Dar Kapsamlı SPL Ders Notları

Sermaye Piyasası Lisanslama - Dar Kapsamlı

SPL sınav konusu: Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları (ders kodu 1001)

Bu Dersin Sorularını Ücretsiz Dene 🎧 Sesli Anlatımı Dinle Ücretsiz PDF özeti indir

33 bölüm İlk 6 bölüm ücretsiz 3 güncelleme

Son gözden geçirme: 17 Eylül 2026

33 bölümün ilk 6 bölümü kayıt olmadan açık, kalan 27 bölüm lisansla açılıyor. Ücretsiz PDF özet bu açık bölümleri kapsar.

Resmî kaynak: SPL çalışma notu (ders kodu 1001)

Bu özet, SPL'nin yayımladığı resmî sınav çalışma notlarına göre hazırlanır ve 30.06.2026 tarihli güncellemeyi kapsar. SPL güncelleme tablosu (PDF) · Bu derste neler değişti?

İçerik Tablosu

Ücretsiz PDF özeti indir Dar Kapsamlı SPL · açık bölümlerin özeti, formül tablosu · kayıt gerekmez

1 Sermaye Piyasası Temel Kavramlar ve Yasal Çerçeve
2 Sermaye Piyasası Temel Kavramlar ve Yasal Çerçeve • 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu Temel Esaslar ve Araçlar
3 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu Temel Esaslar ve Araçlar • Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı, Teminat Yönetimi ve Kamuyu Aydınlatma Esasları
4 Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı, Teminat Yönetimi ve Kamuyu Aydınlatma Esasları · 3. bölümün tekrarı
5 Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı, Teminat Yönetimi ve Kamuyu Aydınlatma Esasları • İhraççılar, Halka Açık Ortaklıklar ve Sermaye Piyasası Araçları İhracı
6 İhraççılar, Halka Açık Ortaklıklar ve Sermaye Piyasası Araçları İhracı • Kurumsal Yönetim, Önemli Nitelikteki İşlemler ve Yatırım Hizmetleri
7 Kurumsal Yönetim, Önemli Nitelikteki İşlemler ve Yatırım Hizmetleri
8 Kurumsal Yönetim, Önemli Nitelikteki İşlemler ve Yatırım Hizmetleri • Sermaye Piyasası Faaliyetleri ve Kurumları
9 Sermaye Piyasası Faaliyetleri ve Kurumları • Sermaye Piyasası Altyapı Kuruluşları, Borsalar ve Yatırımcı Tazmin Merkezi
10 Sermaye Piyasası Altyapı Kuruluşları, Borsalar ve Yatırımcı Tazmin Merkezi
11 Sermaye Piyasasında Tasfiye, Denetim, Tedbirler ve Suçlar
12 Sermaye Piyasasında Tasfiye, Denetim, Tedbirler ve Suçlar • Sermaye Piyasası Suçları, İdari Para Cezaları ve Kamuyu Aydınlatma Esasları
13 Sermaye Piyasası Suçları, İdari Para Cezaları ve Kamuyu Aydınlatma Esasları • Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durum Açıklamaları
14 Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durum Açıklamaları
15 Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durum Açıklamaları • Kamuyu Aydınlatma Esasları ve Kurumsal Yönetim İlkeleri
16 Kamuyu Aydınlatma Esasları ve Kurumsal Yönetim İlkeleri • TTK ve Sermaye Piyasası Mevzuatında Kurumsal Yönetim ve Pay Sahipliği Hakları
17 TTK ve Sermaye Piyasası Mevzuatında Kurumsal Yönetim ve Pay Sahipliği Hakları
18 TTK ve Sermaye Piyasası Mevzuatında Kurumsal Yönetim ve Pay Sahipliği Hakları • Kurumsal Yönetim İlkeleri ve İlişkili Taraf İşlemleri
19 Kurumsal Yönetim İlkeleri ve İlişkili Taraf İşlemleri • Kurumsal Yönetim İlkeleri, İlişkili Taraf İşlemleri ve Yatırımcı İlişkileri
20 Kurumsal Yönetim İlkeleri, İlişkili Taraf İşlemleri ve Yatırımcı İlişkileri
21 Kurumsal Yönetim İlkeleri, İlişkili Taraf İşlemleri ve Yatırımcı İlişkileri • Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Yatırım Fonları Esasları
22 Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Yatırım Fonları Esasları • Yatırım Fonları, Şemsiye Fon Türleri ve Operasyonel Esaslar
23 Yatırım Fonları, Şemsiye Fon Türleri ve Operasyonel Esaslar
24 Yatırım Fonları, Şemsiye Fon Türleri ve Operasyonel Esaslar • Yatırım Fonları Portföy Sınırlamaları ve Operasyonel Esaslar
25 Yatırım Fonları Portföy Sınırlamaları ve Operasyonel Esaslar • Garantili ve Koruma Amaçlı Fonlar ile TSPB Meslek Kuralları
26 Garantili ve Koruma Amaçlı Fonlar ile TSPB Meslek Kuralları
27 Sermaye Piyasasında Meslek Kuralları ve Etik İlkeler
28 Sermaye Piyasasında Meslek Kuralları ve Etik İlkeler • Sermaye Piyasasında Etik Kurallar ve Mesleki Davranış İlkeleri
29 Sermaye Piyasasında Etik Kurallar ve Mesleki Davranış İlkeleri
30 Sermaye Piyasasında Davranış Kuralları ve Etik İlkeler
31 Sermaye Piyasasında Davranış Kuralları ve Etik İlkeler • Sermaye Piyasası Çalışanları İçin Mesleki Davranış İlkeleri ve Etik Kurallar
32 Sermaye Piyasası Çalışanları İçin Mesleki Davranış İlkeleri ve Etik Kurallar • Çıkar Çatışmaları ve TSPB Disiplin Yönetmeliği
33 Çıkar Çatışmaları ve TSPB Disiplin Yönetmeliği

Temel Kavramlar

Sermaye Piyasası: Orta ve uzun vadeli fonların, sermaye piyasası araçları yoluyla tasarruf sahiplerinden fon talep edenlere aktarıldığı doğrudan finansman piyasasıdır.
Birincil Piyasa: Sermaye piyasası araçlarının ihraççıları tarafından ilk kez satışa sunulduğu, reel ekonomiye doğrudan kaynak ve sermaye birikimi sağlanan piyasadır.
İkincil Piyasa: Daha önce ihraç edilmiş araçların yatırımcılar arasında el değiştirdiği, likidite sağlayan ve birincil piyasa fiyatlarına baz teşkil eden piyasadır.
İhraççı: Yatırım fonları hariç tüzel kişiliği olan, araç ihraç eden veya halka arz eden kuruluşlardır; gerçek kişiler ihraççı sıfatı kazanamazlar.
Nitelikli Yatırımcı: Kurul düzenlemelerinde profesyonel müşteri olarak tanımlanan veya belirli portföy büyüklüğüne sahip, özel koruma ve sınıflandırma kriterlerine tabi yatırımcıdır.
Spot Piyasa: İşleme konu olan kıymetin ve bedelinin işlemin hemen ardından el değiştirdiği piyasadır; Borsa İstanbul Pay Piyasası buna örnektir.
Vadeli Piyasa: Forward, swap, futures ve opsiyon gibi araçların, teslimatı ileri bir tarihte yapılmak üzere bugünden alım satımının yapıldığı piyasa türüdür.
Kurumsal Yatırımcı: Mesleki faaliyet olarak diğer tasarruf sahiplerinden topladıkları fonları sermaye piyasasında değerlendiren kolektif yatırım kuruluşları gibi yapılardır.
Borsa: Sermaye piyasası araçlarının belirli kurallarla alınıp satıldığı, fiyatların ilan edildiği, likidite ve itibar sağlayan tüzel kişiliğe sahip kurumlardır.
Çerçeve Kanun: Ana esasları belirleyip detaylı düzenleme yetkisini uzmanlaşmış kamu otoritesi olan Kurul'a bırakan, piyasanın dinamik yapısına uygun kanun niteliğidir.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK): İkincil düzenleme yapma, denetleme, idari yaptırım uygulama ve suç duyurusunda bulunma yetkisine sahip düzenleyici ve denetleyici kamu kurumudur.
Kotasyon: Şirketlerin borsada işlem görebilmesi için gereken ekonomik büyüklük ve kriterleri sağladığını gösteren, borsaya kabul ve kayıt sürecidir.
Bireysel Yatırımcı: Kendi risk ve getiri tercihleri doğrultusunda tasarrufları ile sermaye piyasası aracı satın alan gerçek veya tüzel kişilerdir.
Finansal Piyasa: Tasarruf fazlası olan birimler ile kaynak ihtiyacı olan fon talep eden birimler arasındaki fon akışını sağlayan, tasarrufları yatırımlara dönüştüren sistemdir.
Veri Depolama Kuruluşları: Sermaye piyasası işlemleriyle ilgili verilerin merkezi bir şekilde toplanması ve saklanması amacıyla kurulan sermaye piyasası kurumudur.
İpotek Finansmanı Kuruluşları: Konut finansmanı kapsamında yapılan işlemlerden doğan alacakların devralınması ve bu alacaklara dayalı menkul kıymet ihracı gibi faaliyetleri yürütmek üzere kurulan uzmanlaşmış kurumlardır.
Sermaye Piyasası: Orta ve uzun vadeli fonların sermaye piyasası araçları ile el değiştirdiği piyasadır.
Birincil Piyasa: Sermaye piyasası araçlarının ilk kez ihraç edilip alıcılara satıldığı piyasadır.
İkincil Piyasa: Daha önce ihraç edilmiş araçların yatırımcılar arasında alınıp satıldığı, likidite sağlayan piyasadır.
İhraççı: Sermaye piyasası aracı çıkaran tüzel kişiler ve yatırım fonlarıdır (Kitle fonlaması hariç).
Nitelikli Yatırımcı: Kurumsal yatırımcılar ile belirli kriterleri karşılayan profesyonel müşterileri kapsayan kategoridir.
Çerçeve Kanun: Ana esasları belirleyip teknik detayları düzenleme yetkisini idari otoriteye (SPK) bırakan kanun yapısıdır.

Önemli Noktalar

Yatırım fonları hariç, gerçek kişiler veya tüzel kişiliği bulunmayan donatma iştiraki gibi yapılar sermaye piyasası aracı ihraç edemezler.
SPKn ve ikincil mevzuatta hüküm bulunmayan hallerde, özel kanunlarda aksine hüküm yoksa genel hükümler (TTK, BK, TMK vb.) uygulanır.
İkincil piyasalar ihraççılara doğrudan fon akışı sağlamaz; temel işlevleri likidite, fiyat keşfi ve vade belirlemedir.
Sermaye piyasası araçları, niteliğine göre ihraççı ile yatırımcı arasında ya ortaklık ya da borç-alacak ilişkisi kurar.
SPK, mevzuata aykırı durumlarda idari para cezası tesis edebileceği gibi, suç teşkil eden eylemler için Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunur.
6362 sayılı SPKn'nun hazırlanmasında 6102 sayılı TTK'nın yürürlüğe girmesi ve AB müktesebatına uyum zorunluluğu temel belirleyici faktörlerdir.
Kitle fonlaması platformları aracılığıyla para toplayanlar, SPKn kapsamındaki ihraççı tanımının istisnasını oluştururlar.
Finansal piyasaların beş temel fonksiyonu; reel piyasaya kaynak sağlama, sermaye birikimi oluşturma, likidite temini, risk dağıtımı ve mülkiyeti tabana yaymaktır.
Genel hükümlerin (TTK, BK vb.) uygulanabilmesi için iki şartın bir arada gerçekleşmesi gerekir: SPK mevzuatında hüküm bulunmaması ve ilgili özel kanunda SPKn'nun uygulanmayacağının belirtilmiş olması.
Borsanın itibar sağlama fonksiyonu, kotasyon kriterlerini sağlayan şirketlerin belirli ekonomik büyüklüğe ve standartlara ulaştığının tescil edilmesi esasına dayanır.
SPK'nın düzenleme yaparken piyasa tepkilerini izlemesi, müdahalenin 'yerindelik ve ölçülülük' ilkeleri çerçevesinde sürekli değerlendirilmesini gerektirir.
TTK'nın 332/4, 344/2, 460/7, 499/5, 506/2, 507/3 ve 528/1 maddeleri sermaye piyasası mevzuatını açıkça saklı tutan hükümlerdir.
SPK, yatırımcıları sınıflandırma ve yatırım hizmetleri sırasında sağlanacak korumayı bu sınıflandırmaya göre farklılaştırma yetkisine sahiptir.
Sermaye piyasası mevzuatı (SPKn), genel hükümlere (TTK, BK) göre özel kanun niteliğindedir ve öncelikle uygulanır.
6102 sayılı TTK reformu, pay sahiplerinin haklarını (bilgi alma, elektronik genel kurul vb.) güçlendirerek SPKn'na zemin hazırlamıştır.
İkincil piyasalar ihraççıya yeni fon sağlamaz ancak likidite ve fiyat keşfi fonksiyonları ile birincil piyasayı destekler.
Sermaye Piyasası Kurulu hem düzenleyici (tebliğ çıkarma) hem de denetleyici (ceza ve tedbir) rollere sahiptir.

Sık Yapılan Hatalar

Kitle fonlaması yoluyla fon toplayanların ihraççı sıfatına sahip olduğunu varsaymak (Kanun bu grubu tanım dışında tutmuştur).
Genel hükümlerin her türlü boşlukta doğrudan uygulanacağını sanmak (Özel kanunda SPKn'nun uygulanmayacağına dair ibare bulunması şartı göz ardı edilmemelidir).
Nitelikli yatırımcı kategorisinin sadece kurumsal yatırımcıları kapsadığını düşünmek (Belirli kriterleri sağlayan ve talebe dayalı profesyonel kabul edilen bireysel müşteriler de bu kapsama girer).
Sermaye piyasasının sadece hisse senedinden oluştuğunu sanmak (Tahvil, bono ve türev araçlar da dahildir).
İkincil piyasadaki işlemlerin şirkete doğrudan para kazandırdığını düşünmek (Para sadece yatırımcılar arasında el değiştirir).
Gerçek kişilerin doğrudan tahvil veya pay ihraç edebileceğini düşünmek (Yatırım fonları hariç tüzel kişilik şarttır).

Temel Kavramlar

6362 Sayılı SPKn Amacı: Sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişini sağlamak ve yatırımcıların haklarını korumak amacıyla düzenlenen temel kanundur.
TCMB İstisnası: TCMB ve işlemleri, 47. maddedeki teminat sözleşmeleri hariç SPKn kapsamı dışındadır; bu kurum kurumsal yönetim ve yatırımcı tazmin sistemine tabi değildir.
Kamu İhraç İstisnaları: Hazine ve kamu varlık kiralama şirketlerinin ihraçlarında izahname hazırlama, Kurul onayı alma ve borçlanma aracı limitlerine uyma zorunluluğu bulunmamaktadır.
Bankaların Tabi olduğu Rejim: Bankalar sermaye piyasası faaliyetlerinde SPKn'na tabi olmakla birlikte; kuruluş, muhasebe, bağımsız denetim ve temettü dağıtımı konularında kendi özel mevzuatlarına tabidirler.
Sermaye Piyasası Araçları: Menkul kıymetler, türev araçlar ve yatırım fonu katılma payları gibi Kurulca bu kapsamda olduğu belirlenen diğer araçları içeren üst kavramdır.
Menkul Kıymetler: Paylar, borçlanma araçları ve menkul kıymetleştirilmiş varlıklara dayalı araçlar gibi ortaklık veya alacaklılık hakkı sağlayan, nakit akışı olan finansal araçlardır.
Türev Araçlar: Değeri bir dayanak varlığa, endekse veya değişkene bağlı olan; korunma veya spekülasyon amaçlı kullanılan ve genellikle düşük başlangıç teminatı ile işlem gören araçlardır.
Kaydi Sistem: Sermaye piyasası araçlarının senede bağlanmaksızın MKK tarafından bilgisayar ortamında ihraççı ve hak sahibi bazında izlendiği hukuki kayıt sistemidir.
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK): Kaydi sistemin yürütülmesini sağlayan, özel hukuk tüzel kişiliğine sahip, anonim ortaklık şeklinde örgütlenmiş ve Kurul denetiminde olan kamu hizmeti kuruluşudur.
Açıklayıcı Kayıt Sistemi: MKK kayıtlarının kural olarak kurucu değil açıklayıcı nitelikte olmasıdır; ancak üçüncü kişilere karşı hakların ileri sürülmesinde MKK'ya bildirim tarihi esas alınır.
Teminat Sözleşmesi (Md. 47): MKK nezdinde kayden izlenen sermaye piyasası araçlarını konu alan, yazılı yapılması geçerlilik şartı olan ve mülkiyet devri veya rehin şeklinde kurulabilen sözleşmedir.
Resen Paraya Çevirme Yetkisi: Teminat alanın, temerrüt halinde herhangi bir adli merciden izin almadan veya süre vermeden teminat konusu araçları satarak alacağını mahsup edebilme yetkisidir.
Yapılandırılmış Finansman: Likit olmayan varlıkların bir havuzda toplanarak bunlara dayalı menkul kıymet ihraç edilmesi tekniğidir; ABS, MBS ve CDO gibi ürünleri kapsamaktadır.
Teminat Yöneticisi: Sermaye piyasası araçlarından doğan yükümlülüklerin teminatı olan varlıkların mülkiyetini devralan veya lehine sınırlı ayni hak tesis edilen genel saklama yetkili kuruluştur.
Depo Sertifikası: Yurt dışında yerleşik ihraççıların menkul kıymetlerinin fiziken veya kayden Türkiye'ye getirilmesi yerine, bunları temsil etmek üzere Türkiye'de kayden ihraç edilen ve izlenen sermaye piyasası aracıdır.
Yatırım Sözleşmeleri: Menkul kıymet veya türev araç kategorisine girmeyen ancak Kurul tarafından 'diğer sermaye piyasası araçları' başlığı altında bu kapsamda olduğu belirlenen sözleşmelerdir.
Kaldıraçlı İşlemler: Döviz, kıymetli madenler ve Kurulca belirlenecek diğer varlıklar üzerine yapılan, yatırılan teminatın üzerinde işlem yapılmasına imkan veren türev araç türüdür.
Sigorta Şirketleri Rejimi: Sigorta şirketleri; kuruluş, gözetim, muhasebe ve bağımsız denetim standartları konularında SPKn yerine kendi özel kanunlarındaki hükümlere tabidirler.
Kaydi Sistem: Sermaye piyasası araçlarının senede bağlanmaksızın MKK nezdinde bilgisayar ortamında izlendiği sistem.
Menkul Kıymetleştirme: Likit olmayan varlıkların havuzlanarak bunlara dayalı menkul kıymet ihraç edilmesi tekniği.
Açıklayıcı Kayıt Sistemi: MKK kayıtlarının hak tesisinde kurucu değil, açıklayıcı nitelikte olduğu ve aksi ispatlanabilir sistem.
Türev Araç: Değeri bir dayanak varlığa bağlı olan ve genellikle kaldıraç içeren vadeli işlem sözleşmeleri.
Teminat Yöneticisi: Saklama yetkisine sahip, teminata konu varlıkların mülkiyetini veya rehnini devralan yatırım kuruluşu.

Önemli Noktalar

TCMB, SPKn'nun 47. maddesindeki teminat sözleşmeleri hükmü hariç kanun kapsamı dışındadır.
Hazine ve kamu varlık kiralama şirketleri ihraçlarında izahname hazırlama ve Kurul onayı zorunluluğu yoktur.
Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri uygulanırken BDDK'nın uygun görüşü alınması zorunludur.
MKK kayıtları kural olarak açıklayıcıdır; ancak üçüncü kişilere karşı ileri sürülmede kayıt tarihi esastır.
Teminat sözleşmelerinin geçerli olması için yazılı şekilde yapılması şarttır.
Teminat sözleşmelerinde resen satış için adli veya idari merciden izin alma veya ihbar şartı bulunmaz.
Bankalar ortak sayısı bakımından SPKn hükümlerine tabi değildir.
MKK ve üyeleri, kayıtların yanlış tutulmasından doğan zararlardan kusurları oranında sorumludur.
TCMB nezdinde kurulan ödeme, menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri SPKn hükümlerinden istisnadır.
Hazine ve kamu varlık kiralama şirketlerinin borçlanma aracı ihraçlarında SPKn Md. 31'de yer alan limitlere uyma zorunluluğu yoktur.
Sermaye piyasası faaliyetinde bulunan bankalar hakkında tazmin kararı verilebilmesi için BDDK'dan uygun görüş alınması zorunludur.
Bankacılık mevzuatı uyarınca mevduat veya katılım fonu kabul edilen nakit yükümlülüklerinin yerine getirilememesi, yatırımcı tazmin sistemini tetiklemez.
Yapılandırılmış finansal ürünler kapsamında; varlığa dayalı (ABS), ipoteğe dayalı (MBS), teminatlı menkul kıymetler (Covered Bonds), CDO ve kredi riski swapları (CDS) yer alır.
MKK kayıtları; ihraççılar, aracı kuruluşlar ve hak sahipleri olmak üzere üç grup itibarıyla tutulur.
Kambiyo senetleri, nakit ve alacak hakları üzerindeki teminat sözleşmeleri, işlem bir sermaye piyasası faaliyeti olsa dahi SPKn Md. 47 kapsamına girmez.
Teminat sözleşmelerinde mülkiyetin devredilip devredilmediği belirtilmemişse, mülkiyetin teminat verende kaldığı kabul edilir.
Resen paraya çevirme yetkisi kullanılırken, sermaye piyasası aracının alacağın vade tarihindeki değerinin esas alınması ve artan tutarın iadesi zorunludur.
Teminat alan veya veren hakkında iflas veya tasfiye kararı verilmesi, Md. 47 kapsamındaki teminatları etkilemez; bu haklar tasfiye makamına karşı da geçerlidir.
Md. 31/B uyarınca tesis edilen teminatlarda, varlığın teminaten devredildiği hususu ilgili sicilin 'beyanlar hanesine' kaydedilir.
6102 sayılı TTK (01/07/2012) sermaye piyasası reformlarının en önemli belirleyicisidir.
TCMB, SPKn hükümlerinden muaftır ancak md. 47 (Teminat Sözleşmeleri) hükmüne tabidir.
Hazine ihraçlarında izahname hazırlama zorunluluğu ve borçlanma limiti kısıtı yoktur.
Teminat sözleşmeleri yazılı yapılmak zorundadır; aksi halde geçersizdir.
Resen satış yetkisi kullanılırken alacağın vade tarihindeki değeri esas alınır.

Sık Yapılan Hatalar

Kambiyo senetlerinin (çek, poliçe, bono) SPKn Md. 47 kapsamında düzenlenen teminat sözleşmelerine konu olabileceğini düşünmek.
Mevduat ve katılım fonu ödemelerindeki aksamaların yatırımcı tazmin merkezi tarafından karşılanacağını varsaymak.
MKK kayıtlarının kurucu nitelikte olduğunu ve iyiniyetle hak iktisabına imkan tanıdığını sanmak (Kayıtlar kural olarak açıklayıcıdır).
Resen satış yetkisinin her durumda mülkiyet devri gerektirdiğini düşünmek (Mülkiyet teminat verende kalsa dahi sözleşmeyle bu yetki verilebilir).
MKK kayıtlarının her durumda 'kurucu' olduğunu düşünmek (Kural açıklayıcı olmasıdır).
Kambiyo senetlerini (çek, senet) sermaye piyasası aracı sanmak (Bunlar ödeme aracıdır).
Varantları menkul kıymet sanmak (Varantlar türev araç kategorisindedir).

Temel Kavramlar

Resen Satış Yetkisi: Teminat alanın, temerrüt halinde herhangi bir ihbar, süre verme veya adli makamdan izin alma şartı olmaksızın teminat konusu varlığı doğrudan paraya çevirme yetkisidir.
Teminat Yöneticisi: Teminata konu varlıkların mülkiyetini devralan veya lehine ayni hak tesis edilen, bu varlıkları yatırımcılar hesabına yöneten genel saklama yetkisine sahip yatırım kuruluşudur.
İhraç: Sermaye piyasası araçlarının ihraççılar tarafından çıkarılarak halka arz edilerek veya halka arz edilmeksizin satışını kapsayan hukuki ve finansal süreçlerin bütünüdür.
Halka Arz: Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrıyı ve bu çağrı neticesinde gerçekleştirilen satış işlemlerini ifade eder.
İzahname: İhraççının finansal durumu, riskleri ve ihraç edilecek araçların özelliklerini içeren, halka arzda yatırımcıların bilinçli karar vermesini sağlayan ve SPK onayına tabi belgedir.
İhraç Belgesi: Sermaye piyasası araçlarının halka arz edilmeksizin ihraç edilmesi durumunda hazırlanan, araçların niteliği ve satış şartlarını içeren ve SPK tarafından onaylanan belgedir.
Kitle Fonlaması İstisnası: Kitle fonlaması yoluyla halktan para toplanması süreçlerinde, ihraççıların izahname veya ihraç belgesi hazırlama yükümlülüğünden muaf tutulmasını sağlayan özel düzenlemedir.
İzahname Özet Bölümü: İhraççıya ve araca ilişkin temel hak ve riskleri içeren kısa bölümdür; izahnamenin bütünüyle çelişmediği sürece tek başına hukuki sorumluluk doğurmaz.
Müteselsil Sorumluluk: Kamuyu aydınlatma belgelerindeki yanlış veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan, belgeyi imzalayanların veya imzalatan tüzel kişilerin birlikte sorumlu olması durumudur.
İlliyet Bağı Karinesi: Yanlış bilgi içeren belgenin ilanından sonra işlem yapan yatırımcının uğradığı zarar ile belge arasındaki bağın, ispat kolaylığı sağlamak amacıyla kurulmuş sayılmasıdır.
Bağımsız Denetim Görüşü: Finansal raporların Türkiye Muhasebe Standartları'na uygun olarak gerçeği dürüstçe yansıtıp yansıtmadığına dair bağımsız denetçiler tarafından sunulan profesyonel görüştür.
Teminat Varlıklarının Korunması: Teminat yöneticisine devredilen varlıkların yöneticinin mal varlığından ayrı izlenmesi ve yöneticinin borçları nedeniyle kamu alacakları dahil haczedilememesi kuralıdır.
Mülkiyetin Teminat Verende Kaldığı Sözleşme: Teminat alanın varlığı satma veya mülkiyetine geçirme yetkisinin sözleşmede açıkça tanımlanması gereken, mülkiyetin borçluda kaldığı teminat türüdür.
Beyanlar Hanesi Kaydı: Teminata konu varlığın teminaten devredildiğine ilişkin bilginin ilgili sicilin beyanlar hanesine kaydedilmesi zorunluluğudur.
Bilgi Sistemleri Denetimi: Sermaye piyasası kurumlarının teknolojik altyapılarının güvenliği ve bağımsızlığı için Kurul tarafından yapılan düzenleme ve denetim faaliyetidir.
Resen Satış Yetkisi: İhbar veya mahkeme izni gerekmeden teminatın paraya çevrilmesi.
Teminat Yöneticisi: Genel saklama yetkisine sahip, teminat varlıklarını yatırımcılar adına yöneten kuruluş.
İzahname: Halka arzlarda yatırımcıyı bilgilendiren en kapsamlı belge.
İhraç Belgesi: Halka arz edilmeksizin yapılan ihraçlarda kullanılan belge.
Kamuyu Aydınlatma: Yatırım kararını etkileyecek bilgilerin tam, doğru ve zamanında paylaşılması.

Önemli Noktalar

Resen satışta, alacağın vade tarihindeki değeri esas alınmalı ve satış tutarından alacağı aşan kısım teminat verene iade edilmelidir.
İzahnamede yapılan değişiklikler, bildirim tarihinden itibaren 7 iş günü içinde SPK tarafından onaylanır ve yayımlanır.
İzahname değişikliği yayımlanmadan önce talepte bulunan yatırımcılar, taleplerini yayım tarihinden itibaren 2 iş günü içinde geri alabilirler.
Onaylanan bir izahname, yayım tarihinden itibaren 12 ay boyunca yapılacak yeni ihraçlar için geçerliliğini korur.
İzahnameden doğan zararlarda öncelikli sorumlu ihraççıdır; tazmin edilemezse lider aracı kurum ve yönetim kurulu üyeleri kusurları oranında sorumlu olur.
Teminat yöneticisinin mülkiyeti devredilen varlıkları tasarruf amacı dışında kullanması halinde verilecek ceza 5 yıldan az olamaz.
İhraç olunan payların bedellerinin tam ve nakden ödenmesi zorunludur.
İzahnamenin nerede yayımlandığı ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmelidir; izahnamenin tamamının ilanı zorunlu değildir.
İflas veya tasfiye kararları, teminat olarak verilen sermaye piyasası araçlarını ve tarafların haklarını etkilemez; bu haklar tasfiye makamına karşı da geçerlidir.
Teminat yöneticisinin sorumluluğunu hafifleten veya kaldıran sözleşme hükümleri geçersizdir.
Finansal tablo ve raporların kabulü için yönetim kurulunun ayrı bir karar alması ve gerçeğe uygunluk beyanında bulunması zorunludur.
SPK; halka arz, borsada işlem görme, önemli nitelikteki işlemler ve finansal durumu etkileyen olağanüstü durumlarda bağımsız denetim yükümlülüğü getirebilir.
Tazminat talepleri; işlemin belgeye dayanmaması, hatanın bilinerek işlem yapılması, düzeltmenin önceden ilan edilmesi veya hata olmasa dahi zararın oluşacak olması hallerinde reddedilir.
Bağımsız denetçiler; mevzuat ihlali, faaliyetin sürekliliğini engelleyen durumlar veya olumsuz görüş gerektiren halleri derhal Kurula bildirmekle yükümlüdür.
Sorumluluktan kurtulmak için ilgililerin, yanlış bilgiden haberdar olmadıklarını ve bu durumun kast veya ağır ihmallerinden kaynaklanmadığını ispatlamaları gerekir.
Teminat yöneticisinin görevlerini yerine getirmemesi halinde Kanun'un 92. ve 96. maddelerindeki idari yaptırımlar uygulanır.
Teminatlar iflas masasından ayrıdır ve haczedilemez.
İzahnameden doğan zararlardan birincil derecede ihraççı sorumludur.
İzahname onaylandıktan sonra 12 ay boyunca geçerlidir.
Yatırımcılar izahname değişikliklerinde 2 iş günü içinde taleplerini geri çekebilir.
Teminat yöneticisinin varlıkları amacı dışında kullanması en az 5 yıl hapis cezası gerektirir.

Sık Yapılan Hatalar

İzahnamenin Kurulca onaylanmasının, belgedeki bilgilerin doğruluğunun Kurulca garanti edildiği veya bir yatırım tavsiyesi olduğu düşünülmemelidir.
İzahnamenin tamamının Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmesinin zorunlu olduğu sanılmamalıdır; sadece yayımlandığı yerin ilanı yeterlidir.
İzahname onayının Kurulun bir garantisi veya tavsiyesi olduğunun sanılması.
Kitle fonlamasının izahname hazırlama yükümlülüğüne tabi olduğunun düşünülmesi.
Teminat yöneticisinin sorumluluğunun sözleşme ile kaldırılabileceğinin varsayılması.

Sermaye Piyasası Araçlarının İhracı, Teminat Yönetimi ve Kamuyu Aydınlatma Esasları

Bu bölümün maddeleri 3. bölümde birebir yer alıyor; aynı metni iki kez basmamak için burada tekrarlamadık.

Temel Kavramlar

Geri Alma Hakkı: İzahnamede yapılan ek ve değişikliklerin yayımlanmasından itibaren iki iş günü içinde, daha önce talepte bulunmuş yatırımcılara tanınan ve herhangi bir cezai şart olmaksızın taleplerinden vazgeçmelerini sağlayan haktır.
Tam ve Nakden Ödeme İlkesi: Halka açık anonim ortaklıklarda pay bedellerinin tamamının peşin ödenmesi zorunluluğudur; bu sistemde halka kapalı şirketlerdeki taksitli ödeme (apel) usulüne izin verilmez.
Halka Açık Ortaklık: Kitle fonlaması hariç olmak üzere, payları halka arz edilmiş olan veya pay sahibi sayısı beş yüzü aşarak halka arz edilmiş sayılan anonim ortaklıkları ifade eden yasal statüdür.
Halka Arz: Sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel bir çağrı ve bu çağrıyı takip eden satış aşamalarının tamamını kapsayan eylemdir.
Kayıtlı Sermaye Sistemi: Esas sözleşmede belirlenen bir tavan dahilinde, genel kurul kararına ihtiyaç duyulmaksızın yönetim kurulu kararıyla sermaye artırımı yapılabilmesine imkan tanıyan alternatif sermaye sistemidir.
Çıkarılmış Sermaye: Kayıtlı sermaye sistemine tabi olan anonim ortaklıkların, satışı yapılmış paylarını temsil eden ve tam/nakden ödenmiş olan sermaye tutarını ifade eder.
Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu: İhraççının tedavülde bulunan borçlanma araçlarının sahiplerinden oluşan, ihraç şartlarının değiştirilmesi gibi kritik konularda karar alan ve asgari yarım nisapla toplanan kuruldur.
Örtülü Kazanç Aktarımı Yasağı: Halka açık ortaklıkların ilişkili oldukları kişilerle emsallere aykırı fiyat veya şartlarla işlem yaparak malvarlıklarını azaltmalarını veya kâr artışını engellemelerini önleyen emredici kuraldır.
Kâr Payı Avansı: Bir hesap döneminde verilecek toplam tutarı bir önceki yıl kârının yarısını aşamayan, ara dönem finansal tabloların dürüstlüğünden yönetim kurulu ve denetçilerin sorumlu olduğu ön ödemedir.
İlişkili Taraf İşlemleri: Halka açık ortaklıkların kendileriyle ilişkili taraflarla yaptıkları, bağımsız yönetim kurulu üyelerinin onayını veya onay yoksa genel kurul kararını gerektiren özel denetime tabi işlemlerdir.
Halka Arz Eden: Sahip olduğu sermaye piyasası araçlarını halka arz etmek üzere Kurula başvuran gerçek veya tüzel kişidir; bu kişi halka arz sonucunda ihraççı sıfatını kazanmaz.
Kayıtlı Sermaye Tavanı: Anonim ortaklıkların esas sözleşmelerinde hüküm bulunmak kaydıyla, yönetim kurulu kararı ile TTK'nın genel hükümlerine tabi olmaksızın çıkarabilecekleri azami sermaye miktarını gösterir.
İzahname Geçerlilik Süresi: İlk yayım tarihinden itibaren 12 ay boyunca yapılacak ihraçlarda, Kurulca onaylanmış ek ve değişikliklerin yayımlanması yeterlidir; bu süre sonunda tam izahname gerekir.
Bağımsız Denetçi Bildirim Yükümlülüğü: Denetçilerin, şirketteki mevzuat ihlallerini, faaliyetin sürekliliğini engelleyen durumları veya olumsuz görüş gerektiren hususları derhal Kurula bildirme zorunluluğudur.
İskontolu Pay İhracı: Payların piyasa fiyatının nominal değerin altında olması durumunda, Kurul izniyle nominal değerin altında bir fiyatla pay ihraç edilebilmesidir.
Borçlanma Aracı Temerrüt Belgesi: İhraççının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde MKK tarafından verilen belgenin, İcra ve İflas Kanunu uyarınca ilam niteliğinde (kesin delil) belge sayılmasıdır.
Pasif Örtülü Kazanç Aktarımı: Ortaklığın malvarlığını korumak veya artırmak için yapması beklenen faaliyetleri yapmayarak, ilişkili kişilerin malvarlığının artmasını sağlamasıdır.
İzahname Geri Alma Hakkı: İzahname değişikliklerinden sonra yatırımcıların 2 iş günü içinde taleplerini geri çekme hakkıdır.
Tam ve Nakden Ödeme: Pay bedellerinin taksitlendirilemeyeceği (apel sisteminin yasak olduğu) ilkesidir.
Halka Açık Sayılan Ortaklık: Fiilen halka arz yapmasa da pay sahibi sayısı 500'ü aşan anonim ortaklıklardır.
Kayıtlı Sermaye Sistemi: Yönetim kuruluna esas sözleşmedeki tavan dahilinde sermaye artırma yetkisi veren sistemdir.
Örtülü Kazanç Aktarımı: İlişkili kişilerle emsallere aykırı işlemler yaparak şirket malvarlığını azaltma yasağıdır.

Önemli Formüller

Kâr Payı Avansı Üst Sınırı

$KPA \le (ÖYDK / 2)$

KPA: Bir hesap döneminde verilecek toplam kâr payı avansı

ÖYDK: Bir önceki yıla ait dönem kârı

Örnek: Bir ortaklığın önceki yıl kârı 100 milyon TL ise, cari dönemde dağıtabileceği toplam kâr payı avansı 50 milyon TL'yi geçemez.

Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Karar Nisabı

$Karar \ge (NB / 2)$

NB: Tedavülde bulunan borçlanma araçlarının toplam nominal bedeli

Örnek: 10 milyon TL nominal değerli tahvil ihracında, kurulun karar alabilmesi için en az 5 milyon TL nominal tutarı temsil eden sahiplerin olumlu oyu gerekir.

Dağıtılabilir Kâr Matrahı Hesabı

$DKM = NK + B$

DKM: Dağıtılabilir Kâr Matrahı

NK: Net Kâr

B: Mali yıl içinde yapılan bağışlar

Örnek: Ortaklığın net kârı 100 birim, yıl içi bağışları 10 birim ise kâr dağıtım hesabı 110 birim üzerinden yapılır.

Azami Kâr Payı Avansı Limiti

$KPA_{max} = P_y \times 0.50$

KPA: Kâr Payı Avansı

P_y: Bir önceki yılın dönem kârı

Örnek: Önceki yıl kârı 100M TL ise, avans 50M TL'yi geçemez.

Önemli Noktalar

İzahname değişikliği yayımlandıktan sonra yatırımcıların taleplerini geri alma süresi 2 iş günüdür.
Pay sahibi sayısı 500'ü aşan anonim ortaklıklar, fiilen halka arz yapmasalar dahi halka arz edilmiş sayılırlar.
Halka açık sayılan ortaklıklar, bu statüyü kazandıktan sonra en geç 2 yıl içinde borsada işlem görmek için başvurmak zorundadır.
Kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kuruluna verilen sermaye artırım yetkisi en çok 5 yıl süreyle geçerlidir.
Kanun kapsamından çıkmak için pay sahibi tam sayısının en az 2/3'ünün veya toplam oyların 3/4'ünün olumlu oyu gereklidir.
İlişkili taraf işlemlerine ilişkin tevsik edici belgelerin en az 8 yıl süreyle saklanması zorunludur.
Kooperatiflerin yönetim kontrolündeki şirketlerin halka açık sayılması için yıllık en az 50 milyon TL satış hasılatı yapması şarttır.
Borçlanma aracı ihraç yetkisi, esas sözleşme ile yönetim kuruluna süreli veya süresiz olarak devredilebilir.
Kurul, payların piyasa fiyatı nominal değerin üzerindeyse, yeni pay alma haklarının primli fiyattan kullanılmasını isteyebilir.
Kooperatif kontrolündeki 500+ ortaklı ve 50M TL hasılatlı şirketlerin borsada işlem görme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu kararlarına karşı iptal davası, kararın ilanından itibaren 30 gün içinde açılmalıdır.
Borçlanma araçlarında temerrüt sonrası şartlar değiştirilirse, başlatılmış tüm takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz.
Kâr payı, ihraç ve iktisap tarihine bakılmaksızın dağıtım tarihi itibarıyla mevcut tüm paylara eşit dağıtılır.
Bağış yapılabilmesi için esas sözleşmede hüküm bulunması ve sınırın genel kurulca belirlenmiş olması şarttır.
Kurul, kurumsal yönetim ilkelerine uyum zorunluluğu için açacağı davalarda her türlü teminattan muaftır.
Kayıtlı sermaye sisteminde; çıkarılmış sermaye ile dönüştürülebilir araçların toplamı kayıtlı sermaye tavanını aşamaz.
İzahname onaylandıktan sonra 12 ay boyunca yapılacak ihraçlarda geçerlidir.
Bağımsız denetim kuruluşları hazırladıkları raporlardaki yanlış bilgilerden raporu imzalayanlarla birlikte sorumludur.
Kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kuruluna verilen yetki azami 5 yıldır.
İlişkili taraf işlemlerinde bağımsız yönetim kurulu üyelerinin onayı kritiktir.
Bağışların sınırı genel kurul tarafından belirlenir.

Sık Yapılan Hatalar

Halka açık sayılan tüm anonim ortaklıkların borsada işlem görmesinin zorunlu olduğu sanılmamalıdır; kooperatif iştirakleri bu kuralın istisnasıdır.
Kâr payı dağıtımında payların elde tutulma süresine göre farklılık gözetileceği düşünülmemelidir; dağıtım anındaki tüm paylar eşittir.
Bağımsız denetim kuruluşlarının sadece raporu imzalayanlarla sınırlı sorumlu olduğu düşünülmemelidir; kuruluşlar doğan zararlardan raporu imzalayanlarla birlikte sorumludur.
Apel sisteminin (taksitli ödeme) halka açık şirketlerde geçerli olduğunu sanmak.
Kayıtlı sermaye sisteminin sadece halka açık şirketlere özgü olduğunu düşünmek.
Örtülü kazanç aktarımının sadece aktif bir satış/alış işlemiyle yapılabileceğini, ihmali davranışla yapılamayacağını varsaymak.

Temel Kavramlar

Kurumsal Yönetim İlkeleri: Halka açık ortaklıkların yönetim usullerine ilişkin en iyi uygulama prensipleridir; SPK bu ilkeleri belirlemeye ve uyumu zorunlu tutmaya yetkilidir.
Yönetim Kontrolü: Ortaklığın oy haklarının %50'den fazlasına sahip olunması veya yönetim kurulu salt çoğunluğunu seçme hakkı veren imtiyazlı paylara sahip olma durumudur.
Zorunlu Pay Alım Teklifi: Yönetim kontrolünün elde edilmesi halinde, kontrolü sağlayan payların iktisabının açıklandığı tarihteki diğer ortaklara yönelik yapılan satın alma teklifidir.
Oy Haklarının Donması: Zorunlu pay alım teklifinin Kurulca belirlenen sürede yerine getirilmemesi halinde, yükümlülerin sahip olduğu oy haklarının kendiliğinden kullanılamaz hale gelmesidir.
Önemli Nitelikteki İşlemler: Birleşme, bölünme, tür değiştirme veya imtiyaz değişikliği gibi yatırımcı kararlarını etkileyen ve ortaklık yapısını temelden değiştiren stratejik işlemlerdir.
Ayrılma Hakkı: Önemli nitelikteki işlemlere ilişkin genel kurulda olumsuz oy kullanarak muhalefet şerhi işleten pay sahiplerinin, paylarını ortaklığa satarak çıkma hakkıdır.
Ortaklıktan Çıkarma Hakkı: Hakim ortağın oy haklarının %98 eşiğine ulaşması durumunda, azınlıkta kalan pay sahiplerinin paylarının iptalini ve kendisine satılmasını talep etme yetkisidir.
Satma Hakkı: Ortaklıktan çıkarma hakkının doğduğu durumlarda, azınlık pay sahiplerinin kendi paylarını adil bir bedel karşılığında hakim ortaktan satın almasını isteme hakkıdır.
Kitle Fonlaması: Bir projenin ihtiyacı olan fonun platformlar aracılığıyla halktan toplanmasıdır; bu faaliyet yatırım hizmeti veya yan hizmet kapsamında değerlendirilmez.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı: Kripto varlıkların alım satımı, transferi ve saklanması gibi faaliyetleri yürüten, kurulması ve faaliyete geçmesi için SPK'dan izin alması zorunlu olan kuruluştur.
Yan Hizmetler: Yatırım hizmetlerine ek olarak sunulan, icrası için ayrıca izin gerektirmeyen ancak münhasıran bir yatırım kuruluşu kurma amacı olamayacak faaliyetlerdir.
Yatırım Kuruluşu: Aracı kurumlar ile yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kuruluş esasları Kurulca belirlenen bankaları ve diğer sermaye piyasası kurumlarını kapsar.
Gönüllü Pay Alım Teklifi: Yönetim kontrolü değişikliği şartı aranmaksızın, pay sahiplerine yönelik olarak isteğe bağlı şekilde yapılan satın alma teklifidir.
Kısıtlanmış Yedek Akçe: Halka açık ortaklıkların kendi paylarını geri alması durumunda, geri alım bedeli tutarında özkaynaklar altında sınıflandırılması zorunlu olan yedek akçedir.
Gündeme Bağlılık İlkesi İstisnası: Halka açık ortaklıkların genel kurullarında, Kurulun görüşülmesini veya ortaklara duyurulmasını istediği hususların gündeme alınmasının zorunlu olmasıdır.
Kripto Varlık Cüzdanı: Kripto varlıkların transferini ve bu varlıklara ilişkin özel/açık anahtarların çevrim içi veya çevrim dışı depolanmasını sağlayan yazılım, donanım veya sistemlerdir.
Kurumsal Yönetim: Halka açık ortaklıkların yönetim usullerine ilişkin en iyi uygulama prensipleri; SPK tarafından belirlenir.
Yönetim Kontrolü: Oy haklarının %50'den fazlasına sahip olmak veya yönetim kurulunun çoğunluğunu seçme yetkisine sahip olmak.
Ayrılma Hakkı: Önemli nitelikteki işlemlere muhalif kalan pay sahiplerinin, paylarını ortaklığa adil bir bedelden satarak çıkma hakkı.
Zorunlu Pay Alım Teklifi: Yönetim kontrolü değiştiğinde, diğer ortakların paylarını satın almak için yapılması gereken çağrı.
Kitle Fonlaması: Platformlar aracılığıyla bir proje için halktan para toplanması; yatırım hizmeti/yan hizmet sayılmaz.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı: Kripto varlık alım-satım, saklama veya ilk satış hizmeti veren, SPK iznine tabi kuruluşlar.

Önemli Noktalar

Yönetim kontrolü değişikliğinde pay alım teklifi zorunluluğu, kamuya açıklama tarihindeki mevcut ortaklara yönelik olarak yerine getirilmelidir.
Ortaklıktan çıkarma ve satma haklarının kullanımı için gerekli olan asgari oy hakkı oranı %98 olarak belirlenmiştir.
Genel kurul toplantı çağrısı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere toplantı tarihinden en az üç hafta önce yapılmak zorundadır.
Önemli nitelikteki işlemlerde karar nisabı, katılan oy hakkının 2/3'üdür; ancak sermayenin yarısı hazırsa salt çoğunluk yeterli kabul edilir.
Üst üste beş yıl zarar eden ortaklıklarda, oy hakkı ve yönetim kurulunda temsil edilme imtiyazları Kurul kararıyla kaldırılabilir.
Kitle fonlaması platformları SPKn uyarınca halka açık ortaklık veya ihraççı statüsünde değildir; izahname hazırlama yükümlülükleri bulunmaz.
Kripto varlık hizmet sağlayıcıların kuruluş ve faaliyet izinlerinde TÜBİTAK tarafından belirlenecek bilgi sistemleri kriterlerine uygunluk aranır.
Zorunlu pay alım teklifini süresinde yapmayanlar hakkında, teklife konu payların toplam bedeline kadar idari para cezası uygulanabilir.
Kurul, kurumsal yönetim uyum zorunluluğuna aykırı işlemlerin iptali için her türlü teminattan muaf olarak ihtiyati tedbir istemeye ve dava açmaya yetkilidir.
Nakit sermaye artırımından elde edilecek fonun mevcut sermayeyi aşması ve ilişkili taraflara olan borçların ödenmesinde kullanılacak olması 'önemli nitelikte işlem' kabul edilir.
Genel kurula katılımın haksız engellenmesi, usulüne uygun davet yapılmaması veya gündemin usulüne uygun ilan edilmemesi hallerinde ayrılma hakkı için muhalefet şerhi şartı aranmaz.
Halka açık ortaklıkların esas sözleşme değişiklikleri için Kurulun (SPK) uygun görüşünün alınması zorunludur.
Genel kurul adi nisabı (TTK 418): İlk toplantıda sermayenin en az 1/4'ü hazır bulunmalıdır; ikinci toplantıda nisap aranmaz.
Kitle fonlaması işlemlerine ilişkin bilgi formunu imzalayanlar, formdaki yanlış veya eksik bilgilerden kaynaklanan zararlardan müteselsilen sorumludur.
Kripto varlık hizmet sağlayıcıların pay devirlerinde Kurul izni zorunludur; izinsiz devirler pay defterine kaydedilse dahi hükümsüzdür.
Yatırım kuruluşları, yatırımcıları sağlanan koruma düzeyini belirlemek amacıyla sınıflandırmaya yetkilidir.
Önemli nitelikteki işlemler için genel kurul karar nisabı, katılanların 2/3'üdür (sermayenin yarısı hazır değilse).
Genel kurul çağrısı toplantıdan en az 3 hafta önce yapılmalıdır.
Ortaklıktan çıkarma ve satma hakkı için eşik oran %98'dir.
Üst üste 5 yıl zarar eden şirkette yönetim imtiyazları kaldırılabilir.
Yan hizmetler için ayrıca izin gerekmez ancak tek başına yan hizmet faaliyeti yapılamaz.

Sık Yapılan Hatalar

Yan hizmetlerin icrası için ayrıca izin alınması gerektiğini düşünmek (Yan hizmetler için ayrıca izin gerekmez, ihtiyaridir).
Münhasıran yan hizmetleri gerçekleştirmek amacıyla bir yatırım kuruluşu kurulabileceğini varsaymak (Yatırım kuruluşları sadece yan hizmet için kurulamaz).
Kitle fonlaması faaliyetlerinin yatırım hizmeti veya yan hizmet kapsamında olduğunu sanmak (Kitle fonlaması bu kapsamların dışında tutulmuştur).
Halka açık ortaklık genel kuruluna katılmak için payların depo edilmesi (blokaj) gerektiğini düşünmek (Payların depo edilmesi şartı aranamaz).
Kitle fonlama platformlarını yatırım kuruluşu sanmak (Değillerdir).
Ayrılma hakkı bedelinin nominal değer olduğunu düşünmek (Adil bedeldir).
Yan hizmetler için SPK'dan ayrı lisans gerektiğini sanmak (İhtiyari ve ek hizmettir).
98% olan çıkarma hakkı oranını %90 veya %95 ile karıştırmak.

Kurumsal Yönetim, Önemli Nitelikteki İşlemler ve Yatırım Hizmetleri

Temel Kavramlar

Kurumsal Yönetim İlkeleri: Halka açık ortaklıkların yönetim usullerine ilişkin en iyi uygulama prensipleridir; SPK bu ilkeleri belirlemeye ve uyumu zorunlu tutmaya yetkilidir.
Yönetim Kontrolü: Ortaklığın oy haklarının %50'den fazlasına sahip olunması veya yönetim kurulu salt çoğunluğunu seçme hakkı veren imtiyazlı paylara sahip olma durumudur.
Zorunlu Pay Alım Teklifi: Yönetim kontrolünün elde edilmesi halinde, kontrolü sağlayan payların iktisabının açıklandığı tarihteki diğer ortaklara yönelik yapılan satın alma teklifidir.
Oy Haklarının Donması: Zorunlu pay alım teklifinin Kurulca belirlenen sürede yerine getirilmemesi halinde, yükümlülerin sahip olduğu oy haklarının kendiliğinden kullanılamaz hale gelmesidir.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kurumsal Yönetim, Önemli Nitelikteki İşlemler ve Yatırım Hizmetleri • Sermaye Piyasası Faaliyetleri ve Kurumları

Temel Kavramlar

Kurumsal Yönetim İlkeleri: Halka açık ortaklıkların yönetim usullerine ilişkin en iyi uygulama prensipleridir; SPK bu ilkeleri belirlemeye ve uyumu zorunlu tutmaya yetkilidir.
Yönetim Kontrolü: Ortaklığın oy haklarının %50'den fazlasına sahip olunması veya yönetim kurulu salt çoğunluğunu seçme hakkı veren imtiyazlı paylara sahip olma durumudur.
Zorunlu Pay Alım Teklifi: Yönetim kontrolünün elde edilmesi halinde, kontrolü sağlayan payların iktisabının açıklandığı tarihteki diğer ortaklara yönelik yapılan satın alma teklifidir.
Oy Haklarının Donması: Zorunlu pay alım teklifinin Kurulca belirlenen sürede yerine getirilmemesi halinde, yükümlülerin sahip olduğu oy haklarının kendiliğinden kullanılamaz hale gelmesidir.

Önemli Formüller

Net Aktif Değer (NAD): $NAD = Varlıklar Toplamı - Borçlar Toplamı$

Net Aktif Değer (DSYO Sermayesi): $NAD = Toplam Varlıklar - Toplam Borçlar$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasası Faaliyetleri ve Kurumları • Sermaye Piyasası Altyapı Kuruluşları, Borsalar ve Yatırımcı Tazmin Merkezi

Temel Kavramlar

Yatırım Kuruluşu: Aracı kurumlar ile yatırım hizmeti ve faaliyetinde bulunmak üzere kuruluş esasları Kurulca belirlenen diğer sermaye piyasası kurumlarını ve bankaları ifade eden üst kavramdır.
Aracı Kurum: Yatırım hizmet ve faaliyetlerinden alım satım aracılığı ile halka arz aracılığına ilişkin olanları münhasıran yerine getirmek üzere Kurulca yetkilendirilen yatırım kuruluşudur.
Kolektif Yatırım Kuruluşları: Halktan topladıkları sermaye ile riskin dağıtılması ilkesi çerçevesinde profesyonel yönetimle portföy işleten yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarıdır.
Yatırım Fonu: Tüzel kişiliği bulunmayan, inançlı mülkiyet esaslarına göre portföy yönetim şirketince iç tüzükle kurulan ve tasarruf sahipleri hesabına işletilen mal varlığıdır.

Önemli Formüller

Net Aktif Değer (NAD): $NAD = Varlıklar Toplamı - Borçlar Toplamı$

Net Aktif Değer (DSYO Sermayesi): $NAD = Toplam Varlıklar - Toplam Borçlar$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasası Altyapı Kuruluşları, Borsalar ve Yatırımcı Tazmin Merkezi

Temel Kavramlar

Portföy Saklama Hizmeti: Kolektif yatırım kuruluşlarının varlıklarının saklanması ve yönetimiyle görevli, portföy yönetim şirketinden bağımsız hareket etmek zorunda olan ve bu şirketle aynı tüzel kişilik altında birleşemeyen hizmettir.
Merkezî Takas Kuruluşları: Borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçlarının teslimi, bedellerinin ödenmesi ve teminat yükümlülüklerinin ifasını yürüten, kuruluşuna Bakanın, faaliyetine ise Kurulun izin verdiği anonim ortaklıklardır.
Merkezî Karşı Taraf (CCP): Takas kuruluşunun alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı rolünü üstlenerek takasın tamamlanmasını taahhüt ettiği, temerrüt riskini azaltan ve yeterli sermaye ile bilgi işlem altyapısı gerektiren uygulamadır.
Takas Kesinliği: Sermaye piyasası araçlarının takas ve ödeme işlemlerinin, üyelerin faaliyetlerinin durdurulması veya iflası gibi durumlarda dahi geri alınamaz ve iptal edilemez olduğunu ifade eden hukuki güvencedir.

Önemli Formüller

Tazmin Azami Tutarı: $T_{güncel} = 100.000 imes (1 + R)$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Tasfiye, Denetim, Tedbirler ve Suçlar

Temel Kavramlar

YTM Halefiyeti: Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), yatırımcılara ödediği tazmin tutarı kadar onların haklarına kendiliğinden sahip olur ve tasfiye sürecinde bu alacakları rücu etme yetkisi kazanır.
Tedrici Tasfiye: Yatırım kuruluşunun mal varlığının YTM tarafından nakde çevrilerek yatırımcıların tazmin edilmeyen bakiye alacaklarının ve YTM alacaklarının ödenmesi sürecidir; bu süreçte iflas kararı verilemez.
Garameten Ödeme: Tasfiye edilen kurumun aktiflerinin tüm alacakları karşılamaya yetmemesi durumunda, aynı gruptaki alacaklılara alacakları tutar oranında paylaştırma yapılarak gerçekleştirilen ödeme yöntemidir.
Ayni Dağıtım: Tazmin sürecinde öncelikle uygulanması gereken yöntem olup, sermaye piyasası araçlarının nakde çevrilmeden bulundukları hesap bazında hak sahiplerine doğrudan iade edilmesini ifade eder.

Önemli Formüller

Bilgi Suistimali Para Cezası Alt Sınırı: $Ceza \ge Menfaat \times 2$

Piyasa Dolandırıcılığı Para Cezası Alt Sınırı: $Ceza \ge Menfaat$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Tasfiye, Denetim, Tedbirler ve Suçlar • Sermaye Piyasası Suçları, İdari Para Cezaları ve Kamuyu Aydınlatma Esasları

Temel Kavramlar

YTM Halefiyeti: Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), yatırımcılara ödediği tazmin tutarı kadar onların haklarına kendiliğinden sahip olur ve tasfiye sürecinde bu alacakları rücu etme yetkisi kazanır.
Tedrici Tasfiye: Yatırım kuruluşunun mal varlığının YTM tarafından nakde çevrilerek yatırımcıların tazmin edilmeyen bakiye alacaklarının ve YTM alacaklarının ödenmesi sürecidir; bu süreçte iflas kararı verilemez.
Garameten Ödeme: Tasfiye edilen kurumun aktiflerinin tüm alacakları karşılamaya yetmemesi durumunda, aynı gruptaki alacaklılara alacakları tutar oranında paylaştırma yapılarak gerçekleştirilen ödeme yöntemidir.
Ayni Dağıtım: Tazmin sürecinde öncelikle uygulanması gereken yöntem olup, sermaye piyasası araçlarının nakde çevrilmeden bulundukları hesap bazında hak sahiplerine doğrudan iade edilmesini ifade eder.

Önemli Formüller

Bilgi Suistimali Para Cezası Alt Sınırı: $Ceza \ge Menfaat \times 2$

Piyasa Dolandırıcılığı Para Cezası Alt Sınırı: $Ceza \ge Menfaat$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasası Suçları, İdari Para Cezaları ve Kamuyu Aydınlatma Esasları • Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durum Açıklamaları

Temel Kavramlar

Piyasa Dolandırıcılığı: Sermaye piyasası araçlarının fiyatları, arz ve talebi hakkında yanlış izlenim uyandırmak amacıyla işlem yapan veya yalan bilgi yayanlara uygulanan, 3-5 yıl hapis ve adli para cezası gerektiren suç tipidir.
Etkin Pişmanlık: Piyasa dolandırıcılığı veya örtülü kazanç aktarımı suçlarında, elde edilen menfaatin iki katının soruşturma başlamadan önce Hazineye ödenmesi halinde cezaya hükmolunmamasını sağlayan hukuki müessesedir.
Usulsüz Halka Arz: Kurul onaylı izahname yayımlama yükümlülüğünü yerine getirmeden halka arz gerçekleştiren veya ihraç belgesi olmaksızın satış yapanlara 2-5 yıl hapis cezası öngören suçtur.
İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti: Sermaye piyasasında düzenli uğraşı veya ticari faaliyet olarak icra edilen yatırım hizmetleri için Kuruldan izin almadan faaliyet gösterilmesi durumunda uygulanan cezai yaptırımdır.

Önemli Formüller

Tüzel Kişiler İçin Üst Sınır İdari Para Cezası: IPC_{max} = \max(Brüt Satış Hasılatı \times 0.01, Vergi Öncesi Kâr \times 0.20)$

Menfaat Temini Halinde Alt Sınır Cezası: IPC_{min} = Elde Edilen Menfaat \times 2$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durum Açıklamaları

Temel Kavramlar

İçsel Bilgi: Sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış önemli bilgi, olay ve gelişmelerdir.
Sürekli Bilgi: İçsel bilgi tanımı dışında kalan, ihraççının sermaye yapısı veya yönetim kontrolü gibi mevzuatça belirlenen tüm diğer bilgi ve olayları kapsar.
Geleceğe Yönelik Değerlendirmeler: İhraççının gelecekteki performansına dair tahminlerini içeren, açıklanması zorunlu olmayan ancak açıklandığında yönetim kurulu onayı gerektiren beyanlardır.
İdari Sorumluluğu Bulunan Kişiler: İhraççının yönetim veya denetim organı üyeleri ile içsel bilgilere düzenli erişimi olan ve stratejik kararlar alma yetkisi bulunan gerçek kişilerdir.

Önemli Formüller

İdari Sorumlu İşlem Açıklama Eşiği: $Toplam İşlem Tutarı > 15.000.000 TL$

İşlem Bildirim Eşiği (2026): $Tutar > 15.000.000 TL$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kamuyu Aydınlatma ve Özel Durum Açıklamaları • Kamuyu Aydınlatma Esasları ve Kurumsal Yönetim İlkeleri

Temel Kavramlar

İçsel Bilgi: Sermaye piyasası araçlarının değerini, fiyatını veya yatırımcıların kararlarını etkileyebilecek henüz kamuya açıklanmamış önemli bilgi, olay ve gelişmelerdir.
Sürekli Bilgi: İçsel bilgi tanımı dışında kalan, ihraççının sermaye yapısı veya yönetim kontrolü gibi mevzuatça belirlenen tüm diğer bilgi ve olayları kapsar.
Geleceğe Yönelik Değerlendirmeler: İhraççının gelecekteki performansına dair tahminlerini içeren, açıklanması zorunlu olmayan ancak açıklandığında yönetim kurulu onayı gerektiren beyanlardır.
İdari Sorumluluğu Bulunan Kişiler: İhraççının yönetim veya denetim organı üyeleri ile içsel bilgilere düzenli erişimi olan ve stratejik kararlar alma yetkisi bulunan gerçek kişilerdir.

Önemli Formüller

İdari Sorumlu İşlem Açıklama Eşiği: $Toplam İşlem Tutarı > 15.000.000 TL$

İşlem Bildirim Eşiği (2026): $Tutar > 15.000.000 TL$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kamuyu Aydınlatma Esasları ve Kurumsal Yönetim İlkeleri • TTK ve Sermaye Piyasası Mevzuatında Kurumsal Yönetim ve Pay Sahipliği Hakları

Temel Kavramlar

Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP): Borsada işlem gören ihraççıların içsel ve sürekli bilgilerini, ilgili formları kullanarak elektronik ortamda kamuya duyurdukları merkezi sistemdir.
Adillik İlkesi: Şirket yönetiminin azınlık ve yabancı ortaklar dahil tüm hak sahiplerine eşit davranmasını ve haklarının korunmasını güvence altına alan kurumsal yönetim sütunudur.
Şeffaflık İlkesi: Ticari sırlar hariç finansal ve finansal olmayan bilgilerin; zamanında, doğru, eksiksiz ve düşük maliyetle erişilebilir şekilde kamuya duyurulması yaklaşımıdır.
Hesap Verebilirlik: Yönetim kurulu üyelerinin anonim şirket tüzel kişiliğine ve pay sahiplerine karşı, sadece faaliyet sonrasını kapsayan hesap verme zorunluluğunu ifade eder.

Önemli Formüller

Yönetim Kurulu Sigorta Eşiği: $Sigorta Bedeli > 0.25 \times Şirket Sermayesi$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

TTK ve Sermaye Piyasası Mevzuatında Kurumsal Yönetim ve Pay Sahipliği Hakları

Temel Kavramlar

Azınlık Hakları: Kapalı anonim şirketlerde sermayenin en az %10'una, halka açık şirketlerde ise en az %5'ine sahip olan pay sahiplerine tanınan özel talep ve dava haklarıdır.
Kuruluş Belgeleri: Esas sözleşme, değerleme raporları ve devralma sözleşmeleri gibi belgeler olup, şirket tarafından tescilden itibaren 5 yıl süreyle saklanması zorunludur.
Eşit İşlem İlkesi: Pay sahiplerinin eşit şartlarda eşit muamele görmesini zorunlu kılan ilkedir; bu ilkeye aykırı yönetim kurulu kararları butlan (geçersizlik) yaptırımına tabidir.
Borçlanma Yasağı: Pay sahiplerinin, sermaye borçlarını ödemeden ve şirketin serbest yedek akçeleri geçmiş yıl zararlarını karşılamadan şirketten nakit borç alamamasını ifade eder.

Önemli Formüller

Yönetim Kurulu Sigorta Eşiği: $Sigorta Bedeli > 0.25 \times Şirket Sermayesi$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

TTK ve Sermaye Piyasası Mevzuatında Kurumsal Yönetim ve Pay Sahipliği Hakları • Kurumsal Yönetim İlkeleri ve İlişkili Taraf İşlemleri

Temel Kavramlar

Azınlık Hakları: Kapalı anonim şirketlerde sermayenin en az %10'una, halka açık şirketlerde ise en az %5'ine sahip olan pay sahiplerine tanınan özel talep ve dava haklarıdır.
Kuruluş Belgeleri: Esas sözleşme, değerleme raporları ve devralma sözleşmeleri gibi belgeler olup, şirket tarafından tescilden itibaren 5 yıl süreyle saklanması zorunludur.
Eşit İşlem İlkesi: Pay sahiplerinin eşit şartlarda eşit muamele görmesini zorunlu kılan ilkedir; bu ilkeye aykırı yönetim kurulu kararları butlan (geçersizlik) yaptırımına tabidir.
Borçlanma Yasağı: Pay sahiplerinin, sermaye borçlarını ödemeden ve şirketin serbest yedek akçeleri geçmiş yıl zararlarını karşılamadan şirketten nakit borç alamamasını ifade eder.

Önemli Formüller

Yönetim Kurulu Sigorta Eşiği: $Sigorta Bedeli > 0.25 \times Şirket Sermayesi$

Piyasa Değeri Hesaplama Esası: $Ortalama PD = (Mart_{kapanış} + Haziran_{kapanış} + Eylül_{kapanış} + Aralık_{kapanış}) / 4$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kurumsal Yönetim İlkeleri ve İlişkili Taraf İşlemleri • Kurumsal Yönetim İlkeleri, İlişkili Taraf İşlemleri ve Yatırımcı İlişkileri

Temel Kavramlar

Kurumsal Yönetim Gruplandırması: Halka açık ortaklıkların sistemik önemlerine göre piyasa değerleri ve fiili dolaşımdaki pay oranları dikkate alınarak üç gruba ayrılmasıdır.
Birinci Grup Ortaklıklar: Ortalama piyasa değeri 3 milyar TL’nin ve fiili dolaşımdaki paylarının piyasa değeri 750 milyon TL’nin üzerinde olan en üst segment şirketlerdir.
İkinci Grup Ortaklıklar: Birinci grup dışında kalan, piyasa değeri 1 milyar TL ve fiili dolaşımdaki pay değeri 250 milyon TL üzerinde olan orta segment şirketlerdir.
Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi: Belirli kriterleri sağlayan, şirket yönetimiyle çıkar çatışması bulunmayan ve bankalarda sayısı 3'ten az olamayan kurul üyeleridir.

Önemli Formüller

Piyasa Değeri Hesaplama Esası: $Ortalama PD = (Mart_{kapanış} + Haziran_{kapanış} + Eylül_{kapanış} + Aralık_{kapanış}) / 4$

İlişkili Taraf İşlem Oranı (Varlık Alımı): $Oran = İşlem Tutarı / Max(Varlık Toplamı, Hasılat, Şirket Değeri)$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kurumsal Yönetim İlkeleri, İlişkili Taraf İşlemleri ve Yatırımcı İlişkileri

Temel Kavramlar

Yaygın ve Süreklilik Arz Eden İşlemler: Ortaklıkların ilişkili taraflarıyla bir hesap dönemi içinde alışlarda maliyetin, satışlarda hasılatın %10'unu aşması öngörülen, yönetim kurulu raporu ve KAP açıklaması gerektiren işlemlerdir.
Yatırımcı İlişkileri Bölümü: Payları borsada işlem gören ortaklıklarda genel müdüre doğrudan bağlı çalışan, pay sahipliği haklarının korunmasını ve şirket ile yatırımcı iletişimini sağlayan zorunlu birimdir.
TRİK Sınırlamaları: Halka açık ortaklıkların sadece kendi tüzel kişilikleri, tam konsolide bağlı ortaklıkları ve olağan ticari faaliyetleri için üçüncü kişiler lehine teminat, rehin, ipotek ve kefalet verebilmesini ifade eden kısıtlamadır.
Önemli Nitelikteki İşlemler: Varlık alım-satımı gibi işlem tutarının aktif toplamına, hasılata veya şirket değerine oranının %10'u aşması durumunda bağımsız üyelerin onayını veya genel kurul kararını gerektiren kritik işlemlerdir.

Önemli Formüller

İlişkili Taraf Alış İşlemi Eşik Oranı: $\text{Oran} = (\text{İlişkili Taraf Alış Tutarı} / \text{Satışların Maliyeti}) \times 100$

İlişkili Taraf Satış İşlemi Eşik Oranı: $\text{Oran} = (\text{İlişkili Taraf Satış Tutarı} / \text{Hasılat}) \times 100$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kurumsal Yönetim İlkeleri, İlişkili Taraf İşlemleri ve Yatırımcı İlişkileri • Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Yatırım Fonları Esasları

Temel Kavramlar

Yaygın ve Süreklilik Arz Eden İşlemler: Ortaklıkların ilişkili taraflarıyla bir hesap dönemi içinde alışlarda maliyetin, satışlarda hasılatın %10'unu aşması öngörülen, yönetim kurulu raporu ve KAP açıklaması gerektiren işlemlerdir.
Yatırımcı İlişkileri Bölümü: Payları borsada işlem gören ortaklıklarda genel müdüre doğrudan bağlı çalışan, pay sahipliği haklarının korunmasını ve şirket ile yatırımcı iletişimini sağlayan zorunlu birimdir.
TRİK Sınırlamaları: Halka açık ortaklıkların sadece kendi tüzel kişilikleri, tam konsolide bağlı ortaklıkları ve olağan ticari faaliyetleri için üçüncü kişiler lehine teminat, rehin, ipotek ve kefalet verebilmesini ifade eden kısıtlamadır.
Önemli Nitelikteki İşlemler: Varlık alım-satımı gibi işlem tutarının aktif toplamına, hasılata veya şirket değerine oranının %10'u aşması durumunda bağımsız üyelerin onayını veya genel kurul kararını gerektiren kritik işlemlerdir.

Önemli Formüller

İlişkili Taraf Alış İşlemi Eşik Oranı: $\text{Oran} = (\text{İlişkili Taraf Alış Tutarı} / \text{Satışların Maliyeti}) \times 100$

İlişkili Taraf Satış İşlemi Eşik Oranı: $\text{Oran} = (\text{İlişkili Taraf Satış Tutarı} / \text{Hasılat}) \times 100$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Yatırım Fonları Esasları • Yatırım Fonları, Şemsiye Fon Türleri ve Operasyonel Esaslar

Temel Kavramlar

Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi: Şirket ve ilişkili taraflarıyla son beş yılda istihdam veya sermaye bağı bulunmayan, görevini hiçbir etki altında kalmadan yapabilen ve kâr payı almayan üyedir.
İcrada Görevli Olmayan Üye: Yönetim kurulu üyeliği haricinde şirkette idari görevi bulunmayan ve şirketin günlük iş akışına müdahil olmayan, çoğunluğu oluşturması gereken üyedir.
Şemsiye Fon: Katılma payları tek bir içtüzük kapsamında ihraç edilen tüm alt fonları kapsayan, tüzel kişiliği bulunmayan ancak malvarlığı korunan yatırım fonu yapısıdır.
Katılım Şemsiye Fonu: Portföyünün tamamı kira sertifikaları, katılma hesapları ve altın gibi faize dayalı olmayan para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan fonları kapsayan türdür.

Önemli Formüller

Bağımsız Üye Sayısı Alt Sınırı: $Bağımsız Üye Sayısı \geq Toplam Üye Sayısı / 3$

Yönetim Kurulu Kusur Sigortası Eşiği: $Sigorta Bedeli > Şirket Sermayesi \times 0.25$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Yatırım Fonları, Şemsiye Fon Türleri ve Operasyonel Esaslar

Temel Kavramlar

Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’inin devamlı olarak yerli ve/veya yabancı kamu veya özel sektör borçlanma araçlarına yatırıldığı fonları kapsayan yapıdır.
Para Piyasası Şemsiye Fonu: Portföyünün tamamı vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek araçlardan oluşan ve ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonlardır.
Hisse Senedi Yoğun Fon: Fon portföy değerinin en az %80’i devamlı olarak Borsa İstanbul’da işlem gören ihraççı paylarından oluşan, hisse senedi veya serbest şemsiye fonuna bağlı fonlardır.
Fon Sepeti Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’ini diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşturan, kolektif yatırım araçlarına odaklı fon türüdür.

Önemli Formüller

Fon Birim Pay Değeri Hesaplaması: $Birim Pay Değeri = \frac{Fon Toplam Değeri}{Katılma Paylarının Sayısı}$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Yatırım Fonları, Şemsiye Fon Türleri ve Operasyonel Esaslar • Yatırım Fonları Portföy Sınırlamaları ve Operasyonel Esaslar

Temel Kavramlar

Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’inin devamlı olarak yerli ve/veya yabancı kamu veya özel sektör borçlanma araçlarına yatırıldığı fonları kapsayan yapıdır.
Para Piyasası Şemsiye Fonu: Portföyünün tamamı vadesine en fazla 184 gün kalmış likiditesi yüksek araçlardan oluşan ve ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fonlardır.
Hisse Senedi Yoğun Fon: Fon portföy değerinin en az %80’i devamlı olarak Borsa İstanbul’da işlem gören ihraççı paylarından oluşan, hisse senedi veya serbest şemsiye fonuna bağlı fonlardır.
Fon Sepeti Şemsiye Fonu: Fon toplam değerinin en az %80’ini diğer fonların ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarından oluşturan, kolektif yatırım araçlarına odaklı fon türüdür.

Önemli Formüller

Fon Birim Pay Değeri Hesaplaması: $Birim Pay Değeri = \frac{Fon Toplam Değeri}{Katılma Paylarının Sayısı}$

İskontolu ve TÜFE'ye Endeksli Araç Vadesi: $V = itfa\_tarihine\_kalan\_sure$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Yatırım Fonları Portföy Sınırlamaları ve Operasyonel Esaslar • Garantili ve Koruma Amaçlı Fonlar ile TSPB Meslek Kuralları

Temel Kavramlar

Giriş-Çıkış Komisyonu: Yatırımcıların pay alım satımında ödediği, ancak ilişkili fonların birbirine yatırım yapması durumunda tahsil edilmesi yasak olan maliyet kalemidir.
Pay Grupları: Aynı fon çatısı altında farklı yönetim ücreti veya komisyon oranları uygulanarak oluşturulan, yatırımcı bazlı özelleştirilmiş bölümlerdir.
5/40 Kuralı: Fon toplam değerinin %5’inden fazla yatırım yapılan ihraççıların toplam ağırlığının fonun %40’ını aşamayacağını belirten risk dağıtım kuralıdır.
İhraççı Sınırlaması: Fonun toplam değerinin %10’undan fazlasının tek bir ihraççının sermaye piyasası araçlarına yatırılamayacağını öngören temel sınırlamadır.

Önemli Formüller

İskontolu ve TÜFE'ye Endeksli Araç Vadesi: $V = itfa\_tarihine\_kalan\_sure$

Değişken Faizli (Endeksli) Kupon Vadesi: $V = bir\_sonraki\_odeme\_tarihine\_kalan\_sure$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Garantili ve Koruma Amaçlı Fonlar ile TSPB Meslek Kuralları

Temel Kavramlar

Garantili Fonlar: Yatırımcının başlangıç yatırımının belirli bir kısmının veya tamamının geri ödeneceğinin bir garantör tarafından taahhüt edildiği, vadesi asgari 6 ay olan fon türüdür.
Koruma Amaçlı Fonlar: Yatırımcının başlangıç yatırımının korunmasını hedefleyen bir strateji izleyen, ancak garantör desteği olmaksızın belirli varlıklara yatırım yapan ve vadesi en az 6 ay olan fonlardır.
Garantör: Garantili fonlarda yatırımcılara taahhüt edilen tutarın fon tarafından karşılanamayan kısmını ödemeyi üstlenen, belirli derecelendirme notuna sahip banka veya sigorta şirketidir.
Fon Toplam Gider Oranı: Yönetim ücreti dahil fondan karşılanan tüm giderlerin toplamının, fon toplam değerine oranını ifade eden ve fon türüne göre SPK tarafından azami sınırları belirlenen orandır.

Önemli Formüller

Değiştirme Oranı: $\text{Bünyesinde Birleşilecek Fon Birim Pay Değeri} / ext{Sona Erecek Fon Birim Pay Değeri}$

Birleşme Sonrası Yeni Pay Sayısı: $\text{Sona Eren Fon Pay Sayısı} / ext{Değiştirme Oranı}$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Meslek Kuralları ve Etik İlkeler

Temel Kavramlar

Uygunluk Testi: Müşterinin mali durumu, yatırım amaçları ve risk tercihlerine göre bir ürünün uygun olup olmadığını belirleyen, eksik bilgi durumunda hizmet verilmemesi uyarısını içeren süreçtir.
Sadakat ve Özen Borcu: Üyelerin, müşterilerin çıkarlarını her zaman kendi çıkarlarının üzerinde tutarak, basiretli bir tacir gibi dikkatli, dürüst ve tarafsız davranma yükümlülüğüdür.
Çıkar Çatışması: Üye ile müşteri veya müşteriler arasında menfaatlerin çelişmesi durumudur; önlenemediği takdirde öncelikle müşteri menfaati gözetilmeli ve durum müşteriye bildirilmelidir.
Sır Saklama Yükümlülüğü: Müşterilere ait kimlik ve faaliyet bilgilerinin, kanunen yetkili merciler dışındaki üçüncü şahıslara açıklanmaması ve kişisel menfaat için kullanılmaması kuralıdır.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Meslek Kuralları ve Etik İlkeler • Sermaye Piyasasında Etik Kurallar ve Mesleki Davranış İlkeleri

Temel Kavramlar

Uygunluk Testi: Müşterinin mali durumu, yatırım amaçları ve risk tercihlerine göre bir ürünün uygun olup olmadığını belirleyen, eksik bilgi durumunda hizmet verilmemesi uyarısını içeren süreçtir.
Sadakat ve Özen Borcu: Üyelerin, müşterilerin çıkarlarını her zaman kendi çıkarlarının üzerinde tutarak, basiretli bir tacir gibi dikkatli, dürüst ve tarafsız davranma yükümlülüğüdür.
Çıkar Çatışması: Üye ile müşteri veya müşteriler arasında menfaatlerin çelişmesi durumudur; önlenemediği takdirde öncelikle müşteri menfaati gözetilmeli ve durum müşteriye bildirilmelidir.
Sır Saklama Yükümlülüğü: Müşterilere ait kimlik ve faaliyet bilgilerinin, kanunen yetkili merciler dışındaki üçüncü şahıslara açıklanmaması ve kişisel menfaat için kullanılmaması kuralıdır.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Etik Kurallar ve Mesleki Davranış İlkeleri

Temel Kavramlar

Gerçekdışı Gösterim: Sermaye piyasası çalışanının sunduğu faaliyetlerle ilgili bilinçli olarak yanlış bilgi vermesi, verileri ihmal etmesi veya olumsuz bilgileri saklayarak yanıltıcı izlenim oluşturmasıdır.
İntihal: Başkaları tarafından derlenmiş verileri veya raporları özgün kaynağa atıf yapmadan kullanarak, bilginin kendisi tarafından hazırlandığı izlenimini yaratmak ve fikri hakları ihlal etmektir.
Getiri Taahhüdü Yasağı: Yatırım getirilerini etkileyen değişkenlerin kontrol edilemezliği nedeniyle, müşterilere belirli bir kazanç oranının garanti edilmesinin güven sarsıcı bulunarak yasaklanmasıdır.
Mesleki Uzmanlığa Uygun Olmayan Davranış: Mevzuata açıkça aykırı olmasa dahi, dürüstlük ve itibarı zedeleyen, alkol kullanımı gibi mesleki güvenilirliği ve piyasa işleyişini olumsuz etkileyen her türlü eylemdir.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Davranış Kuralları ve Etik İlkeler

Temel Kavramlar

Adil Davranma: Müşterilere her durumda eşit davranmak yerine, aynı nitelik ve niceliklere sahip farklı müşterilere aynı koşullarda davranmayı ve çıkar çatışmalarını önlemeyi ifade eder.
Uygunluk Testi: Müşterinin yatırım deneyimi, risk-getiri hedefleri ve mali kısıtlarını belirlemek için kullanılan, yatırım hizmeti sunulmadan önce yapılması ve düzenli güncellenmesi zorunlu standart testtir.
Performans Sunumu: Yatırım sonuçlarının tam, doğru ve karşılaştırılabilir verilerle sunulmasıdır; geçmiş getirilerin gelecek için bir garanti veya taahhüt olarak kullanılmamasını gerektirir.
Gizliliğin Korunması: Müşteri bilgilerinin yasal zorunluluk, suç duyurusu veya müşteri rızası dışındaki hallerde saklı tutulmasıdır; bu yükümlülük iş ilişkisi sona erse dahi devam eder.

Önemli Formüller

Kişisel İşlem Sınırı (Kurum İçi Örnek): $İşlem Hacmi \le 10 \times Brüt Maaş$

Kişisel İşlem Tutar Sınırı (Örnek Kurum İçi Kural): $T_{azami} = Maaş_{brüt} imes 10$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasasında Davranış Kuralları ve Etik İlkeler • Sermaye Piyasası Çalışanları İçin Mesleki Davranış İlkeleri ve Etik Kurallar

Temel Kavramlar

Adil Davranma: Müşterilere her durumda eşit davranmak yerine, aynı nitelik ve niceliklere sahip farklı müşterilere aynı koşullarda davranmayı ve çıkar çatışmalarını önlemeyi ifade eder.
Uygunluk Testi: Müşterinin yatırım deneyimi, risk-getiri hedefleri ve mali kısıtlarını belirlemek için kullanılan, yatırım hizmeti sunulmadan önce yapılması ve düzenli güncellenmesi zorunlu standart testtir.
Performans Sunumu: Yatırım sonuçlarının tam, doğru ve karşılaştırılabilir verilerle sunulmasıdır; geçmiş getirilerin gelecek için bir garanti veya taahhüt olarak kullanılmamasını gerektirir.
Gizliliğin Korunması: Müşteri bilgilerinin yasal zorunluluk, suç duyurusu veya müşteri rızası dışındaki hallerde saklı tutulmasıdır; bu yükümlülük iş ilişkisi sona erse dahi devam eder.

Önemli Formüller

Kişisel İşlem Sınırı (Kurum İçi Örnek): $İşlem Hacmi \le 10 \times Brüt Maaş$

Kişisel İşlem Tutar Sınırı (Örnek Kurum İçi Kural): $T_{azami} = Maaş_{brüt} imes 10$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Sermaye Piyasası Çalışanları İçin Mesleki Davranış İlkeleri ve Etik Kurallar • Çıkar Çatışmaları ve TSPB Disiplin Yönetmeliği

Temel Kavramlar

Sadakat Borcu: Çalışanın müşteriye karşı öncelikli sorumluluğudur; ancak sermaye piyasasına güven işverene borcun önünde gelir ve suç duyurusu bu borcun istisnasıdır.
Kayma (Slippage): Müşteri emirlerinin iletilmesi sırasında gerçekleşen fiyatın, olması gerekenden daha kötü bir seviyede oluşması durumunu ifade eden teknik bir terimdir.
Kişisel Yatırım Sınırı: Kurum içi düzenlemelerle getirilen, personelin aylık işlem tutarının brüt maaşının 10 katını ve 100 adet işlemi aşamayacağını belirten sınırlamadır.
Menfaat Bildirimi: Çalışanın üçüncü kişilerden hediye veya ücret kabul etmeden önce işvereninden e-posta gibi yöntemlerle yazılı izin alması zorunluluğunu ifade eder.

Önemli Formüller

Kişisel İşlem Tutarı Sınırı: $T_{max} = M_{brüt} \times 10$

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al

Çıkar Çatışmaları ve TSPB Disiplin Yönetmeliği

Temel Kavramlar

Çıkar Çatışması: Sermaye piyasası faaliyetlerinde doğması kaçınılmaz olan, müşterinin bilgilendirilmesi ve risk bildirim formunda yer alması gereken, şeffaflığı hedefleyen durumdur.
İşlemlerin Öncelik Sırası: Çalışanın işlemlerde sırasıyla önce müşteriye, sonra işverene ve en son kendi menfaatine öncelik vermesi gereken, etik ihlalleri önleyen temel sıralama kuralıdır.
Uyarı Cezası: Mesleğin icrasında ve müşteri talimatlarında dikkatsiz davranan üyeye, yükümlülüklerinde daha itinalı olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesini ifade eder.
Kınama Cezası: Üyenin mesleğinde kusurlu veya kasıtlı hatalı olduğunun yazı ile bildirildiği, uyarıdan daha ağır olan ve belirli durumlarda tekerrürle verilen disiplin cezasıdır.

Bu bölüm lisans (premium) ile açılır. Ücretsiz hesap açık bölümleri okumaya ve deneme sorularını çözmeye devam etmenizi sağlar.

Ücretsiz Kayıt Ol Lisans Satın Al