmesi amacıyla gerçek kişilerce isteğe bağlı olarak verilen yıllık beyannamedir.
  • Zarar Mahsubu: Beyan edilen gelirden, sadece aynı türden menkul kıymetler için yıl içinde oluşan zararların tamamının indirilmesi işlemidir; ancak mahsup edilemeyen zararlar sonraki yıllara devredilemez.
  • FIFO (İlk Giren İlk Çıkar): Menkul kıymetlerin bir hesaptan diğerine nakli (virman) işlemlerinde, nakledilecek kıymetin ve maliyetinin tespitinde esas alınan, ilk iktisap edilen kıymetin ilk elden çıkarılacağını varsayan yöntemdir.
  • Kirli Alış Fiyatı: Kuponlu menkul kıymetlerin virman işlemlerinde bildirilen, kıymetin işlemiş faizini de içeren toplam alış bedelini ifade eden ve tevkifat matrahı hesabında başlangıç noktası teşkil eden fiyattır.

Önemli Formüller

Alım-Satım Tevkifat Matrahı: $Matrah = Satış Bedeli - Alış Bedeli - Ödenen Komisyonlar$
İtfa Tevkifat Matrahı: $Matrah = İtfa Bedeli - Alış Bedeli - (Komisyon + BSMV)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

25

Yatırım Fonları, Yabancı Fonlar ve Eurobondların Vergilendirilmesi • Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları

Temel Kavramlar

  • Dar Mükellef Yatırım Fonu Statüsü: 31/12/2005 öncesi kurulan fonların, bu tarihten önce ihraç edilen menkul kıymetleri itfa edilene kadar eski hükümlere göre vergilendirilmeye devam ettiği geçiş dönemi statüsüdür.
  • Yabancı Fon Kazanç İstisnası: KVK 5/A maddesi uyarınca, yabancı fonların tam mükellef portföy yöneticileri aracılığıyla elde ettikleri belirli sermaye piyasası kazançlarının Türkiye'de beyan edilmemesini sağlayan düzenlemedir.
  • Daimi Temsilci Sınırı: Portföy yöneticisi şirketin yabancı fon üzerinde doğrudan veya dolaylı hak sahipliğinin %20'yi aşmaması durumunda, fonun Türkiye'de iş yeri oluşmuş sayılmamasını ifade eden eşiktir.
  • Transfer Fiyatlandırması Raporu: Yabancı fon yöneticilerinin istisnadan yararlanabilmesi için kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde Gelir İdaresi Başkanlığına sunması zorunlu olan belgedir.

Önemli Formüller

Genel Giderlerin Portföy Kısımlarına Dağıtımı: $Gider_{Kisim} = Toplam Genel Gider \times (Portfoy_{Kisim} / Portfoy_{Toplam})$
Eurobond Değer Artış Kazancı Hesaplaması: $DAK = (Satis Bedeli_{TL} - Giderler) - (Alis Bedeli_{TL} \times Endeksleme Orani)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

26

Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları

Temel Kavramlar

  • Maliyet Bedeli Endekslemesi: 01/01/2006 sonrası Eurobondlarda artış oranının %10 ve üzerinde olması şartıyla, kazanç tespiti sırasında maliyetin güncellenmesi işlemidir.
  • Münferit Beyanname: Dar mükellef gerçek kişilerin Türkiye'de elde ettikleri değer artış kazançlarını, iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde bildirdikleri beyannamedir.
  • Darphane Sertifikası: 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eden, vadesiz ihraç edilen ve sahibine fiziki altına dönüşüm imkanı tanıyan sermaye piyasası aracıdır.
  • GVK Geçici 67. Madde: Menkul kıymetlerin elden çıkarılması ve elde tutulması sürecindeki getirilerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen rejimdir.

Önemli Formüller

Bedelsiz Sermaye Artırımı (Sermaye Yedeklerinden) Sonrası Maliyet: $Maliyet = Eski Alış Bedeli / Toplam Hisse Senedi Sayısı$
Bedelli Sermaye Artırımı Sonrası Maliyet: $Maliyet = (Eski Alış Bedeli + Yeni Alınanlar İçin Ödenen Bedel) / Toplam Hisse Senedi Sayısı$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

27

Eurobond, Darphane Sertifikası ve GVK Geçici 67 Vergilendirme Esasları • Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları

Temel Kavramlar

  • Maliyet Bedeli Endekslemesi: 01/01/2006 sonrası Eurobondlarda artış oranının %10 ve üzerinde olması şartıyla, kazanç tespiti sırasında maliyetin güncellenmesi işlemidir.
  • Münferit Beyanname: Dar mükellef gerçek kişilerin Türkiye'de elde ettikleri değer artış kazançlarını, iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde bildirdikleri beyannamedir.
  • Darphane Sertifikası: 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eden, vadesiz ihraç edilen ve sahibine fiziki altına dönüşüm imkanı tanıyan sermaye piyasası aracıdır.
  • GVK Geçici 67. Madde: Menkul kıymetlerin elden çıkarılması ve elde tutulması sürecindeki getirilerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen rejimdir.

Önemli Formüller

Bedelsiz Sermaye Artırımı (Sermaye Yedeklerinden) Sonrası Maliyet: $Maliyet = Eski Alış Bedeli / Toplam Hisse Senedi Sayısı$
Bedelli Sermaye Artırımı Sonrası Maliyet: $Maliyet = (Eski Alış Bedeli + Yeni Alınanlar İçin Ödenen Bedel) / Toplam Hisse Senedi Sayısı$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

28

Menkul Kıymetlerde Tevkifat Matrahı ve Vergilendirme Esasları • GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması

Temel Kavramlar

  • Rüçhan Hakkı Kupon Maliyeti: Mevcut hisse senetlerinin alış bedeli ile rüçhan kullanım maliyeti toplamının toplam hisse sayısına bölünmesiyle bulunan tutar ile kullanım fiyatı arasındaki farkın sermaye artırım oranıyla çarpılmasıdır.
  • Temiz Fiyat: Kuponlu bir tahvilin satın alınmasında, sözleşme fiyatından son kupon tarihinden valör tarihine kadar geçen süreye isabet eden işlemiş faizin düşülmesiyle elde edilen net alış bedelidir.
  • İşlemiş Faiz: Tahvilin son kupon tarihinden valör tarihine kadar geçen gün sayısının kupon dönemi gün sayısına oranlanarak ödenecek kupon faiziyle çarpılması sonucu hesaplanan ve temiz fiyata eklenen faiz tutarıdır.
  • Tevkifat Matrahı: Menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının elden çıkarılması veya itfası durumunda, satış/itfa bedeli ile alış bedeli arasındaki olumlu fark üzerinden hesaplanan vergiye esas tutardır.

Önemli Formüller

Rüçhan Hakkı Kupon Maliyeti: $Kupon Maliyeti = ([(Mevcut Alış Bedeli + Rüçhan Kullanım Maliyeti) / (Mevcut Hisse Sayısı + Yeni Hisse Sayısı)] - Rüçhan Kullanım Fiyatı) * Sermaye Artırım Oranı$
İşlemiş Faiz Hesaplaması: $İşlemiş Faiz = (Geçen Gün Sayısı / Kupon Dönemi Gün Sayısı) * Kupon Faizi$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

29

GVK Geçici 67. Madde Kapsamında Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Tevkifat Uygulaması • Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması

Temel Kavramlar

  • Tevkifat Oranı: Banka ve aracı kurumlar tarafından Geçici 67. madde kapsamında yapılacak vergi kesintisi oranı %15 olarak belirlenmiş olup, bu oran genel uygulama eşiğidir.
  • Tevkifat Dönemi: Takvim yılının üçer aylık dönemlerini (Ocak-Mart, Nisan-Haziran vb.) kapsayan ve bankalarca tevkifatın toplu olarak değerlendirildiği zaman dilimidir.
  • Tevkifat Matrahı: İşlem günündeki bilgiler esas alınarak tespit edilen, alım-satım veya itfa kazancı üzerinden verginin hesaplanacağı net tutarı ifade eder.
  • Beyan ve Ödeme Süresi: Tevkif edilen vergiler, dönemi izleyen ayın 20. günü akşamına kadar beyan edilmeli ve 26. günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine ödenmelidir.

Önemli Formüller

İtfa Kazancı Matrahı: $Matrah = İtfa Bedeli - Alış Bedeli$
Banka Aracılığı Olmayan İşlemlerde Matrah: $Matrah = Satış Bedeli - İhraç Bedeli$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

30

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması

Temel Kavramlar

  • Geçici 67. Madde: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması veya elde tutulması sürecinde oluşan gelirlerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen temel maddedir.
  • Dar Mükellef: Türkiye'de yerleşik olmayan, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilen gerçek kişi veya kurumları ifade eder.
  • Mukimlik Belgesi: Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümlerinden yararlanabilmek için ilgili ülke makamlarından alınan ve kişinin o ülkede tam mükellef olduğunu kanıtlayan, her yıl yenilenmesi gereken belgedir.
  • Özel Beyanname: Dar mükellef kurumların, tevkifata tabi olmayan menkul kıymet kazançlarını (örneğin 2006 öncesi iktisap edilen hisseler) elde ettikleri tarihten itibaren 15 gün içinde vermeleri gereken beyan türüdür.

Önemli Formüller

Kurumlar Vergisi Oranları (Yıllara Göre): $2021: %25, 2022: %23, 2023-2025: %25$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

31

Menkul Kıymetlerin Vergilendirilmesi ve Geçici 67. Madde Uygulaması • Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi

Temel Kavramlar

  • Geçici 67. Madde: Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılması veya elde tutulması sürecinde oluşan gelirlerin banka ve aracı kurumlarca tevkifat yoluyla vergilendirilmesini düzenleyen temel maddedir.
  • Dar Mükellef: Türkiye'de yerleşik olmayan, sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilen gerçek kişi veya kurumları ifade eder.
  • Mukimlik Belgesi: Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümlerinden yararlanabilmek için ilgili ülke makamlarından alınan ve kişinin o ülkede tam mükellef olduğunu kanıtlayan, her yıl yenilenmesi gereken belgedir.
  • Özel Beyanname: Dar mükellef kurumların, tevkifata tabi olmayan menkul kıymet kazançlarını (örneğin 2006 öncesi iktisap edilen hisseler) elde ettikleri tarihten itibaren 15 gün içinde vermeleri gereken beyan türüdür.

Önemli Formüller

Kurumlar Vergisi Oranları (Yıllara Göre): $2021: %25, 2022: %23, 2023-2025: %25$
Temettü Beyan Tutarı (Gerçek Kişi): $Beyan Tutarı = Brüt Temettü \times 0.50$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

32

Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi ve Stopaj Rejimi • Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri

Temel Kavramlar

  • Kira Sertifikası Gelirleri: Türkiye'de ihraç edilenlerde sermaye şirketleri için %0, diğer kurumsal yatırımcılar için %10 stopaj uygulanırken, 2021-2026 arası ihraçlarda %0 oran geçerlidir.
  • Hisse Senedi Alım Satım Kazancı: 1.1.2006 sonrası iktisap edilen BİST hisselerinde stopaj %0 olup, 1 yıldan fazla elde tutulan hisse senetlerinde stopaj uygulanmaz ve bu kazançlar beyan edilmez.
  • Hisse Senedi Temettü Gelirleri: Kâr dağıtımı yapan kurumca %10 (22.12.2024'ten itibaren %15) stopaj yapılır; tam mükellef gerçek kişilerde gelirin yarısı beyan sınırını aşarsa yıllık beyanname verilir.
  • Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu: 1.1.2006 sonrası ihraçlarda %10 stopaj uygulanırken, 22.12.2021-31.12.2026 arası iktisap edilenlerde oran %0'dır ve bu stopajlar nihai vergidir.

Önemli Formüller

Temettü Beyan Tutarı (Gerçek Kişi): $Beyan Tutarı = Brüt Temettü \times 0.50$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

33

Finansal Araçların Vergilendirilmesi ve Beyan Süreleri

Temel Kavramlar

  • Eurobond Alım Satım Kazançları: Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen Eurobondlardan sağlanan kazançlar stopaja tabi değildir ve bu gelirler tutarı ne olursa olsun beyan edilmez.
  • Repo Gelirleri: Repo işlemlerinden elde edilen kazançlar üzerinden %15 oranında stopaj yapılır; bu vergi nihai vergidir ve gelirin ayrıca beyan edilmesine gerek yoktur.
  • Off-Shore Mevduat Faizleri: Kıyı bankacılığı (off-shore) üzerinden elde edilen mevduat faiz gelirleri stopaja tabi tutulmaz ve bu gelirler için beyanname verilmesi zorunluluğu bulunmaz.
  • Hisse Senedi Yoğun Fonlar: Portföy yapısı gereği hisse senedi yoğun fon olarak sınıflandırılan yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen kazançlar %0 oranında stopaja tabidir.

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Bu Dersi Öğrenmeye Başla

İnteraktif sorular, detaylı açıklamalar ve ilerleme takibi ile sınava hazırlan.