İçerik Tablosu

1 İnşaat Sektörü, Tanımlar ve Çalışma Esasları
2 Kamu İhale, KÖİ, Gayrimenkul ve Muhasebe Esasları
3 Finansal Tablolar ve Raporlama Çerçeveleri
4 İnşaat Muhasebesi ve Finansal Tablolar
5 Özel İnşaat ve İnşaat Taahhüt İşleri Muhasebesi
6 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde Muhasebe ve Vergi Uygulamaları
7 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde Vergilendirme ve Muhasebe
8 SGK Asgari İşçilik ve İnşaat Muhasebe Standartları
9 İnşaat Sözleşmeleri ve Hasılat Muhasebeleştirilmesi (BOBİ FRS & TFRS 15)
10 TFRS 15, TMS 40 ve TMS 16 Uygulama Esasları
11 Maddi Duran Varlıklar ve Kiralamalar
12 Kiralamalar (TFRS 16 / BOBİ FRS) ve Gelir Vergileri (TMS 12)
13 Ertelenmiş Vergi ve İnşaat Muhasebesi Esasları
14 İnşaat Muhasebesi ve Kiralama Standartları
15 Kiralama İşlemleri ve Ertelenmiş Vergi Muhasebesi

Temel Kavramlar

Eser Sözleşmesi: Yüklenicinin bir eser (inşaat vb.) meydana getirmeyi, iş sahibinin bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme.
Menkul İnşaat: Geçici süreliğine yapılan baraka, şantiye binası gibi taşınabilir yapılar.
Yüklenici (Müteahhit): Sözleşme ile işin yapım sorumluluğunu ve riskini üstlenen taraf.
Taşeron (Alt İşveren): Müteahhitten işin bir kısmını alıp kendi adına işçi çalıştıran kişi.
Sabit Fiyatlı Sözleşme: Fiyatın toplam veya birim bazında önceden kesinleştiği sözleşme türü.
Yaklaşık Maliyet: İhaleye çıkmadan önce idarenin gizli olarak hesapladığı tahmini yapım bedeli.

Önemli Formüller

Cari Oran Kriteri

$Cari Oran = \frac{Dönen Varlıklar}{Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar} \ge 0,75$

Dönen Varlıklar: 1 yıl içinde nakde dönecek varlıklar

KVYK: 1 yıl içinde ödenecek borçlar

Örnek: DV = 100, KVYK = 120 ise Oran = 0.83 (Yeterli)

Öz Kaynak Oranı Kriteri

$Öz Kaynak Oranı = \frac{Öz Kaynaklar}{Toplam Aktif} \ge 0,15$

Öz Kaynaklar: Sermaye ve yedekler toplamı

Toplam Aktif: Bilançonun aktif toplamı

Örnek: ÖK = 20, Aktif = 100 ise Oran = 0.20 (Yeterli)

Önemli Noktalar

İnşaat sektörü sipariş üzerine çalışır ve risk seviyesi diğer sektörlere göre yüksektir.
Kamu ihalelerinde üç ana usul vardır: Açık, Belli İstekliler Arasında ve Pazarlık.
Özel inşaat işleri 'üretim', taahhüt işleri 'hizmet' faaliyeti olarak muhasebeleştirilir.
Müteahhitlik yetki grupları (A'dan H'ye) mali ve teknik kapasiteye göre belirlenir.

Sık Yapılan Hatalar

Yaklaşık maliyetin ihale ilanında açıklandığını sanmak (Aslında gizlidir).
Özel inşaat maliyetlerini doğrudan 'Binalar' hesabına atmak (Önce 151 hesap kullanılmalıdır).
Cari oran 1'in altında diye müteahhidin yetersiz olduğunu düşünmek (Yasal sınır 0,75'tir).

Temel Kavramlar

Pazarlık Usulü: İdarenin teknik detayları ve fiyatı isteklilerle görüştüğü, iki aşamalı ihale yöntemi.
Doğrudan Temin: İlan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın, piyasa araştırmasıyla ihtiyaçların karşılanması.
Yaklaşık Maliyet: İhale öncesi idarece belirlenen, KDV hariç, kâr dahil gizli tahmini bedel.
Kamu Özel İşbirliği (PPP): Kamu hizmetlerinin özel sektör finansmanı ve işletmeciliği ile risk paylaşımı esasına göre yapılması.
Muhasebe Temel Kavramları: Muhasebe uygulamalarına yön veren 12 temel ilke (Kişilik, Dönemsellik, İhtiyatlılık vb.).
TSRS: Gayrimenkullerin ESG (Çevresel, Sosyal, Yönetişim) kriterlerine göre raporlanmasını sağlayan standartlar.

Önemli Formüller

Geçici Teminat Hesaplama

$GT = Teklif Bedeli \times %3$

GT: Geçici Teminat

Teklif Bedeli: İsteklinin ihaleye sunduğu fiyat

Örnek: 6.000.000 TL teklif için GT = 180.000 TL

Kesin Teminat Hesaplama

$KT = İhale Bedeli \times %6$

KT: Kesin Teminat

İhale Bedeli: İhale sonucunda anlaşılan sözleşme bedeli

Örnek: 6.000.000 TL ihale bedeli için KT = 360.000 TL

Yaklaşık Maliyet (Yapım İşleri)

$YM = Çıplak Maliyet \times 1.25$

YM: Yaklaşık Maliyet

1.25: %25 yüklenici kârı ve genel gider eklenmiş hali

Önemli Noktalar

Yaklaşık maliyete ihale ilanlarında yer verilmez ve gizli tutulur.
Doğrudan teminde ihale komisyonu kurma zorunluluğu yoktur.
Yap-İşlet modelinde mülkiyet özel sektörde kalırken, Yap-İşlet-Devret modelinde kamuya devredilir.
Muhasebede 'İşletmenin Sürekliliği' kavramı maliyet esasının temelini oluşturur.
İhaleye çıkmadan önce arsa temini ve uygulama projesinin hazır olması esastır.

Sık Yapılan Hatalar

Geçici teminatın ihale bedeli üzerinden değil, teklif bedeli üzerinden hesaplandığını unutmak.
Yaklaşık maliyeti KDV dahil hesaplamak (Daima KDV hariç hesaplanır).
İhtiyatlılık kavramını 'gizli yedek ayırmak' ile karıştırmak (Gizli yedek yasaktır).
Pazarlık usulü ile doğrudan temini aynı şey sanmak (Pazarlık bir ihale usulüdür, doğrudan temin bir alım yöntemidir).

Temel Kavramlar

Varlık: Geçmiş olaylardan kaynaklanan, işletme kontrolündeki ekonomik kaynak.
Yükümlülük: Ekonomik kaynak devretmeye yönelik mevcut mükellefiyet.
Özkaynak: Varlıklar - Yükümlülükler; hak sahiplerinin bakiye hakkı.
İhtiyaca Uygunluk: Kararlarda fark yaratma gücü olan, tahmin ve doğrulama değeri taşıyan bilgi.
Gerçeğe Uygun Sunum: Tam, tarafsız ve hatasız raporlama.

Önemli Formüller

Bilanço Temel Eşitliği

$Varlıklar = Yükümlülükler + Özkaynaklar$

Varlıklar: Dönen ve Duran Varlıklar Toplamı

Yükümlülükler: Kısa ve Uzun Vadeli Borçlar

Özkaynaklar: Sermaye, Yedekler ve Kârlar

Örnek: Varlıklar 1000, Borçlar 400 ise Özkaynak = 1000 - 400 = 600

Önemli Noktalar

TFRS 18 ile 'Esas Faaliyet Kârı' ara toplamı zorunlu hale gelmektedir.
İnşaat işletmelerinde TFRS/BOBİ FRS uygulandığında 'Yıllara Yaygın İnşaat Maliyeti' bilançoda yer almaz.
Niteliksel özellikler Temel (İhtiyaca Uygunluk, Gerçeğe Uygun Sunum) ve Destekleyici olarak ikiye ayrılır.
Özün önceliği ilkesine göre ekonomik gerçeklik hukuki biçimden üstündür.

Sık Yapılan Hatalar

Ortakların koyduğu sermayeyi 'Gelir' olarak sınıflandırmak.
Şarta bağlı gelirleri (henüz gerçekleşmemiş) gelir tablosuna tahakkuk ettirmek.
Dönen/Duran varlık ayrımında sadece fiziksel yapıyı esas alıp 'faaliyet döngüsü/1 yıl' kuralını unutmak.

İnşaat Muhasebesi ve Finansal Tablolar

Temel Kavramlar

Hakediş: İnşaatın tamamlanan kısımları için yapılan ölçüm ve ödeme belgesi.
İhzarat: İnşaatta kullanılacak malzemenin önceden alınıp şantiyede stoklanması.
Geçici Teminat: İhale aşamasında teklif bedelinin en az %3'ü oranında alınan güvence.
Kesin Teminat: Sözleşme aşamasında ihale bedelinin %6'sı oranında alınan güvence.

Önemli Formüller

Toplam İşçilik Maliyeti: $Maliyet = Brüt Ücret + SGK İşveren Payı + İşsizlik Sigortası İşveren Payı$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Özel İnşaat ve İnşaat Taahhüt İşleri Muhasebesi

Temel Kavramlar

Özel İnşaat: İşletmenin kendi namına, satmak amacıyla yaptığı inşaat üretimidir (Yap-Sat).
İnşaat Taahhüt: Başkası adına, bir sözleşmeye dayanarak yapılan inşaat hizmetidir.
Yıllara Yaygın İnşaat: Başlangıç ve bitişi farklı takvim yıllarına sarkan inşaat ve onarım işleridir.
Hakediş: İşin yapılan kısmı karşılığında işverenden alınan/tahakkuk eden bedeldir.

Önemli Formüller

Birim İnşaat Maliyeti: $Birim Maliyet = \frac{Toplam İnşaat Maliyeti}{Toplam İnşaat Alanı (m2)}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde Muhasebe ve Vergi Uygulamaları

Temel Kavramlar

GVK 42. Madde: Birden fazla takvim yılına sarkan inşaat işlerinde kâr/zararın iş bitiminde tespit edilmesini öngören temel vergi kanunu maddesi.
TFRS 15: Hasılatın, edim yükümlülükleri yerine getirildikçe (zamana yayılarak veya anlık) finansal tablolara alınmasını düzenleyen standart.
Çıktı Yöntemleri: Müşteriye devredilen değeri; ulaşılan hedefler, teslim edilen birimler veya teknik ölçümlerle doğrudan belirleyen yöntemler.
Girdi Yöntemleri: İlerlemeyi; katlanılan maliyet, iş gücü saati veya makine kullanımı gibi işletme kaynakları üzerinden ölçen yöntemler.

Önemli Formüller

Tamamlanma Oranı (Maliyet Esaslı): $TO = \frac{M_{gerceklesen}}{M_{toplam\_tahmini}}$

Ortak Gider Dağıtım Anahtarı (İnşaat): $Pay = \frac{I_{harcama}}{Top_{harcama}} \times Ortak\_Gider$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşlerinde Vergilendirme ve Muhasebe

Temel Kavramlar

GVK 42. Madde: İnşaat ve onarım işinin taahhüde bağlı olması ve birden fazla takvim yılına sirayet etmesi durumunda uygulanan özel vergileme rejimi.
Hakediş (İstihkak): İnşaatın ilerleme seviyesine göre müteahhide yapılan ara ödemeler.
Stopaj (Tevkifat): Hakediş ödemeleri üzerinden %5 oranında yapılan vergi kesintisi.
Geçici Kabul: Kamu ihalelerinde işin bittiğini ve idarece onaylandığını gösteren, vergileme açısından milat kabul edilen tarih.

Önemli Formüller

Vergi Stopajı Hesaplaması: $Stopaj = Hakediş Bedeli imes 0,05$

KDV Tevkifatı (Yapım İşleri): $Tevkifat = (Hakediş imes 0,18) imes 0,4$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

SGK Asgari İşçilik ve İnşaat Muhasebe Standartları

Temel Kavramlar

Asgari İşçilik: İşin niteliğine göre SGK tarafından belirlenen ve bildirilmesi gereken minimum işçilik matrahı.
İlişiksizlik Belgesi: İşverenin SGK'ya borcu olmadığını gösteren ve teminat iadesi için gerekli olan belge.
TFRS 15: Müşteri sözleşmelerinden doğan hasılatın 5 adımlı modelle kaydedilmesini öngören standart.
Edim Yükümlülüğü: Sözleşmede müşteriye mal veya hizmet devretme taahhüdü.

Önemli Formüller

İhale Konusu İşlerde İndirimli İşçilik Matrahı: $M = H \times (r \times 0,75)$

Bina İnşaatı Toplam Maliyeti: $TM = A \times P_{n-1}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

İnşaat Sözleşmeleri ve Hasılat Muhasebeleştirilmesi (BOBİ FRS & TFRS 15)

Temel Kavramlar

İşlem Bedeli: Mal/hizmet devri karşılığında hak edilmesi beklenen, vergi hariç net tutar.
Önemli Finansman Bileşeni: Ödemenin zamanlamasının taraflardan birine önemli bir finansman faydası sağlaması durumunda paranın zaman değerine göre yapılan düzeltme.
Tamamlanma Yüzdesi Yöntemi: Hasılat ve maliyetlerin, raporlama dönemi sonundaki işin ilerleme düzeyine göre kâr/zarara yansıtılması.
Girdi Yöntemi: İlerlemenin katlanılan maliyetler veya harcanan emek üzerinden ölçülmesi.

Önemli Formüller

Tamamlanma Oranı (Maliyet Kriteri): $Tamamlanma \% = \frac{Gerçekleşen Maliyet}{Tahmini Toplam Maliyet}$

Dönem Hasılatı: $H_{dönem} = (Toplam Hasılat \times Tamamlanma \%) - Önceki Dönem Hasılatı$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

TFRS 15, TMS 40 ve TMS 16 Uygulama Esasları

Temel Kavramlar

Yatırım Amaçlı Gayrimenkul: Kira geliri veya değer artış kazancı elde etmek amacıyla tutulan arazi ve binalardır.
Maddi Duran Varlık: Üretim, hizmet veya idari amaçla kullanılan ve bir yıldan fazla ömrü olan fiziki varlıklardır.
Girdi Yöntemi (Maliyet Kriteri): İnşaat sözleşmelerinde işin tamamlanma yüzdesini, katlanılan maliyetin toplam maliyete oranıyla bulma yöntemidir.
Gerçeğe Uygun Değer (GUD): Piyasa katılımcıları arasındaki olağan bir işlemde varlığın satış fiyatıdır.

Önemli Formüller

Tamamlanma Yüzdesi: $\text{Tamamlanma \%} = \frac{\text{Gerçekleşen Maliyet}}{\text{Tahmini Toplam Maliyet}}$

Dönem Hasılatı: $\text{Gelir} = \text{Toplam Sözleşme Bedeli} \times \text{Tamamlanma \%}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Maddi Duran Varlıklar ve Kiralamalar

Temel Kavramlar

Amortisman: Varlığın amortismana tabi tutarının yararlı ömür boyunca sistemli bir şekilde dağıtılmasıdır.
Geri Kazanılabilir Tutar: Satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değer ile kullanım değerinden büyük olanıdır.
Kullanım Hakkı Varlığı: TFRS 16 kapsamında kiracının dayanak varlığı kiralama süresince kullanma hakkını temsil eden varlıktır.
Zımni Faiz Oranı: Kira ödemelerinin bugünkü değerini varlığın gerçeğe uygun değerine eşitleyen iskonto oranıdır.

Önemli Formüller

Doğrusal Amortisman: $Yıllık Gider = (Maliyet - Kalıntı Değer) / Yararlı Ömür$

Değer Düşüklüğü Karşılığı: $Karşılık = Net Defter Değeri - Geri Kazanılabilir Tutar$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kiralamalar (TFRS 16 / BOBİ FRS) ve Gelir Vergileri (TMS 12)

Temel Kavramlar

Kullanım Hakkı Varlığı: Kiracının kiralama süresi boyunca dayanak varlığı kullanma hakkını temsil eden bilanço içi varlık.
Vergiye Tabi Geçici Fark: Gelecek dönemlerde vergi matrahına eklenecek, Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü doğuran fark.
İndirilebilir Geçici Fark: Gelecek dönemlerde vergi matrahından düşülebilecek, Ertelenmiş Vergi Varlığı doğuran fark.
Sürekli Fark: Vergi yasaları gereği hiçbir zaman matrahtan düşülemeyen (KKEG) veya vergilendirilmeyen gelirler.

Önemli Formüller

Ertelenmiş Vergi Tutarı: $EV = Geçici Fark \times Vergi Oranı$

Kullanım Hakkı Amortismanı: $Yıllık Gider = \frac{Kullanım Hakkı Maliyeti}{Kiralama Süresi}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Ertelenmiş Vergi ve İnşaat Muhasebesi Esasları

Temel Kavramlar

Ertelenmiş Vergi Varlığı: İndirilebilir geçici farklar nedeniyle gelecekte daha az vergi ödenmesini sağlayan bilanço kalemi.
Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü: Vergilendirilebilir geçici farklar nedeniyle gelecekte daha fazla vergi ödenmesine yol açan bilanço kalemi.
Geçici Fark: Bir varlık veya yükümlülüğün muhasebe değeri ile vergiye esas değeri arasındaki zamanlama farkı.
Mali Kâr: Vergi kanunlarına göre hesaplanan ve üzerinden vergi ödenen matrah.

Önemli Formüller

Ertelenmiş Vergi Tutarı: $EV = Geçici Fark \times Vergi Oranı$

Dönem Vergi Gideri: $TVG = Cari Vergi + Ertelenmiş Vergi Gideri (veya - Geliri)$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

İnşaat Muhasebesi ve Kiralama Standartları

Temel Kavramlar

Geçici Kabul: İnşaat işlerinde işin bittiğini gösteren ve idare onayına tabi olan yasal süreç.
Yap-İşlet-Devret: Özel sektörün tesisi kurup işletmesi ve süre sonunda kamuya devretmesi esasına dayalı model.
Kullanım Hakkı Varlığı: TFRS 16 kapsamında kiracının dayanak varlığı kullanma hakkını temsil eden aktifi.
Emsal Bedel: Gerçek bedeli bilinmeyen mal/hizmetin değerinin VUK'taki esaslara göre belirlenmesi.

Önemli Formüller

Tamamlanma Yüzdesi: $% = \frac{Gerçekleşen Maliyet}{Tahmini Toplam Maliyet}$

Kıst Amortisman: $A = (M \times r) \times \frac{n}{12}$

Tüm ders notlarına erişmek için ücretsiz kayıt olun

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kiralama İşlemleri ve Ertelenmiş Vergi Muhasebesi

Temel Kavramlar

Finansal Kiralama: Varlığa ilişkin tüm risk ve getirilerin kiracıya devredildiği kiralama türüdür.
Kullanım Hakkı Varlığı: Kiracının kiralama süresi boyunca bir varlığı kullanma hakkını temsil eden varlıktır.
Vergilendirilebilir Geçici Fark: Varlığın defter değerinin vergi değerinden büyük olması durumunda gelecekte ödenecek vergi borcunu temsil eder.
İndirilebilir Geçici Fark: Varlığın defter değerinin vergi değerinden küçük olması durumunda gelecekte elde edilecek vergi avantajını temsil eder.