Gayrimenkul Mevzuatı Ders Notları

Temel Kavramlar

• Yapı Alacaklısı İpoteği: Yüklenici veya zanaatkârların inşaat alacaklarını teminat altına almak için işin tamamlanmasından itibaren üç ay içinde tescilini isteyebilecekleri kanuni ipotek türüdür.
• Lex Commissoria Yasağı: Borcun ödenmemesi durumunda rehinli taşınmazın mülkiyetinin doğrudan alacaklıya geçeceğine dair yapılan sözleşme hükümlerinin kesin olarak geçersiz sayılması kuralıdır.
• İpotekli Borç Senedi: Taşınmazın resmen biçilen değerini aşmamak üzere kurulan, taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış kişisel bir alacak meydana getiren ve tedavül kabiliyeti olan senettir.
• İrat Senedi: Sadece tarım arazisi, konut veya arsalar üzerinde kurulabilen, borçlunun sadece taşınmazın değeriyle sorumlu olduğu ve taşınmaz yükü niteliğindeki alacak senedidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Alacaklısı İpoteği: Yüklenici veya zanaatkârların inşaat alacaklarını teminat altına almak için işin tamamlanmasından itibaren üç ay içinde tescilini isteyebilecekleri kanuni ipotek türüdür.
• Lex Commissoria Yasağı: Borcun ödenmemesi durumunda rehinli taşınmazın mülkiyetinin doğrudan alacaklıya geçeceğine dair yapılan sözleşme hükümlerinin kesin olarak geçersiz sayılması kuralıdır.
• İpotekli Borç Senedi: Taşınmazın resmen biçilen değerini aşmamak üzere kurulan, taşınmaz rehniyle güvence altına alınmış kişisel bir alacak meydana getiren ve tedavül kabiliyeti olan senettir.
• İrat Senedi: Sadece tarım arazisi, konut veya arsalar üzerinde kurulabilen, borçlunun sadece taşınmazın değeriyle sorumlu olduğu ve taşınmaz yükü niteliğindeki alacak senedidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Paylı Zilyetlik: Birden fazla kişinin aynı eşya üzerinde aynı hukuki sıfatla zilyet olduğu ve her birinin zilyetlik yetkilerini tek başına kullanabildiği durumdur.
• Elbirliği Halinde Zilyetlik: Birden fazla kişinin eşya üzerinde ancak hep birlikte hareket ederek kullanabildikleri, tek başına tasarruf imkanı tanımayan zilyetlik türüdür.
• Aslen Kazanma: Zilyetliğin önceki bir zilyedin iradesine dayanmadan, sahipsiz bir eşyayı ele geçirme veya çalma gibi eylemlerle tek taraflı olarak kurulmasıdır.
• Hükmen Teslim: Eşyanın fiili hakimiyeti devredende kalmaya devam ederken, taraflar arasındaki özel bir hukuki ilişkiyle zilyetliğin başkasına devredilmesidir.

Temel Kavramlar

• Tapu Siciline Güven İlkesi: Tapu sicilindeki yolsuz tescile dayanarak iyi niyetle ayni hak kazanan üçüncü kişilerin bu kazanımlarının, sicil kaydı gerçek durumu yansıtmasa dahi hukuk tarafından mutlak olarak korunmasıdır.
• Tapu Sicilinin Açıklığı İlkesi: İlgisini inanılır kılan herkesin tapu kütüğünü ve belgelerini inceleme yetkisine sahip olmasıdır; bu ilke gereği kimse tapudaki bir kaydı bilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kaçamaz.
• Devletin Kusursuz Sorumluluğu: Tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan devletin, memurun kusuru olmasa dahi asli olarak sorumlu tutulmasıdır; zarar gören kişi doğrudan devlete dava açar, devlet ise kusurlu memura rücu eder.
• Bağımsız ve Sürekli Haklar: En az 30 yıl süreli veya süresiz olarak kurulan, başkasına devredilebilen ve miras yoluyla geçebilen, ekonomik değeri nedeniyle tapu kütüğünde ayrı bir sayfaya taşınmaz olarak kaydedilebilen irtifak haklarıdır.

Temel Kavramlar

• Tapu Siciline Güven İlkesi: Tapu sicilindeki yolsuz tescile dayanarak iyi niyetle ayni hak kazanan üçüncü kişilerin bu kazanımlarının, sicil kaydı gerçek durumu yansıtmasa dahi hukuk tarafından mutlak olarak korunmasıdır.
• Tapu Sicilinin Açıklığı İlkesi: İlgisini inanılır kılan herkesin tapu kütüğünü ve belgelerini inceleme yetkisine sahip olmasıdır; bu ilke gereği kimse tapudaki bir kaydı bilmediğini ileri sürerek sorumluluktan kaçamaz.
• Devletin Kusursuz Sorumluluğu: Tapu sicilinin tutulmasından doğan zararlardan devletin, memurun kusuru olmasa dahi asli olarak sorumlu tutulmasıdır; zarar gören kişi doğrudan devlete dava açar, devlet ise kusurlu memura rücu eder.
• Bağımsız ve Sürekli Haklar: En az 30 yıl süreli veya süresiz olarak kurulan, başkasına devredilebilen ve miras yoluyla geçebilen, ekonomik değeri nedeniyle tapu kütüğünde ayrı bir sayfaya taşınmaz olarak kaydedilebilen irtifak haklarıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Olağanüstü Zamanaşımı: Tapuda kayıtlı olmayan veya maliki bilinmeyen bir taşınmazı 20 yıl davasız/aralıksız zilyetlikle kazanma yolu.
• Yatay Kapsam: Taşınmazın tapu planları ile belirlenmiş toprak yüzeyi sınırları.
• Dikey Kapsam: Malikin yararı olduğu ölçüde arazinin altındaki toprak ve üstündeki hava sahası.
• Üst Hakkı (Superficies): Başka birinin arazisi altında veya üstünde yapı yapma veya mevcut yapıyı koruma yetkisi veren irtifak hakkı.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Uygulama İmar Planı: Nazım imar planı esaslarına göre çizilen, yapı adalarını, yoğunluğunu, yollarını ve uygulama etaplarını 1/1.000 ölçekte gösteren ayrıntılı plandır.
• İmar Hakkı Aktarımı: Parselin kamu alanında kalması nedeniyle yapılaşma izni verilemeyen emsal hakkının, plan kararıyla başka parsellere taşınması işlemidir.
• Mekânsal Strateji Planı: Ülke ve bölge düzeyinde ekonomik ve sosyal politikaları mekânla ilişkilendiren, 1/250.000 veya daha üst ölçekli şematik ve grafik dilli plandır.
• Çevre Düzeni Planı: Konut, sanayi, tarım gibi ana arazi kullanım kararlarını 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekte belirleyen, havza veya il bütününde hazırlanan plandır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kazanılmış Hak (İmar Planlarında): İmar planları düzenleyici ve genel idari işlemler olduğundan, planlarda yapılan değişiklikler mülk sahipleri için kazanılmış hak oluşturmaz; arazi kullanım kararları şahsi hak değil, o yere özgülenen tahsislerdir.
• Plan Kademelenmesi: Mekânsal planların üst kademeden alta doğru Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı sırasıyla, birbirine uygun ve bir alt kademeyi yönlendirecek şekilde hazırlanması ilkesidir.
• Nazım İmar Planı: Arazi kullanım kararları, yerleşme alanlarının gelişme yönleri ve ulaşım sistemlerini genel hatlarıyla belirleyen, uygulama imar planındaki detayları içermeyen ancak onu yönlendiren üst ölçekli plandır.
• Uygulama İmar Planı: Nazım imar planı ilkelerine uygun olarak hazırlanan, yapı adalarını, yoğunluklarını, yolları ve uygulama etaplarını ayrıntılı şekilde belirleyen, yapı ruhsatına esas teşkil eden kesinleşmiş plandır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kazanılmış Hak (İmar Planlarında): İmar planları düzenleyici ve genel idari işlemler olduğundan, planlarda yapılan değişiklikler mülk sahipleri için kazanılmış hak oluşturmaz; arazi kullanım kararları şahsi hak değil, o yere özgülenen tahsislerdir.
• Plan Kademelenmesi: Mekânsal planların üst kademeden alta doğru Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı sırasıyla, birbirine uygun ve bir alt kademeyi yönlendirecek şekilde hazırlanması ilkesidir.
• Nazım İmar Planı: Arazi kullanım kararları, yerleşme alanlarının gelişme yönleri ve ulaşım sistemlerini genel hatlarıyla belirleyen, uygulama imar planındaki detayları içermeyen ancak onu yönlendiren üst ölçekli plandır.
• Uygulama İmar Planı: Nazım imar planı ilkelerine uygun olarak hazırlanan, yapı adalarını, yoğunluklarını, yolları ve uygulama etaplarını ayrıntılı şekilde belirleyen, yapı ruhsatına esas teşkil eden kesinleşmiş plandır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Nazım İmar Planı: Arazi kullanım kararları, yerleşme alanlarının genel yoğunlukları, gelişme yönleri ve ulaşım sistemlerini belirleyen, uygulama imar planına esas teşkil eden üst ölçekli plandır.
• Uygulama İmar Planı: Yapı adalarını, yoğunluklarını, yolları ve uygulama esaslarını detaylı gösteren, kesinleşmeden üzerinde imar uygulaması ve inşaat ruhsatı işlemlerine başlanamayan alt ölçekli plandır.
• Plan İşlem Numarası (PİN): Planların kayıt altına alınması, arşivlenmesi ve takibi amacıyla Bakanlık tarafından oluşturulan elektronik sistem üzerinden her plana verilen zorunlu kimlik numarasıdır.
• Planların Aleniyeti: İmar planlarının herkesçe incelenebilir olması ilkesidir; idareler planları ilan etmek, internette yayımlamak ve ücreti karşılığında isteyenlere kopyasını vermekle yükümlüdür.

Temel Kavramlar

• Nazım İmar Planı: Arazi kullanım kararları, yerleşme alanlarının genel yoğunlukları, gelişme yönleri ve ulaşım sistemlerini belirleyen, uygulama imar planına esas teşkil eden üst ölçekli plandır.
• Uygulama İmar Planı: Yapı adalarını, yoğunluklarını, yolları ve uygulama esaslarını detaylı gösteren, kesinleşmeden üzerinde imar uygulaması ve inşaat ruhsatı işlemlerine başlanamayan alt ölçekli plandır.
• Plan İşlem Numarası (PİN): Planların kayıt altına alınması, arşivlenmesi ve takibi amacıyla Bakanlık tarafından oluşturulan elektronik sistem üzerinden her plana verilen zorunlu kimlik numarasıdır.
• Planların Aleniyeti: İmar planlarının herkesçe incelenebilir olması ilkesidir; idareler planları ilan etmek, internette yayımlamak ve ücreti karşılığında isteyenlere kopyasını vermekle yükümlüdür.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kentsel Teknik Altyapı Etki Değerlendirmesi: İmar planı değişikliklerinin kentsel altyapı üzerindeki etkilerini belirlemek ve gerekli önlemleri almak amacıyla hazırlanan zorunlu analiz raporudur.
• Re’sen Onay Yetkisi: Bakanlığın kamu yapıları, enerji tesisleri veya afet bölgeleri gibi istisnai durumlarda yerel idarelerin yerine plan yapma ve onaylama gücüdür.
• Özelleştirme İmar Planı: Özelleştirme kapsamındaki araziler için hazırlanan ve belediyelerce 5 yıl boyunca fonksiyonel değişikliğe uğratılamayan özel statülü imar planlarıdır.
• Bütünleşik Kıyı Alanları Planı: Deniz ve kıyı etkileşim alanlarını sektörel faaliyetler ve ekosistem korunmasıyla birlikte ele alan 1/25.000 veya 1/50.000 ölçekli stratejik plandır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Düzenleme Ortaklık Payı (DOP): Umumi ve kamu hizmet alanları için kullanılan, kural olarak bir parselden bir kez alınan ve parsel alanının %45'ini geçemeyen kesintidir.
• İlave Düzenleme Ortaklık Payı: İmar planı kararı ile yapılaşma koşulu veya nüfus artışı olması durumunda, önceki kesintiler %45'e tamamlanacak şekilde yapılan ek kesintidir.
• DOP Bedele Dönüştürme: Mevcut yapılar nedeniyle DOP kesintisi yapılamayan hallerde, bu payın değerinin takdir edilerek nakit ödemeye çevrilmesi işlemidir.
• Parselasyon Planı: İmar planına uygun olarak hazırlanan, belediye encümeni veya il idare kurulu onayıyla kesinleşen ve tapu tesciline esas teşkil eden plandır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Ruhsatı: İnşaata başlamak için gerekli olan, ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde başlanması ve 5 yıl içinde tamamlanması şart olan resmi izin belgesidir.
• Yapı Kullanma İzni: Yapı tamamen veya kısmen bittiğinde, ruhsat ve eklerine uygunluğunun tespitiyle verilen, elektrik ve su gibi hizmetlerden yararlanmak için zorunlu olan belgedir.
• Muvakkat Yapı: İmar planında 5 yıllık programa dahil olmayan yerlerde, encümen kararıyla 10 yıl süreyle izin verilen ve tapu kaydına şerh düşülen geçici inşaattır.
• Yapı Tatil Zaptı: Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı tespit edildiğinde düzenlenen, inşaatın mühürlenerek durdurulduğunu belgeleyen ve yapı yerine asılmasıyla tebliğ sayılan tutanaktır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Ruhsatı: İnşaata başlamak için gerekli olan, ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde başlanması ve 5 yıl içinde tamamlanması şart olan resmi izin belgesidir.
• Yapı Kullanma İzni: Yapı tamamen veya kısmen bittiğinde, ruhsat ve eklerine uygunluğunun tespitiyle verilen, elektrik ve su gibi hizmetlerden yararlanmak için zorunlu olan belgedir.
• Muvakkat Yapı: İmar planında 5 yıllık programa dahil olmayan yerlerde, encümen kararıyla 10 yıl süreyle izin verilen ve tapu kaydına şerh düşülen geçici inşaattır.
• Yapı Tatil Zaptı: Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı tespit edildiğinde düzenlenen, inşaatın mühürlenerek durdurulduğunu belgeleyen ve yapı yerine asılmasıyla tebliğ sayılan tutanaktır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Muvakkat Yapı: İmar planında olup 5 yıllık programa dahil olmayan yerlerde, belediye encümeni kararıyla 10 yıl süreyle izin verilen ve tapu kaydına şerh düşülen geçici yapılardır.
• Yapı Tatil Tutanağı: Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılarda inşaatın mühürlenerek durdurulduğunu gösteren, aykırılığın giderilmesi için malike 1 ay süre tanıyan resmi belgedir.
• Değer Artış Payı: İmar planı değişikliği sonucu taşınmazda meydana gelen değer artışının %90'ının, lisanslı değerleme kuruluşları ve kıymet takdir komisyonunca belirlenerek kamuya ödenmesidir.
• Mücavir Alan: Belediye sınırları dışında olup imar mevzuatı bakımından belediye kontrolüne verilen, belediye sınırına bitişik olması şart olmayan ve köyleri de kapsayabilen alanlardır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Elektronik Haberleşme İstasyonu: 15 metreden yüksek kule ve direklerin 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında gösterilmesi zorunlu olan, herhangi bir harç ve bedel alınmaksızın kurulan altyapı tesisleridir.
• Yapı Kayıt Belgesi: 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış ruhsatsız veya aykırı yapılar için verilen, yıkım kararlarını ve idari para cezalarını iptal eden geçici kullanım belgesidir.
• Resen Ruhsatlandırma: Bakanlığın, yetkili idarece başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ruhsatlandırılmayan kamu yatırımları ve stratejik tesisler için doğrudan verdiği yapı iznidir.
• Cemevi: İmar planlarında bölgenin ihtiyacına göre ayrılan, mülki idare amirinin izniyle yapılan ve imar mevzuatına aykırı amaçlarla tahsis edilemeyen ibadet yerleridir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Elektronik Haberleşme İstasyonu: 15 metreden yüksek kule ve direklerin 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında gösterilmesi zorunlu olan, herhangi bir harç ve bedel alınmaksızın kurulan altyapı tesisleridir.
• Yapı Kayıt Belgesi: 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış ruhsatsız veya aykırı yapılar için verilen, yıkım kararlarını ve idari para cezalarını iptal eden geçici kullanım belgesidir.
• Resen Ruhsatlandırma: Bakanlığın, yetkili idarece başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ruhsatlandırılmayan kamu yatırımları ve stratejik tesisler için doğrudan verdiği yapı iznidir.
• Cemevi: İmar planlarında bölgenin ihtiyacına göre ayrılan, mülki idare amirinin izniyle yapılan ve imar mevzuatına aykırı amaçlarla tahsis edilemeyen ibadet yerleridir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Kayıt Belgesi: İmar mevzuatına aykırı yapılara geçici kullanım hakkı sağlayan, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüme kadar geçerli olan ve depreme dayanıklılık sorumluluğunu malike bırakan belgedir.
• Düzenleme Ortaklık Payı (DOP): Kentsel faaliyetler için gerekli umumi hizmet alanlarını oluşturmak amacıyla, düzenlemeye tabi parsellerin yüzölçümünden %45'e kadar yapılan, değer artışı karşılığı zorunlu kesintidir.
• Düzenleme Ortaklık Payı Oranı (DOPO): Bir düzenleme sahasındaki toplam DOP miktarının, sahaya giren parsellerin toplam yüzölçümüne oranıdır ve hesaplamalarda virgülden sonra yedi basamak hassasiyetle kullanılır.
• İfraz: Bir parselin imar mevzuatına ve planına uygun olarak bölünerek birden fazla yeni parsel oluşturulması işlemidir; kural olarak parselasyon planı tescilinden sonra gerçekleştirilir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Düzenleme Ortaklık Payı (DOP): Bölgenin ihtiyacı olan yol, park, okul, karakol gibi umumi hizmet alanları için, düzenlemeye tabi tutulan parsellerin yüzölçümünden %45'e kadar yapılan bedelsiz kesintidir.
• Düzenleme Sahası: Belediye encümeni veya il idare kurulu kararı ile belirlenen, parselasyon planı yapılacak olan ve kural olarak bir müstakil imar adasından daha küçük olamayacak alandır.
• İfraz: Bir parselin imar planına uygun olarak birden fazla parçaya bölünmesi işlemidir; oluşan yeni parsellerin toplam yapı alanı imar planındaki emsal oranını aşamaz.
• Tevhit: Birden fazla parselin tek bir parsel haline getirilmesi işlemidir; yapılaşmaya uygun olmayan parseller için idare tarafından 3 ay içinde anlaşma sağlanamazsa resen yapılabilir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Düzenleme Ortaklık Payı (DOP): Bölgenin ihtiyacı olan yol, park, okul, karakol gibi umumi hizmet alanları için, düzenlemeye tabi tutulan parsellerin yüzölçümünden %45'e kadar yapılan bedelsiz kesintidir.
• Düzenleme Sahası: Belediye encümeni veya il idare kurulu kararı ile belirlenen, parselasyon planı yapılacak olan ve kural olarak bir müstakil imar adasından daha küçük olamayacak alandır.
• İfraz: Bir parselin imar planına uygun olarak birden fazla parçaya bölünmesi işlemidir; oluşan yeni parsellerin toplam yapı alanı imar planındaki emsal oranını aşamaz.
• Tevhit: Birden fazla parselin tek bir parsel haline getirilmesi işlemidir; yapılaşmaya uygun olmayan parseller için idare tarafından 3 ay içinde anlaşma sağlanamazsa resen yapılabilir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Düzenleme Ortaklık Payı (DOP): Yol, park, meydan gibi umumi hizmetler için kesilen, belediye veya Hazine adına tescil edilen ve özel mülkiyete konu edilemeyen alanlardır.
• Kamu Ortaklık Payı (KOP): 10/7/2019 öncesi tescil edilen planlarda kamu kullanımı için ayrılan ve hisselendirme yoluyla oluşan, kamulaştırmaya konu parselleri ifade eder.
• Parselasyon Planı: İmar planına uygun, müstakil ve inşaata elverişli parseller oluşturmak amacıyla hazırlanan, tescile esas olan teknik harita ve belgeler bütünüdür.
• Askı Süresi: Parselasyon planlarının kesinleşmesi için belediye veya valilikte eş zamanlı olarak ilan edildiği, itirazların kabul edildiği 30 günlük yasal süredir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• İmar Hakkı Aktarımı: Umumi ve kamu hizmet alanlarında kalan taşınmazların yapılaşma haklarının, aynı il ve yetki alanı içerisindeki başka bir parsele (alıcı parsel) bedelsiz devir karşılığında taşınması işlemidir.
• DOP (Düzenleme Ortaklık Payı): İmar uygulamaları sırasında kamu hizmetleri için yapılan kesintidir; aktarım işlemlerinde verici parselin %45'inin bedelsiz terki şartı ile bu oranı aşan kısım aktarıma konu edilebilir.
• Alıcı Parsel: İmar hakkı aktarımı sonucunda emsale esas inşaat alanında artış yapılan parseldir; bu artış mevcut emsalin %30'unu geçemez ve değer tespiti üzerinden işlem yapılır.
• Verici Parsel: İmar planında kamu hizmet alanında kalan ve üzerindeki mülkiyet haklarını alıcı parsele aktararak ilgili idare lehine bedelsiz terk eden taşınmazdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Asma Kat: Zemin katı ticari olan binalarda, bağımsız bölümün 1/3’ünden az olamayan, iç yüksekliği en az 2.40 metre olan ve yola 3 metreden fazla yaklaşmayan kattır.
• Avan Proje: Uygulama projelerine esas teşkil eden; vaziyet planı, kat planları, kesitler ve emsal hesaplarını içeren, gerektiğinde siluetin de yer aldığı mimari projedir.
• Bağımsız Bölüm Net Alanı: Bağımsız bölüm içerisindeki boşluklar hariç tutularak, duvarlar arasında kalan temiz alanı ifade eder; bu alana eklentiler ve dış konturlar dahil edilmez.
• Esaslı Tadilat: Yapıda taşıyıcı unsuru, inşaat alanını, emsali, bağımsız bölüm sayısını veya kullanım amacını değiştiren, resmi makamlardan ruhsat alınmasını gerektiren işlemlerdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Asma Kat: Zemin katı ticari olan binalarda, bağımsız bölümün 1/3’ünden az olamayan, iç yüksekliği en az 2.40 metre olan ve yola 3 metreden fazla yaklaşmayan kattır.
• Avan Proje: Uygulama projelerine esas teşkil eden; vaziyet planı, kat planları, kesitler ve emsal hesaplarını içeren, gerektiğinde siluetin de yer aldığı mimari projedir.
• Bağımsız Bölüm Net Alanı: Bağımsız bölüm içerisindeki boşluklar hariç tutularak, duvarlar arasında kalan temiz alanı ifade eder; bu alana eklentiler ve dış konturlar dahil edilmez.
• Esaslı Tadilat: Yapıda taşıyıcı unsuru, inşaat alanını, emsali, bağımsız bölüm sayısını veya kullanım amacını değiştiren, resmi makamlardan ruhsat alınmasını gerektiren işlemlerdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Blok Nizam: İmar planı ile boyutları belirlenmiş yapı kitlesinin, bir parsel veya dilatasyonla ayrılmak suretiyle birden fazla parsel üzerine oturduğu bahçeli yapı nizamıdır.
• Yapı Tatil Tutanağı: Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların tespiti halinde teknik elemanlarca düzenlenen, inşai faaliyetin durdurulduğunu gösteren ve aykırılıkları belgeleyen onaylı resmi belgedir.
• Yapı Yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler de dahil olmak üzere, yapının inşa edilen tüm katlarının toplam yüksekliğini ifade eden ölçüdür.
• Yüksek Yapı: Bina yüksekliği 21,50 metreden veya yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla olan binalardır; bina yüksekliği 51,50 metreyi aşanlar ise çok yüksek yapı sayılır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Gündüz Bakımevi (Kreş): Konut parsellerinde inşaat alanı 15.000 m2’den ve bağımsız bölüm sayısı 150’den fazla olan projelerde, zemin veya 1. katta tanzim edilen, alanı 200 m2’yi geçmeyen ortak alandır.
• Aile Sağlığı Merkezi (ASM): Konut ve ticaretin birlikte yapıldığı 25.000 m2 inşaat alanı ve 250 bağımsız bölümü aşan projelerde, ilk 250 konut için 120 m2 kapalı alan ayrılan sağlık tesisidir.
• Karma Kullanım Alanları: Tek başına konut olarak kullanılmamak şartıyla; ticaret, turizm ve konut kullanımlarının bir arada bulunduğu, zemin katların ticaret veya hizmet sektörüne ayrıldığı alanlardır.
• Taban Alanı (TA): Zemine oturan en dış kolonların dış yüzeylerinin birleştirilmesiyle belirlenen, tamamen toprağın altında kalan kısımlar hariç tutularak hesaplanan yapı oturum alanıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Gündüz Bakımevi (Kreş): Konut parsellerinde inşaat alanı 15.000 m2’den ve bağımsız bölüm sayısı 150’den fazla olan projelerde, zemin veya 1. katta tanzim edilen, alanı 200 m2’yi geçmeyen ortak alandır.
• Aile Sağlığı Merkezi (ASM): Konut ve ticaretin birlikte yapıldığı 25.000 m2 inşaat alanı ve 250 bağımsız bölümü aşan projelerde, ilk 250 konut için 120 m2 kapalı alan ayrılan sağlık tesisidir.
• Karma Kullanım Alanları: Tek başına konut olarak kullanılmamak şartıyla; ticaret, turizm ve konut kullanımlarının bir arada bulunduğu, zemin katların ticaret veya hizmet sektörüne ayrıldığı alanlardır.
• Taban Alanı (TA): Zemine oturan en dış kolonların dış yüzeylerinin birleştirilmesiyle belirlenen, tamamen toprağın altında kalan kısımlar hariç tutularak hesaplanan yapı oturum alanıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• İskânda Aile: Karı-koca, evlenmemiş çocuklar, evli çocuklar ve torunlar ile anasız-babasız bekâr kardeşlerin bir bütün olarak kabul edildiği temel iskân birimidir.
• Merkezi İskân Komisyonu: Bakanlık bünyesinde kurulan, göçebelerin ve yerleri kamulaştırılanların yerleştirileceği alanları, ekonomik ve sosyal şartlara göre belirleyen üst kuruldur.
• Mahalli İskân Komisyonu: Mülki amir başkanlığında toplanan, eldeki belgelere dayanarak kişilerin hak sahibi olup olmadıklarına ve taşınmaz tahsisine karar veren yetkili komisyondur.
• Temlik: Taşınmaz malların dağıtım defterlerinin veya kararlarının vali veya kaymakam tarafından onaylanmasıyla mülkiyetin hak sahibine hukuken geçmesi işlemidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Hak Sahibi (İskân): Aralarında hısımlık bağı olan, göçer hayvancılık yapan veya Türk soyundan gelen göçmenlerden, mevzuattaki varlık ve ikamet şartlarını taşıyan ailelerdir.
• Mahallî İskân Komisyonu: Mülki amir başkanlığında toplanan ve ailelerin hak sahipliği, taşınmaz tahsisi veya iptali gibi konularda oy birliği ile karar alan yerel kuruldur.
• İskân Borçlandırması: Hak sahiplerine verilen taşınmazların maliyet veya rayiç bedelleri üzerinden, altyapı ve sosyal tesis giderleri hariç tutularak yapılan borç kaydıdır.
• Peşin Ödeme İndirimi: İskân edilen ailelerin taşınmaz bedellerini sözleşme aşamasında peşin ödemeleri durumunda, borçlandırma bedeli üzerinden uygulanan %65 oranındaki indirimdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kat Mülkiyeti: Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu gibi bölümleri üzerinde, o taşınmazın maliki veya ortak malikleri tarafından arsa payı ve ortak yerlerle bağlantılı olarak kurulan özel bir mülkiyet hakkıdır.
• Kat İrtifakı: Bir arsa üzerinde ileride kat mülkiyetine konu olmak üzere yapılacak veya yapılmakta olan bir veya birden çok yapının bağımsız bölümleri için arsa payına bağlı olarak kurulan ve yapı kullanma izniyle resen kat mülkiyetine çevrilen haktır.
• Bağımsız Bölüm: Anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olan, kat mülkiyeti kütüğünde ayrı bir sayfaya tescil edilen ve bağımsız mülkiyete konu olan kat, daire, dükkan, mağaza gibi her bir bölümüdür.
• Arsa Payı: Arsanın, bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı olarak projesinde tahsis edilen ortak mülkiyet payıdır; bu pay bağımsız bölümden ayrı olarak devredilemez veya başka bir hakla kayıtlanamaz.

Temel Kavramlar

• Kat Mülkiyeti: Tamamlanmış bir yapının kat, daire, iş bürosu gibi bölümleri üzerinde, o taşınmazın maliki veya ortak malikleri tarafından arsa payı ve ortak yerlerle bağlantılı olarak kurulan özel bir mülkiyet hakkıdır.
• Kat İrtifakı: Bir arsa üzerinde ileride kat mülkiyetine konu olmak üzere yapılacak veya yapılmakta olan bir veya birden çok yapının bağımsız bölümleri için arsa payına bağlı olarak kurulan ve yapı kullanma izniyle resen kat mülkiyetine çevrilen haktır.
• Bağımsız Bölüm: Anagayrimenkulün ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli olan, kat mülkiyeti kütüğünde ayrı bir sayfaya tescil edilen ve bağımsız mülkiyete konu olan kat, daire, dükkan, mağaza gibi her bir bölümüdür.
• Arsa Payı: Arsanın, bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı olarak projesinde tahsis edilen ortak mülkiyet payıdır; bu pay bağımsız bölümden ayrı olarak devredilemez veya başka bir hakla kayıtlanamaz.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kat Mülkiyeti Kütüğü: Kat mülkiyeti ve kat irtifakının tescil edildiği, her bağımsız bölümün ayrı bir sayfada gösterildiği ve genel tapu sicili hükümlerinin uygulandığı özel sicildir.
• Yönetim Planı: Anagayrimenkulün yönetim tarzını düzenleyen, tüm kat maliklerini bağlayan bir sözleşme hükmünde olan ve değiştirilmesi için 4/5 oy çokluğu gereken belgedir.
• İşletme Projesi: Yönetici tarafından hazırlanan, bir yıllık tahmini gelir-gider ve avans paylarını gösteren, kesinleştiğinde icra takibine esas olan mali belgedir.
• Kat İrtifakı: Henüz tamamlanmamış bir yapı üzerinde, ileride kat mülkiyetine çevrilmek üzere arsa payına bağlı olarak kurulan ve yapı ruhsatı/proje gerektiren bir haktır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• İşletme Projesi: Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş bir proje yoksa yönetici tarafından hazırlanan; tahmini gelir-giderleri, kat maliklerine düşen payları ve avans tutarlarını gösteren belgedir.
• Yönetici Defteri: Kat malikleri kurulu kararlarının ve tüm giderlerin tarih sırasıyla yazıldığı, her takvim yılı bitiminden itibaren bir ay içinde notere kapattırılması zorunlu olan resmi defterdir.
• Yönetici Ücret Hakkı: Yönetim planında veya sözleşmede ücret tayin edilmemiş olsa bile yöneticinin kat maliklerinden isteyebileceği, vekil haklarına dayanan uygun bir bedeldir.
• Denetim Raporu: Denetçilerin her takvim yılının birinci ayı içinde kat malikleri kuruluna sundukları, anagayrimenkulün yönetim tarzı ve hesap sonuçlarını içeren, taahhütlü mektupla gönderilen rapordur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• İşletme Projesi: Kat malikleri kurulunca kabul edilmiş bir proje yoksa yönetici tarafından hazırlanan; tahmini gelir-giderleri, kat maliklerine düşen payları ve avans tutarlarını gösteren belgedir.
• Yönetici Defteri: Kat malikleri kurulu kararlarının ve tüm giderlerin tarih sırasıyla yazıldığı, her takvim yılı bitiminden itibaren bir ay içinde notere kapattırılması zorunlu olan resmi defterdir.
• Yönetici Ücret Hakkı: Yönetim planında veya sözleşmede ücret tayin edilmemiş olsa bile yöneticinin kat maliklerinden isteyebileceği, vekil haklarına dayanan uygun bir bedeldir.
• Denetim Raporu: Denetçilerin her takvim yılının birinci ayı içinde kat malikleri kuruluna sundukları, anagayrimenkulün yönetim tarzı ve hesap sonuçlarını içeren, taahhütlü mektupla gönderilen rapordur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Mahalle: Belediye sınırları içinde nüfusu en az 500 olan, belediye meclis kararı ve valinin onayıyla kurulan, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilen idari birimdir.
• Hemşehri Hukuku: Herkesin ikamet ettiği beldenin hemşehrisi sayıldığı, belediye hizmetlerine katılma, bilgilenme ve sosyal yardımlardan insan onuruna uygun yararlanma hakkını ifade eder.
• Belediye Meclisi: Belediyenin karar organı olup, stratejik plan, bütçe, imar planları ve borçlanma gibi temel konularda yetkili, seçilmiş üyelerden oluşan kuruldur.
• İhtisas Komisyonu: Meclis üyeleri arasından seçilen, nüfusu 10.000'i aşan belediyelerde plan, bütçe ve imar konularında kurulması zorunlu olan hazırlık ve inceleme komisyonudur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Denetim Komisyonu: İl/ilçe ve 10.000+ nüfuslu belediyelerde Ocak'ta kurulan, 3-5 üyeli, önceki yılın hesaplarını 45 iş gününde denetleyen ihtisas komisyonudur.
• Gensoru: Meclis üye tam sayısının 1/3'ü ile teklif edilen, salt çoğunlukla gündeme alınan ve belediye başkanının düşürülmesine yol açabilen denetim yoludur.
• Faaliyet Raporu Yetersizliği: Meclis üye tam sayısının 3/4 çoğunluğuyla raporun yetersiz bulunması ve Danıştay onayıyla belediye başkanlığının sona ermesidir.
• Belediye Encümeni: Belediye başkanının başkanlığında, meclis üyeleri ve birim amirlerinden oluşan, haftalık toplanan icra ve ihale komisyonu yetkili organdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Belediye İkramiyesi: Devlet memuru aylık katsayısının 20.000 gösterge rakamı ile çarpımı tutarını geçmemek üzere, encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ödenen tutardır.
• Personel Devri: Tüzel kişiliği kaldırılan belediye personelinin 3 ay içinde uygun kadroya atanması ve 1 ay içinde atama işleminin tamamlanması gereken süreçtir.
• Maktu Fazla Mesai: Belediye zabıta ve itfaiye personeline, bütçe kanunundaki üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisince belirlenen sabit tutarlı ek ödemedir.
• İç ve Dış Denetim: Belediyelerin mali ve performans işlemlerinin 5018 sayılı Kanun çerçevesinde hukuka uygunluk açısından tarafsız analiz edilip raporlanması sürecidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Belediye İkramiyesi: Devlet memuru aylık katsayısının 20.000 gösterge rakamı ile çarpımı tutarını geçmemek üzere, encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ödenen tutardır.
• Personel Devri: Tüzel kişiliği kaldırılan belediye personelinin 3 ay içinde uygun kadroya atanması ve 1 ay içinde atama işleminin tamamlanması gereken süreçtir.
• Maktu Fazla Mesai: Belediye zabıta ve itfaiye personeline, bütçe kanunundaki üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisince belirlenen sabit tutarlı ek ödemedir.
• İç ve Dış Denetim: Belediyelerin mali ve performans işlemlerinin 5018 sayılı Kanun çerçevesinde hukuka uygunluk açısından tarafsız analiz edilip raporlanması sürecidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Büyükşehir Belediyesi: Toplam nüfusu 750.000’den fazla olan illerde kanunla kurulan, sınırları il mülki sınırı olan ve ilçe belediyeleri arasında koordinasyonu sağlayan idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir.
• Taşınmaz Tahsisi: Belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, asli görevlerde kullanılmak üzere süresi 25 yılı geçmemek şartıyla diğer kamu kurumlarına bedelli veya bedelsiz devretmesi veya kullanımına sunmasıdır.
• Kent Konseyi: Kent vizyonu, hemşehrilik bilinci ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerini hayata geçirmek amacıyla kurulan, görüşleri belediye meclisinin ilk toplantısında değerlendirilen katılımcı bir yapıdır.
• AYKOME (Alt Yapı Koordinasyon Merkezi): Büyükşehir belediye başkanı başkanlığında toplanan, altyapı yatırımlarını kesin programa bağlayan ve kararları tüm kamu kurumları ile özel kuruluşlar için bağlayıcı olan koordinasyon merkezidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• AYKOME (Alt Yapı Koordinasyon Merkezi): Alt yapı hizmetlerini koordine eden, ortak yatırım hesabı oluşturan ve kararları tüm kamu kurumları ile belediyeler için bağlayıcı olan merkezdir.
• UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi): Büyükşehirdeki her türlü taşımacılığı planlayan, kararları belediye başkanının onayıyla yürürlüğe giren ve il trafik komisyonu yetkilerini kullanan kuruldur.
• İmar Denetim Yetkisi: Büyükşehir belediyesinin, ilçe belediyelerinin imar uygulamalarını inceleme, 15 gün içinde belge isteme ve 3 ay içinde eksiklikleri giderme yetkisidir.
• Büyükşehir Belediye Meclisi: Büyükşehir belediyesinin karar organı olup, ilçe belediye başkanlarının doğal üye olduğu ve her ayın ikinci haftası toplanan en üst kuruldur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• AYKOME (Alt Yapı Koordinasyon Merkezi): Alt yapı hizmetlerini koordine eden, ortak yatırım hesabı oluşturan ve kararları tüm kamu kurumları ile belediyeler için bağlayıcı olan merkezdir.
• UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi): Büyükşehirdeki her türlü taşımacılığı planlayan, kararları belediye başkanının onayıyla yürürlüğe giren ve il trafik komisyonu yetkilerini kullanan kuruldur.
• İmar Denetim Yetkisi: Büyükşehir belediyesinin, ilçe belediyelerinin imar uygulamalarını inceleme, 15 gün içinde belge isteme ve 3 ay içinde eksiklikleri giderme yetkisidir.
• Büyükşehir Belediye Meclisi: Büyükşehir belediyesinin karar organı olup, ilçe belediye başkanlarının doğal üye olduğu ve her ayın ikinci haftası toplanan en üst kuruldur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kamulaştırma: Kamu yararının gerektirdiği hallerde gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazların, bedeli ödenerek devlet veya kamu tüzel kişilerince edinilmesidir.
• Satın Alma Usulü: İdarelerin kamulaştırma kararı sonrası mahkemeye gitmeden önce öncelikle uygulaması gereken, pazarlık ve uzlaşma esasına dayalı taşınmaz edinme yöntemidir.
• İrtifak Hakkı Tesisi: Taşınmazın mülkiyetinin tamamı yerine, amaç için yeterli olan belirli bir kısmının, yüksekliğinin veya derinliğinin kamulaştırma yoluyla kullanım hakkının alınmasıdır.
• Taksitli Ödeme: Büyük enerji, sulama ve iskân projeleri gibi durumlarda, peşinatı bedelin altıda birinden az olmamak üzere 5 yıl içinde faiziyle yapılan ödeme şeklidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Değerleme Raporu: SPK tarafından kabul edilen değerleme standartlarına uygun, gerekçeli ve taşınmazın gerçek değerini tespit eden rapordur; kamulaştırma kaynaklı değer artışları dikkate alınmaz.
• Değerleme Tarihi: Kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde, idare tarafından belgelerin mahkemeye verildiği gün esas tutulur; geçmişteki kamulaştırma tarihi ibareleri Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.
• Arsa (İmar Planlı): 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı içinde kalan taşınmazlardır; arsa düzenlemesi yapılmış imar parselleri ile henüz düzenleme yapılmamış kadastro parsellerini kapsar.
• Arsa (Nazım Planlı): 1/5.000 ölçekli nazım imar planında olup belediye hizmetlerinden yararlanan, yerleşim alanının devamında olan ve imara açılma olasılığı yüksek olan taşınmazlar arsa sayılabilir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kapitalizasyon Faiz Oranı: Arazinin konumu, verimi ve ulaşım gibi özelliklerine göre %3 ile %15 arasında değişen, net geliri değere dönüştüren ve arazi değeriyle ters orantılı olan katsayıdır.
• Net Gelir Yöntemi: Arazi niteliğindeki taşınmazların değerlemesinde esas alınan, taşınmazın olduğu gibi kullanılması durumunda getireceği yıllık net kazanca dayalı bilimsel hesaplama yöntemidir.
• Emsal Karşılaştırma Yöntemi: Arsa niteliğindeki taşınmazlar için kamulaştırma gününden önceki, özel amacı olmayan ve piyasa koşullarını yansıtan gerçek satışların kıyaslanmasıyla değer biçme yöntemidir.
• Objektif (Nesnel) Etkenler: Bilimsel yöntemde kullanılan kapitalizasyon faizinin belirlenmesinde etkili olan unsurların dışında kalan ve taşınmazın değerini artıran ek niteliklerdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kapitalizasyon Faiz Oranı: Arazinin konumu, verimi ve ulaşım gibi özelliklerine göre %3 ile %15 arasında değişen, net geliri değere dönüştüren ve arazi değeriyle ters orantılı olan katsayıdır.
• Net Gelir Yöntemi: Arazi niteliğindeki taşınmazların değerlemesinde esas alınan, taşınmazın olduğu gibi kullanılması durumunda getireceği yıllık net kazanca dayalı bilimsel hesaplama yöntemidir.
• Emsal Karşılaştırma Yöntemi: Arsa niteliğindeki taşınmazlar için kamulaştırma gününden önceki, özel amacı olmayan ve piyasa koşullarını yansıtan gerçek satışların kıyaslanmasıyla değer biçme yöntemidir.
• Objektif (Nesnel) Etkenler: Bilimsel yöntemde kullanılan kapitalizasyon faizinin belirlenmesinde etkili olan unsurların dışında kalan ve taşınmazın değerini artıran ek niteliklerdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Düzenleme Ortaklık Payı (DOP): Belediyelerce yapılan arazi düzenlemeleri sırasında meydana gelen değer artışı karşılığında, taşınmazın yüzölçümünden bedelsiz olarak düşülen ve oranı %40'ı geçemeyen paydır.
• En İyi Emsal: Değerlemede öncelikle taşınmazın kendi yakın tarihli satışı esas alınır; bunun dışında özel kişiler arası serbest alım satımlar ve ihale yöntemiyle yapılan alımlar en güvenilir verilerdir.
• Kısmen Kamulaştırma: Bir taşınmazın sadece bir bölümünün kamulaştırılması durumunda, geri kalan kısmın değerinde oluşan artış veya azalışın ana bedele yansıtıldığı özel bir kamulaştırma usulüdür.
• Mücavir Taşınmaz: Baraj inşası gibi projelerde kamulaştırma sahasına komşu olan ve sosyal/ekonomik düzeni bozulan, malikin başvurusu üzerine komisyon kararıyla kamulaştırılabilen yan taşınmazlardır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Acele Kamulaştırma: İlgili idarenin istemiyle mahkemece yedi gün içinde seçilecek bilirkişilerce tespit edilen değerin bankaya yatırılmasıyla taşınmaza el konulmasıdır.
• İdareler Arası Devir: Kamu tüzel kişilerinin birbirine ait taşınmazları kamulaştıramayıp, bedel tespiti ve Danıştay kararı gibi özel bir usulle devralması işlemidir.
• Geri Alma Hakkı: Mal sahiplerinin yasaklara rağmen avukat veya üçüncü şahıslara sağladıkları haksız yararları bir yıl içinde geri isteme yetkisini ifade eder.
• Basit Yargılama Usulü: Kamulaştırma Kanunu'ndan doğan adli uyuşmazlıkların taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde tabi olduğu hızlı yargılama yöntemidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Acele Kamulaştırma: İlgili idarenin istemiyle mahkemece yedi gün içinde seçilecek bilirkişilerce tespit edilen değerin bankaya yatırılmasıyla taşınmaza el konulmasıdır.
• İdareler Arası Devir: Kamu tüzel kişilerinin birbirine ait taşınmazları kamulaştıramayıp, bedel tespiti ve Danıştay kararı gibi özel bir usulle devralması işlemidir.
• Geri Alma Hakkı: Mal sahiplerinin yasaklara rağmen avukat veya üçüncü şahıslara sağladıkları haksız yararları bir yıl içinde geri isteme yetkisini ifade eder.
• Basit Yargılama Usulü: Kamulaştırma Kanunu'ndan doğan adli uyuşmazlıkların taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemelerinde tabi olduğu hızlı yargılama yöntemidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Tasarruf Yetkisi: Tapu sicilinde işlem yapabilmek için kişinin 19 yaşından gün almış (reşit) olması ve sezginlik (ayırt etme gücü) vasfına sahip olması gerekir.
• Fiil Ehliyeti Şüphesi: Müdürlük istem sahibinin davranışlarından şüphe ederse, resmi veya özel sağlık kuruluşundan fotoğraflı ve yeni tarihli sağlık raporu istemek zorundadır.
• Yetki Belgesi: Ticaret şirketlerinin tapu işlemi yapabilmesi için ticaret sicilinden aldıkları, temsilcileri ve yetki sınırlarını gösteren, 1 yıl geçerli belgedir.
• Kıyı Alanları: Deniz, göl ve akarsu kıyıları devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; bu alanlar özel mülkiyete konu olamaz ve üzerlerinde sadece kullanım izni verilebilir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yevmiye Defteri: Tapu müdürlüğüne gelen istemlerin tarih ve saatine göre kaydedildiği, her iş günü açılıp kapatılan ve her yıl başında birden başlayan sıra numarası verilen resmi defterdir.
• Tasarruf Yetkisi: Bir kimsenin tapu sicilinde kayıtlı taşınmazı satma, bağışlama veya ipotek etme gibi haklarını kullanabilmesi için 19 yaşından gün almış ve ayırt etme gücüne sahip olması gereken hukuki ehliyettir.
• Şerhler: Kişisel hakların, tasarruf yetkisi kısıtlamalarının veya yasaklarının tapu kütüğündeki özel sütuna yazılmasıyla bu hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesini sağlayan kayıtlardır.
• Beyanlar: Taşınmazın hukuki veya fiili durumunu gösteren, genellikle kamu hukuku kısıtlamalarını bildiren ve tescil veya şerhten farklı olarak hak kurucu niteliği olmayan açıklayıcı kayıtlardır.

Temel Kavramlar

• Yevmiye Defteri: Tapu müdürlüğüne gelen istemlerin tarih ve saatine göre kaydedildiği, her iş günü açılıp kapatılan ve her yıl başında birden başlayan sıra numarası verilen resmi defterdir.
• Tasarruf Yetkisi: Bir kimsenin tapu sicilinde kayıtlı taşınmazı satma, bağışlama veya ipotek etme gibi haklarını kullanabilmesi için 19 yaşından gün almış ve ayırt etme gücüne sahip olması gereken hukuki ehliyettir.
• Şerhler: Kişisel hakların, tasarruf yetkisi kısıtlamalarının veya yasaklarının tapu kütüğündeki özel sütuna yazılmasıyla bu hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesini sağlayan kayıtlardır.
• Beyanlar: Taşınmazın hukuki veya fiili durumunu gösteren, genellikle kamu hukuku kısıtlamalarını bildiren ve tescil veya şerhten farklı olarak hak kurucu niteliği olmayan açıklayıcı kayıtlardır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yeter Gelirli Tarımsal Arazi: 5403 sayılı Kanun uyarınca belirlenen ve bu büyüklüğün altında rızaen veya hükmen taksim edilemeyen, ifraz işlemlerine konu olamayan tarımsal alanlardır.
• OSB Uygunluk Görüşü Şerhi: Organize Sanayi Bölgelerindeki taşınmazların icra yoluyla satışı dahil üçüncü kişilere devrinde OSB'den uygunluk görüşü alınmasını zorunlu kılan kısıtlamadır.
• Muhdesat Belirtmesi: Bir parsel üzerinde bulunan bina, ağaç gibi eklentilerin mülkiyetinin taşınmaz malikinden başkasına ait olduğunu gösteren ve 3402 sayılı Kanun'a dayanan kayıttır.
• Vakıf Taviz Bedeli: 5737 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca, vakıf kökenli taşınmazların serbest mülkiyete geçişi aşamasında ödenmesi gereken bedelin tapu kütüğündeki belirtmesidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• 36. Madde Kapsamındaki Şirketler: Yetki belgesinde özel ibare bulunan yabancı sermayeli şirketlerdir; yerli sermayeli şirketler gibi değerlendirilerek tapu işlemlerini doğrudan sonuçlandırabilirler.
• Yabancı Gerçek Kişi Edinim Sınırı: Yabancı uyruklu bir gerçek kişinin ülke genelinde edinebileceği toplam taşınmaz miktarı en fazla otuz hektar ile sınırlandırılmıştır; Cumhurbaşkanı bu miktarı iki katına kadar artırabilir.
• İlçe Bazlı Yüzölçümü Sınırı: Yabancı gerçek kişilerin edinebileceği taşınmazların toplam alanı, özel mülkiyete konu ilçe yüz ölçümünün yüzde onunu geçemez; bu eşik aşılırsa edinim yapılamaz.
• Yapısız Taşınmaz Proje Şartı: Yabancıların edindiği yapısız taşınmazlarda iki yıl içerisinde proje geliştirilmesi ve ilgili bakanlığın onayına sunulması zorunludur; aksi halde tasfiye hükümleri uygulanır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• LİHKAB Büroları: Tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü ile tescile tâbi olan işlemlerin yapım sorumluluğunu üstlenen lisanslı harita kadastro bürolarıdır.
• Kadastro Bölgesi: Her ilin merkez ilçesi ile diğer ilçelerinin idari sınırları içinde kalan, ana plana uygun olarak Bakan onayı ile belirlenen çalışma alanlarıdır.
• Kadastro Ekibi: En az iki kadastro teknisyeni, mahalle veya köy muhtarı ile üç bilirkişiden oluşan, sahadaki sınırlandırma ve tespit işlemlerini yürüten temel birimdir.
• Bilirkişi: 40 yaşını bitirmiş, yüz kızartıcı suçtan hüküm giymemiş ve en az 10 yıldır o bölgede ikamet eden, taşınmazın hukuki durumunu bilen seçilmiş kişidir.

Temel Kavramlar

• LİHKAB Büroları: Tescile tâbi olmayan işlemlerin yapım ve kontrolü ile tescile tâbi olan işlemlerin yapım sorumluluğunu üstlenen lisanslı harita kadastro bürolarıdır.
• Kadastro Bölgesi: Her ilin merkez ilçesi ile diğer ilçelerinin idari sınırları içinde kalan, ana plana uygun olarak Bakan onayı ile belirlenen çalışma alanlarıdır.
• Kadastro Ekibi: En az iki kadastro teknisyeni, mahalle veya köy muhtarı ile üç bilirkişiden oluşan, sahadaki sınırlandırma ve tespit işlemlerini yürüten temel birimdir.
• Bilirkişi: 40 yaşını bitirmiş, yüz kızartıcı suçtan hüküm giymemiş ve en az 10 yıldır o bölgede ikamet eden, taşınmazın hukuki durumunu bilen seçilmiş kişidir.

Temel Kavramlar

• Askı İlanı: Kadastro müdürünce düzenlenen cetvellerin ve pafta örneklerinin, ilgili köy/mahalle muhtarlığında ve belediyede 30 gün süreyle halkın incelemesine sunulmasıdır.
• Hak Düşürücü Süre: Kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra, kadastro öncesi nedenlere dayanarak itiraz edilemeyeceğini belirten yasal süredir.
• Zilyetlik: Bir taşınmazı malik sıfatıyla, çekişmesiz ve aralıksız olarak elde bulundurma halidir; tapusuz yerlerde mülkiyet tespiti için genellikle 20 yıl aranır.
• Hizmet Malları: Kamunun kullanımı için bütçe ödenekleriyle yapılan okul, hastane, karakol gibi resmi bina ve tesisleri kapsayan, ilgili idare adına tescil edilen mallardır.

Temel Kavramlar

• Orman Kadastrosu: Ormanların sınırlandırılması ve Hazine adına tescili işlemidir; bu alanlar zamanaşımı ile kazanılamaz ve mülkiyeti hiçbir şekilde devredilemez.
• 2-B Arazileri: 31.12.1981'den önce bilimsel olarak orman vasfını yitirmiş ve tarım veya yerleşim alanına dönüşmüş, orman sınırları dışına çıkarılan Hazine arazileridir.
• Devletin Hüküm ve Tasarrufu: Özel mülkiyete konu olamayan, devletin denetim ve koruma sorumluluğunda olan sahipsiz mallar ile orta mallarını kapsayan hukuki statüdür.
• Kıyı: Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasında kalan, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki, özel mülkiyete konu edilemeyen kamusal alanlardır.

Temel Kavramlar

• Kıyı: Kıyı kenar çizgisinden deniz, göl ve nehir tarafında kalan, özel veya kamu mülkiyetine konu olamayan, devletin hüküm ve tasarrufundaki alanlardır.
• Sahil Şeridi: Kıyı kenar çizgisinden kara tarafına doğru en az 100 metre genişliğindeki, özel mülkiyete konu olabilen ancak yapılaşması özel kurallara bağlı alandır.
• İmar ve İhya: Orman sayılmayan ve kamuya tahsis edilmemiş arazilerin emek sarfıyla tarıma elverişli hale getirilmesiyle zilyedi adına tescil edilebilmesi durumudur.
• Muhdesat: Bir taşınmaz üzerinde malikinden başka bir kişiye ait olan yapı veya ağaç gibi eklentilerin tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesidir.

Temel Kavramlar

• Kıyı: Kıyı kenar çizgisinden deniz, göl ve nehir tarafında kalan, özel veya kamu mülkiyetine konu olamayan, devletin hüküm ve tasarrufundaki alanlardır.
• Sahil Şeridi: Kıyı kenar çizgisinden kara tarafına doğru en az 100 metre genişliğindeki, özel mülkiyete konu olabilen ancak yapılaşması özel kurallara bağlı alandır.
• İmar ve İhya: Orman sayılmayan ve kamuya tahsis edilmemiş arazilerin emek sarfıyla tarıma elverişli hale getirilmesiyle zilyedi adına tescil edilebilmesi durumudur.
• Muhdesat: Bir taşınmaz üzerinde malikinden başka bir kişiye ait olan yapı veya ağaç gibi eklentilerin tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilmesidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Denetim Kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiliktir.
• Taşıyıcı Sistem: Yapının temel, betonarme, ahşap, çelik karkas, duvar, döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümleri ile istinat yapılarını ifade eder.
• Yapı Hasarı: Kullanım hatası hariç, fen ve sanat kurallarına aykırı üretim nedeniyle oluşan, yapının kullanımını engelleyen veya değer kaybı yaratan kusurlardır.
• Yapım Süresi: Yapı sahibinin yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi kapsayan zaman dilimidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Denetim Kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan ve ortaklarının tamamı mimar veya mühendislerden oluşan tüzel kişiliktir.
• Denetçi Mimar ve Mühendis: İlgili meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça kendisine denetçi belgesi verilmiş olan teknik personeldir.
• Şantiye Şefi: Yapım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek uygulayan; mühendis, mimar, teknik öğretmen veya tekniker diplomasına sahip teknik görevlidir.
• Yapı Hasarı: Kullanım hataları hariç, yapının fen ve sanat kurallarına aykırı veya kusurlu yapılması nedeniyle oluşan değer kaybı veya kullanım engelidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Denetim Kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan ve ortaklarının tamamı mimar veya mühendislerden oluşan tüzel kişiliktir.
• Denetçi Mimar ve Mühendis: İlgili meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça kendisine denetçi belgesi verilmiş olan teknik personeldir.
• Şantiye Şefi: Yapım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek uygulayan; mühendis, mimar, teknik öğretmen veya tekniker diplomasına sahip teknik görevlidir.
• Yapı Hasarı: Kullanım hataları hariç, yapının fen ve sanat kurallarına aykırı veya kusurlu yapılması nedeniyle oluşan değer kaybı veya kullanım engelidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Denetim Kuruluşu: Nama yazılı hisselerinin tamamı mimar veya mühendislere ait olan, faaliyet konusu sadece yapı denetimi ile sınırlandırılmış ve Bakanlıktan izin belgesi almış tüzel kişiliktir.
• Şantiye Şefi: Yapıyı ruhsat ve eklerine uygun inşa ettirmekle yükümlü olan, denetim sırasında bizzat hazır bulunan ve yapı müteahhidi ile kusurlardan dolayı müteselsilen sorumlu olan teknik personeldir.
• Proje Müellifi: Uygulama projelerini ve zemin etüdü raporlarını hazırlayan, meslek odası üyeliği devam eden ve mesleki kısıtlılığı bulunmadığını taahhüt eden mimar veya mühendistir.
• İşyeri Teslim Tutanağı: Yapı sahibi, müteahhit ve denetim kuruluşu tarafından imzalanarak üç iş günü içerisinde ilgili idarenin onayına sunulan ve inşaatın fiilen başladığını gösteren belgedir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Asgari Çekirdek Personel: Yapı denetim kuruluşunun faaliyetine devam edebilmesi için istihdam etmesi gereken temel kadrodur; eksiklik 90 gün içinde giderilmezse izin belgesi geçici olarak geri alınır.
• Yardımcı Kontrol Elemanı: Mimar, mühendis veya teknik öğretmen gibi unvanlara sahip, 75 yaşını doldurmamış ve denetçi mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapan teknik personeldir.
• Seviye Tespit Tutanağı: Vefat, istifa veya sözleşme feshi gibi durumlarda yapının o andaki fiziki durumunu belirlemek amacıyla düzenlenen ve ilgili idareye sunulan resmi formdur.
• Merkez Yapı Denetim Komisyonu: Bakanlık personeli arasından seçilen biri başkan toplam yedi üyeden oluşan, izin belgelerinin düzenlenmesi ve iptali gibi kritik kararları alan en üst kuruldur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Asgari Çekirdek Personel: Yapı denetim kuruluşunun faaliyetine devam edebilmesi için istihdam etmesi gereken temel kadrodur; eksiklik 90 gün içinde giderilmezse izin belgesi geçici olarak geri alınır.
• Yardımcı Kontrol Elemanı: Mimar, mühendis veya teknik öğretmen gibi unvanlara sahip, 75 yaşını doldurmamış ve denetçi mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapan teknik personeldir.
• Seviye Tespit Tutanağı: Vefat, istifa veya sözleşme feshi gibi durumlarda yapının o andaki fiziki durumunu belirlemek amacıyla düzenlenen ve ilgili idareye sunulan resmi formdur.
• Merkez Yapı Denetim Komisyonu: Bakanlık personeli arasından seçilen biri başkan toplam yedi üyeden oluşan, izin belgelerinin düzenlenmesi ve iptali gibi kritik kararları alan en üst kuruldur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapı Denetim Hizmet Bedeli: Yapı denetim kuruluşuna ödenen bedel olup, 500 metrekareye kadar olan yapılarda %3,5’a kadar artırılabilirken, güçlendirme işlerinde toplam bedelin %25’inden az olamaz.
• Endüstri Bölgesi İndirimi: Endüstri bölgeleri onaylı sınırı içerisinde yer alan tüm yapılar için yapı denetim hizmet bedeli üzerinden %20 oranında indirim uygulanması zorunluluğudur.
• Özel Bölge İndirimleri: Teknoloji Geliştirme, Organize Sanayi ve Serbest Bölgeler ile Sanayi Sitelerindeki yapılar için hizmet bedeli %35 indirimli olarak hesaplanmaktadır.
• Yapı Tatil Tutanağı: Müteakip bölümün hizmet bedeli yatırılmadığında, yapı denetim kuruluşunun bildirimi üzerine ilgili idarece tanzim edilen ve yapının devamına izin vermeyen belgedir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Riskli Yapı Yıktırma Süresi: Riskli yapı olarak tespit edilen binaların maliklerine tahliye ve yıkım için verilen, doksan günü geçemeyen yasal süredir.
• Salt Çoğunluk Kararı: Riskli yapılarda parsellerin tevhidi, yeniden bina yaptırılması veya pay satışı gibi konularda hisseleri oranında paydaşların %50'den fazla oyuyla alınan karardır.
• Elektronik Tebligat Adresi: Salt çoğunluk kararına katılmayanların paylarını satın alan üçüncü kişilerin, tapu tescili yapılabilmesi için bildirmesi zorunlu olan dijital iletişim adresidir.
• Acele Kamulaştırma: Yıkılan binanın arsasında 30 gün içinde salt çoğunluk ile anlaşma sağlanamaması halinde Başkanlık, TOKİ veya İdarece başvurulan hızlı el koyma yöntemidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Riskli Yapı: Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski teknik verilerle tespit edilen yapılardır.
• Rezerv Yapı Alanı: Kentsel dönüşüm uygulamalarında yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Başkanlıkça belirlenen, konut ve işyeri nakli yapılacak alanları ifade eder.
• Riskli Alan: Zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan ve Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan riskli bölgelerdir.
• Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı: Dönüşüm gelirlerinin toplandığı, 31/12/2027 tarihinde kapatılarak tüm hak ve yükümlülükleri ile nakit tutarları Başkanlık bütçesine devredilecek hesaptır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Riskli Yapı: Riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski teknik verilerle tespit edilen yapılardır.
• Rezerv Yapı Alanı: Kentsel dönüşüm uygulamalarında yeni yerleşim alanı olarak kullanılmak üzere Başkanlıkça belirlenen, konut ve işyeri nakli yapılacak alanları ifade eder.
• Riskli Alan: Zemin yapısı veya üzerindeki yapılaşma sebebiyle can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan ve Cumhurbaşkanınca kararlaştırılan riskli bölgelerdir.
• Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı: Dönüşüm gelirlerinin toplandığı, 31/12/2027 tarihinde kapatılarak tüm hak ve yükümlülükleri ile nakit tutarları Başkanlık bütçesine devredilecek hesaptır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Riskli Alan: Uygulama bütünlüğü gözetilerek belirlenen, yapı ruhsatı olmayan veya mevzuata aykırı yapıların bulunduğu ve Cumhurbaşkanı kararıyla ilan edilen bölgelerdir.
• Lisanslı Kurum ve Kuruluşlar: Başkanlıkça yetkilendirilen, üniversiteler, kamu şirketleri ve belirli şartları sağlayan yapı denetim kuruluşları gibi ülke genelinde riskli yapı tespiti yapabilen birimlerdir.
• Riskli Yapı Tespit Mühendisi: Mesleğinde en az beş yıl fiilen çalışmış, ilgili eğitim programını tamamlayarak yapılan sınavda 100 üzerinden en az 70 puan almış inşaat, jeoloji veya jeofizik mühendisidir.
• Yapı Değerlendirme Formu (Ek-4): Riskli alan belirlenirken alandaki yapıların ruhsat, iskan ve imar mevzuatına uygunluk durumlarını ayrıntılı şekilde gösteren ve doldurulması zorunlu olan teknik formdur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yapım Maliyet Bedeli: İhale bedeli, arsa edinim, proje, yıkım, nakliye, değerleme, zemin iyileştirme ve müşavirlik gibi tüm giderler dikkate alınarak hesaplanan üretim maliyetidir.
• Salt Çoğunluk: Riskli veya rezerv alanlardaki uygulamalarda, paydaşların sahip oldukları hisselerinin yarısından bir fazlası ile karar alma ve uygulama yapma eşiğidir.
• Kesin Teminat: Riskli alan teklifinin onaylanıp yayımlanmasından sonra, yapı yaklaşık maliyet bedeli üzerinden kademeli oranlarla Başkanlığa sunulması zorunlu olan güvence bedelidir.
• Bina Tamamlama Sigortası: Kapsamı ve koşulları SEDDK tarafından belirlenen, yapılması durumunda inşaat yapım işleri için öngörülen nakdi teminat verme şartını ortadan kaldıran sigortadır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Salt Çoğunluk Kararı: Hisseleri oranında paydaşların yarısından fazlasıyla alınan karardır; bu karara katılmayan maliklerin arsa payları açık artırma usulü ile öncelikle diğer paydaşlara satılır.
• Bedel Tespiti Komisyonu: Satışı yapılacak arsa paylarının rayiç değerini belirlemek üzere İdare bünyesinde biri başkan ikisi üye olmak üzere en az üç kişiden teşkil edilen kuruldur.
• Kentsel Dönüşüm Danışmanlık Kuruluşları: Başkanlıkça lisanslandırılan, bünyesinde 5 yıl deneyimli mimar, mühendis ve hukukçu barındıran, uyuşmazlık çözümü ve danışmanlık alanında faaliyet gösteren ticaret şirketleridir.
• Kira Yardımı: Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, riskli yapılarda 18 ay, riskli/rezerv alanlarda ise 48 ayı geçmemek üzere verilen aylık nakdi destektir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Salt Çoğunluk Kararı: Hisseleri oranında paydaşların yarısından fazlasıyla alınan karardır; bu karara katılmayan maliklerin arsa payları açık artırma usulü ile öncelikle diğer paydaşlara satılır.
• Bedel Tespiti Komisyonu: Satışı yapılacak arsa paylarının rayiç değerini belirlemek üzere İdare bünyesinde biri başkan ikisi üye olmak üzere en az üç kişiden teşkil edilen kuruldur.
• Kentsel Dönüşüm Danışmanlık Kuruluşları: Başkanlıkça lisanslandırılan, bünyesinde 5 yıl deneyimli mimar, mühendis ve hukukçu barındıran, uyuşmazlık çözümü ve danışmanlık alanında faaliyet gösteren ticaret şirketleridir.
• Kira Yardımı: Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, riskli yapılarda 18 ay, riskli/rezerv alanlarda ise 48 ayı geçmemek üzere verilen aylık nakdi destektir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kira Sözleşmesi: Kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının ise buna karşılık kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlendiği rızai bir sözleşmedir.
• Taşınma Yardımı: Kanun kapsamında belirlenen aylık kira bedelinin üç katı tutarında, hak sahiplerine taşınma masrafları için defaten yapılan maddi ödemedir.
• Faiz Desteği: Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından karşılanmak üzere, tahliye veya yıkımdan itibaren 3 yıl içinde başvurulması şartıyla banka kredilerine verilen destektir.
• Belirli Süreli Kira: Kararlaştırılan sürenin geçmesiyle herhangi bir bildirim olmaksızın kendiliğinden sona erecek olan, süresi açıkça veya örtülü belirlenmiş sözleşmedir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Hapis Hakkı: Taşınmaz kiralarında kiraya verenin, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedeli güvencesi için kiracının taşınırlarına el koyma yetkisidir.
• Kiracı Güvencesi (Depozito): Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıdan talep edilebilecek, miktarı en fazla üç aylık kira bedeli ile sınırlandırılmış olan teminat türüdür.
• Kira Artış Sınırı: Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artışın, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamayı geçemeyeceği kuralıdır.
• Beş Yıllık Kira Tespiti: Sözleşme süresine bakılmaksızın, beş yıldan sonra yenilenen dönemlerde kira bedelinin hakim tarafından emsal ve hakkaniyete göre yeniden belirlenmesidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Hapis Hakkı: Taşınmaz kiralarında kiraya verenin, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedeli güvencesi için kiracının taşınırlarına el koyma yetkisidir.
• Kiracı Güvencesi (Depozito): Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıdan talep edilebilecek, miktarı en fazla üç aylık kira bedeli ile sınırlandırılmış olan teminat türüdür.
• Kira Artış Sınırı: Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artışın, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamayı geçemeyeceği kuralıdır.
• Beş Yıllık Kira Tespiti: Sözleşme süresine bakılmaksızın, beş yıldan sonra yenilenen dönemlerde kira bedelinin hakim tarafından emsal ve hakkaniyete göre yeniden belirlenmesidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kiralama Öncelik Hakkı: Kiraya verenin yazılı bildirimi izleyen bir ay içinde kullanılması gereken, eski kiracıya yeni kira bedeliyle tanınan öncelik hakkıdır; bu hak sona erdirilmeden taşınmaz üç yıl geçmeden başkasına kiralanamaz.
• Hazine Taşınmazı Kiralama Yetkisi: Hazinenin özel mülkiyetindeki ve Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi görev ve yetkisi, 700 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmiştir.
• Pazarlık Usulü (Hazine): Kullanış özelliği veya İdareye yarar sağlayan durumlarda, tarım arazileri, ATM yerleri, baz istasyonları ve kamu yararına derneklerin eğitim/sağlık tesisleri için uygulanan, ihale usulü dışındaki kiralama yöntemidir.
• Bina Tanımı (Emlak Vergisi): Yapıldığı maddeye bakılmaksızın karada veya su üzerindeki sabit inşaatların tamamını kapsayan, mütemmim cüzleri de içeren ancak yüzer havuz, çadır ve seyyar evleri kapsam dışında bırakan terimdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Bina Vergisi Matrahı: Binanın Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine göre tespit edilen vergi değeridir; ancak sabit istihsal tesisatına ait değerler bu matraha dahil edilmez.
• Daimî Bina Muaflığı: Devlete, belediyelere ve ibadethanelere ait binaların, kiraya verilmemek şartıyla (işletme hakkı devirleri hariç) vergiden sürekli muaf tutulmasıdır.
• Geçici Mesken Muaflığı: Yeni inşa edilen meskenlerin vergi değerinin 1/4'ünün (2.500 TL'den az olmamak üzere), inşanın bittiği yılı izleyen yıldan itibaren 5 yıl süreyle vergiden istisna edilmesidir.
• Afet Bölgesi Muaflığı: Tabii afetler nedeniyle yıkılan binaların yerine inşa edilenlerin, inşanın sona erdiği veya teslim edildiği yılı izleyen bütçe yılından itibaren 10 yıl süreyle vergiden muaf olmasıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Vergi Değeri: Bina, arsa ve arazilerin emlak vergisine esas olan rayiç bedeli olup, normal alım satım bedelini ifade eden temel matrah tutarıdır.
• Yeniden Değerleme Oranı: Mükellefiyetin başlangıcını takip eden yıllarda, vergi değerinin her yıl bir önceki yıl değerine uygulanarak artırılmasında kullanılan yasal katsayıdır.
• Kısıtlılık Hali: Kamu düzeni veya mevzuatla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlarda, kısıtlılık süresince verginin 1/10 oranında tahsil edilmesini sağlayan özel durumdur.
• Vergi Dairesi (Belediye): Emlak Vergisi Kanunu uygulamasında belediyeleri ifade eden, vergi tarh ve tahsilat yetkisine sahip olan yetkili idari birimdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Vergi Değeri: Bina, arsa ve arazilerin emlak vergisine esas olan rayiç bedeli olup, normal alım satım bedelini ifade eden temel matrah tutarıdır.
• Yeniden Değerleme Oranı: Mükellefiyetin başlangıcını takip eden yıllarda, vergi değerinin her yıl bir önceki yıl değerine uygulanarak artırılmasında kullanılan yasal katsayıdır.
• Kısıtlılık Hali: Kamu düzeni veya mevzuatla tasarrufu kısıtlanan taşınmazlarda, kısıtlılık süresince verginin 1/10 oranında tahsil edilmesini sağlayan özel durumdur.
• Vergi Dairesi (Belediye): Emlak Vergisi Kanunu uygulamasında belediyeleri ifade eden, vergi tarh ve tahsilat yetkisine sahip olan yetkili idari birimdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Normal Alım Satım Bedel Cetvelleri: Vergi dairelerince her belediye ve köy için ayrı düzenlenen, meydan, sahil, cadde ve sokak bazında metrekare birim fiyatlarını gösteren resmi kayıt listeleridir.
• Arsa Vergi Değeri: Emsal bedel tespit edilemediğinde, binanın toplam vergi değerinden inşaat maliyeti ve %20 satış kârı düşülerek hesaplanan arsa payı esaslı değerdir.
• Arazi Cinsleri: Araziler sulaklık derecelerine göre kıraç, taban ve sulak olmak üzere üç ana cinse ayrılır ve vergi takdirinde bu ayrım temel alınır.
• Dönüm: Arazi vergi değerinin takdirinde temel ölçü birimi olarak kabul edilen ve bin metrekarelik arazi parçasına tekabül eden yüzölçümü birimidir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• İktisap Tarihi: Gayrimenkulün mülkiyetinin kazanıldığı tarih olup, fiilen kullanımın fatura veya tutanakla tevsik edilmesi halinde tapu tescilinden önceki fiili kullanım tarihi esas alınır.
• Cins Tashihi: Bir taşınmazın yapısızken yapılı veya bağ/bahçe iken arsa vasfına dönüştürülmesi işlemi olup, bu işlemden sonraki satışlarda iktisap tarihi olarak tescil tarihi esas alınır.
• İvazsız İktisap: Veraset veya bağış gibi karşılıksız edinimleri ifade eder; bu şekilde iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması değer artışı kazancı kapsamında vergilendirilmez.
• Değer Artışı Kazancı: Mal ve hakların iktisap tarihinden itibaren beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar olup, ivazsız iktisap edilenler ve belirli hisse senetleri bu kapsam dışındadır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• İktisap Tarihi: Gayrimenkulün mülkiyetinin kazanıldığı tarih olup, fiilen kullanımın fatura veya tutanakla tevsik edilmesi halinde tapu tescilinden önceki fiili kullanım tarihi esas alınır.
• Cins Tashihi: Bir taşınmazın yapısızken yapılı veya bağ/bahçe iken arsa vasfına dönüştürülmesi işlemi olup, bu işlemden sonraki satışlarda iktisap tarihi olarak tescil tarihi esas alınır.
• İvazsız İktisap: Veraset veya bağış gibi karşılıksız edinimleri ifade eder; bu şekilde iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması değer artışı kazancı kapsamında vergilendirilmez.
• Değer Artışı Kazancı: Mal ve hakların iktisap tarihinden itibaren beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar olup, ivazsız iktisap edilenler ve belirli hisse senetleri bu kapsam dışındadır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Değer Artış Kazancı İstisnası: Gayrimenkul ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançların vergi dışı tutulan kısmıdır; 2026 yılı için bu tutar 150.000 TL olarak belirlenmiştir.
• Yıllık Beyanname: Mükelleflerin bir takvim yılı içinde elde ettikleri muhtelif kazanç ve iratları toplayarak vergi dairesine bildirdikleri, genel olarak Mart ayında verilen belgedir.
• Muhtasar Beyanname: İşverenler veya vergi tevkifatı yapanların kestikleri vergilerin matrahlarını toplu olarak vergi dairesine bildirmek amacıyla kullandıkları beyanname türüdür.
• Münferit Beyanname: Dar mükelleflerin yıllık beyanname ile bildirmeye mecbur olmadıkları kazançlarını, iktisap tarihinden itibaren 15 gün içinde bildirdikleri özel beyannamedir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: Yurt dışı iştirak paylarının en az bir yıl elde tutulması ve iştirak edilen kurumun en az %15 oranında vergi yükü taşıması şartıyla elde edilen kâr paylarının vergiden muaf tutulmasıdır.
• Vergi Yükü: Yurt dışındaki iştirakin kazancı üzerinden ödenen toplam verginin, dağıtılabilir kurum kazancı ile ödenen vergiler toplamına oranlanmasıyla hesaplanan efektif vergi oranını ifade eder.
• Emisyon Primi İstisnası: Anonim şirketlerin kuruluşlarında veya sermaye artırımlarında çıkardıkları payların bedelinin, itibari değeri aşan kısmının kurumlar vergisinden istisna edilmesi uygulamasıdır.
• Yatırım Fonu ve Ortaklığı İstisnası: Türkiye'de kurulu menkul kıymet, girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonu/ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarının kurumlar vergisinden muaf tutulmasıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yurt Dışı İştirak Kazancı İstisnası: Yurt dışı iştirak paylarının en az bir yıl elde tutulması ve iştirak edilen kurumun en az %15 oranında vergi yükü taşıması şartıyla elde edilen kâr paylarının vergiden muaf tutulmasıdır.
• Vergi Yükü: Yurt dışındaki iştirakin kazancı üzerinden ödenen toplam verginin, dağıtılabilir kurum kazancı ile ödenen vergiler toplamına oranlanmasıyla hesaplanan efektif vergi oranını ifade eder.
• Emisyon Primi İstisnası: Anonim şirketlerin kuruluşlarında veya sermaye artırımlarında çıkardıkları payların bedelinin, itibari değeri aşan kısmının kurumlar vergisinden istisna edilmesi uygulamasıdır.
• Yatırım Fonu ve Ortaklığı İstisnası: Türkiye'de kurulu menkul kıymet, girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonu/ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançlarının kurumlar vergisinden muaf tutulmasıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Tasfiye Dönemi: Kurumun tasfiyeye girmesine ilişkin genel kurul kararının tescil edildiği tarihte başlayan ve tasfiye kararının tesciliyle sona eren, her takvim yılını bağımsız bir dönem sayan özel hesap dönemidir.
• Tasfiye Kârı: Tasfiye halindeki kurumların vergi matrahını oluşturan, tasfiye döneminin sonundaki servet değeri ile başındaki servet değeri arasındaki olumlu farkı ifade eden tutardır.
• Servet Değeri: Tasfiye döneminin başında ve sonunda kurumun bilançosunda görülen öz sermayeyi ifade eder; bir yıldan fazla süren tasfiyelerde önceki dönemin son bilançosu esas alınır.
• İnfisah: Bir tüzel kişiliğin, kanunda öngörülen belirli durumların gerçekleşmesiyle herhangi bir makamın kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden sona ermesi durumudur.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kurumlar Vergisi Oranı: Genel kurumlar vergisi oranı %25 olarak uygulanırken; bankalar, finansal kurumlar, sigorta şirketleri ve belirli kamu-özel iş birliği projelerini yürüten şirketler için bu oran %30'dur.
• Geçici Vergi: Cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere, Gelir Vergisi Kanunu esaslarına göre cari dönem oranında ödenen ve Cumhurbaşkanı tarafından 5 puana kadar indirilebilen vergidir.
• Halka Arz Vergi İndirimi: Payları Borsa İstanbul'da ilk defa en az %20 oranında halka arz edilen kurumların kazançlarına, halka arzın yapıldığı dönemden itibaren beş hesap dönemi boyunca 2 puan indirimli vergi uygulanır.
• İhracat Kazancı İndirimi: İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır; bu indirim aracılı ihracat yapan imalatçıları da kapsar.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Kurumlar Vergisi Oranı: Genel kurumlar vergisi oranı %25 olarak uygulanırken; bankalar, finansal kurumlar, sigorta şirketleri ve belirli kamu-özel iş birliği projelerini yürüten şirketler için bu oran %30'dur.
• Geçici Vergi: Cari vergilendirme döneminin kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere, Gelir Vergisi Kanunu esaslarına göre cari dönem oranında ödenen ve Cumhurbaşkanı tarafından 5 puana kadar indirilebilen vergidir.
• Halka Arz Vergi İndirimi: Payları Borsa İstanbul'da ilk defa en az %20 oranında halka arz edilen kurumların kazançlarına, halka arzın yapıldığı dönemden itibaren beş hesap dönemi boyunca 2 puan indirimli vergi uygulanır.
• İhracat Kazancı İndirimi: İhracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanır; bu indirim aracılı ihracat yapan imalatçıları da kapsar.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Arsa Karşılığı İnşaat Teslimi: Arsa sahibinin müteahhide arsa, müteahhidin ise karşılığında konut veya iş yeri teslim ettiği, arsanın ticari bir işletmeye dahil olması durumunda KDV'ye tabi olan iki ayrı teslim işlemidir.
• Vergiyi Doğuran Olay: Malın teslimi veya hizmetin ifası anında gerçekleşir; ancak teslimden önce fatura düzenlenirse, faturada gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere belgenin düzenlendiği an vergiyi doğurur.
• Vergi Sorumlusu: Mükellefin Türkiye'de ikametgahının veya iş merkezinin bulunmadığı hallerde, vergi alacağını emniyet altına almak amacıyla işleme taraf olanların vergiyi ödemekle sorumlu tutulmasıdır.
• Emsal Bedel: Bedeli bulunmayan, bilinmeyen veya emsaline göre bariz düşük olan işlemlerde matrah olarak esas alınan, tayininde genel idare giderlerinden pay verilmesi zorunlu olan değerdir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Bedel: Mal teslimi veya hizmet ifası karşılığında alınan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan para ile temsil edilebilen menfaatler toplamıdır; biletli işlerde KDV bedele dahildir.
• Emsal Bedeli: Bedelin bilinmediği veya emsaline göre bariz düşük olduğu ve haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilen matrah tutarıdır.
• Tam Mükellefiyet: Türkiye'de yerleşmiş olan veya bir takvim yılı içinde devamlı olarak altı aydan fazla oturan gerçek kişilerin, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazançlar üzerinden vergilendirilmesidir.
• Dar Mükellefiyet: Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişilerin sadece Türkiye sınırları içerisinde elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilmesini ifade eden mükellefiyet türüdür.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Bedel: Mal teslimi veya hizmet ifası karşılığında alınan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan para ile temsil edilebilen menfaatler toplamıdır; biletli işlerde KDV bedele dahildir.
• Emsal Bedeli: Bedelin bilinmediği veya emsaline göre bariz düşük olduğu ve haklı bir sebeple açıklanamadığı hallerde Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tespit edilen matrah tutarıdır.
• Tam Mükellefiyet: Türkiye'de yerleşmiş olan veya bir takvim yılı içinde devamlı olarak altı aydan fazla oturan gerçek kişilerin, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazançlar üzerinden vergilendirilmesidir.
• Dar Mükellefiyet: Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişilerin sadece Türkiye sınırları içerisinde elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilmesini ifade eden mükellefiyet türüdür.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Safi Kazanç: Ticari kazançta hasılat ile indirilecek giderler arasındaki müspet farktır; giderlerin hasılattan fazla olması durumunda ise vergi matrahını etkileyen zarar doğmuş sayılır.
• Isı Yalıtımı Harcamaları: İşletmeye dahil gayrimenkullerin iktisadi değerini artıran ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu harcamaları, amortisman ayırmak yerine yapıldığı yılda doğrudan gider yazılabilir.
• Finansman Gider Kısıtlaması: Yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan işletmelerde, aşan kısma ait faiz ve komisyon gibi giderlerin Cumhurbaşkanınca belirlenen %10'u aşmayan kısmı gider kabul edilmez.
• Gayrimenkul Sermaye İradı (GMSİ): Arazi, bina, haklar, gemi ve motorlu araçların kiraya verilmesinden elde edilen iratlardır; bu mallar ticari işletmeye dahilse kazanç GMSİ değil ticari kazanç sayılır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Vergi Tevkifatı (Stopaj): Kira ödemesi veya ücret gibi istihkakların nakden veya hesaben yapılması sırasında, vergi dairesine yatırılmak üzere yapılan kesintidir.
• Hesaben Ödeme: Vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri, hak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve muhasebe işlemini ifade eder.
• Muhtasar Beyanname: Tevkif edilen vergilerin ertesi ayın 23. günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine bildirilmesini sağlayan beyanname türüdür.
• Konut Kira İstisnası: Mesken kira gelirlerinin belirli bir tutarının vergiden muaf tutulmasıdır; 2018 yılı için bu sınır 4.400 TL, 2020 yılı için ise 7.000 TL'dir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Vergi Tevkifatı (Stopaj): Kira ödemesi veya ücret gibi istihkakların nakden veya hesaben yapılması sırasında, vergi dairesine yatırılmak üzere yapılan kesintidir.
• Hesaben Ödeme: Vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri, hak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve muhasebe işlemini ifade eder.
• Muhtasar Beyanname: Tevkif edilen vergilerin ertesi ayın 23. günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine bildirilmesini sağlayan beyanname türüdür.
• Konut Kira İstisnası: Mesken kira gelirlerinin belirli bir tutarının vergiden muaf tutulmasıdır; 2018 yılı için bu sınır 4.400 TL, 2020 yılı için ise 7.000 TL'dir.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• KDV Mükellefi: Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar ile Gelir Vergisi Kanunu uyarınca mal ve hakları kiraya veren gerçek veya tüzel kişilerdir.
• Sosyal Amaçlı KDV İstisnası: Kamu kurumları ve vergi muafiyeti tanınan vakıfların işlettiği hastane, yurt ve huzurevi gibi yerlerin kuruluş amaçlarına uygun teslim ve hizmetlerini kapsar.
• İktisadi İşletmeye Dahil Olmayan Gayrimenkul Kiralaması: Şahısların veya kurumların ticari işletmesine dahil olmayan konut veya iş yeri kiralamaları KDV'den müstesnadır; ancak hak kiralamaları bu kapsamda değildir.
• İştirak Hissesi Satış İstisnası: Kurumların aktifinde en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisselerinin satışı KDV'den istisnadır; ancak bu kıymetlerin ticaretini yapanlar kapsam dışıdır.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• TDUB Üyelik Yapısı: Gayrimenkul değerleme lisansına sahip gerçek kişiler ile Kurulca yetkilendirilen tüzel kişi değerleme kuruluşlarından oluşan zorunlu bir meslek kuruluşudur.
• Değerleme Uzmanı Üyelik Yükümlülüğü: Lisans almaya hak kazandıkları tarihten itibaren 3 ay içinde Birliğe başvurmak zorundadırlar; aksi halde lisansları Kurul tarafından iptal edilir.
• Değerleme Kuruluşu Üyelik Yükümlülüğü: Kurul tarafından yetkilendirildikleri tarihten itibaren 3 ay içinde Birliğe başvurmakla yükümlüdürler; uyulmaması halinde Kurul her türlü tedbiri alır.
• Konut Değerleme Lisansı Sahipleri: Birliğe üye olmaları ihtiyaridir; ancak üye olduklarında tüm hak ve yükümlülüklere tabi olup genel kurullarda oy kullanma hakkı kazanırlar.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yönetim Kurulu Toplantı ve Karar Nisabı: Yönetim kurulunun toplanabilmesi için en az beş üyenin katılımı şarttır; kararlar ise en az dört üyenin olumlu oyuyla salt çoğunluk aranmaksızın alınır.
• Mazeretsiz Devamsızlık İstifası: Bir yönetim kurulu üyesinin mazeret bildirmeksizin art arda üç toplantıya katılmaması durumunda, üye kendiliğinden istifa etmiş sayılır ve yerine yeni atama yapılır.
• Denetleme Kurulu Yapısı: Genel kurulca seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur; aynı değerleme kuruluşundan birden fazla kişinin aynı anda bu kurulda yer alması yasaktır.
• Denetleme Kurulu Görev Süresi: Üyelerin görev süresi üç yıldır; bir üye üst üste en fazla üç dönem görev yapabilir ve aradan bir dönem geçmedikçe tekrar aday olamaz.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• Yönetim Kurulu Toplantı ve Karar Nisabı: Yönetim kurulunun toplanabilmesi için en az beş üyenin katılımı şarttır; kararlar ise en az dört üyenin olumlu oyuyla salt çoğunluk aranmaksızın alınır.
• Mazeretsiz Devamsızlık İstifası: Bir yönetim kurulu üyesinin mazeret bildirmeksizin art arda üç toplantıya katılmaması durumunda, üye kendiliğinden istifa etmiş sayılır ve yerine yeni atama yapılır.
• Denetleme Kurulu Yapısı: Genel kurulca seçilen üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur; aynı değerleme kuruluşundan birden fazla kişinin aynı anda bu kurulda yer alması yasaktır.
• Denetleme Kurulu Görev Süresi: Üyelerin görev süresi üç yıldır; bir üye üst üste en fazla üç dönem görev yapabilir ve aradan bir dönem geçmedikçe tekrar aday olamaz.

Önemli Formüller

Temel Kavramlar

• 3194 Sayılı İmar Kanunu: Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlayan, mekânsal planlama ve yapı ruhsatı süreçlerini yöneten temel kanundur.
• 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu: Tamamlanmış yapıların ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli bölümleri üzerinde kurulan mülkiyet haklarını, ortak yerlerin kullanımını ve yönetim esaslarını düzenleyen mevzuattır.
• 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu: Kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyetteki taşınmazların bedeli nakden ve peşin ödenmek kaydıyla idarece devralınması usullerini ve bedel tespit esaslarını belirler.
• 6306 Sayılı Kanun: Afet riski altındaki alanlar ile riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde fen ve sanat normlarına uygun iyileştirme, tasfiye ve yenileme süreçlerini düzenleyen kentsel dönüşüm kanunudur.