Uyum Görevlisi Nedir? Görev, Yetki ve Sorumlulukları (2026)

"Uyum görevlisi" unvanı son bir yılda çok daha görünür hâle geldi, çünkü artık sınavlı ve sicilli bir lisansa bağlandı. Ama unvanın ne yaptığı hâlâ bulanık anlatılıyor. Aşağıda görevin mevzuattaki tanımını, üç rol arasındaki farkı ve görev-yetki listesinin tamamını birincil metinlere dayanarak açıklıyoruz.

Uyum görevlisi nedir?

Uyum Programı Yönetmeliğinin 3 üncü maddesi tanımı şöyle veriyor:

"Uyum görevlisi: Kanun ve Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatla getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak amacıyla istihdam edilen ve gerekli yetkiyle donatılmış görevliyi (ifade eder)."

Buradaki "gerekli yetkiyle donatılmış" ibaresi süs değil. Yönetmelik bu yetkiyi ayrıca güvenceye alıyor: 19 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre yönetim kurulu, uyum görevlisinin "bağımsız bir irade ile karar verebilecek, yükümlü bünyesindeki tüm birimlerden kendi görev alanı ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi talep edebilecek ve bunlara zamanında erişebilecek yetkiyi haiz olmasını sağlar."

Üçüncü fıkra da davranış standardı koyuyor: uyum görevlisi görev ve sorumluluklarını yerine getirirken "iyi niyetli, makul ve dürüst bir şekilde, tarafsız ve bağımsız bir irade ile hareket etmek zorundadır."

Üç rol: uyum görevlisi, yardımcısı ve münhasıran uyum görevlisi

Bu üç unvan sürekli birbirine karıştırılıyor. Aralarındaki fark, çalıştıkları kuruluşun hangi rejime tabi olduğundan doğuyor:

Hangi kuruluşun hangi gruba girdiğinin tam listesi için yükümlü listesi yazımıza bakabilirsiniz.

Uyum görevlisinin görev ve sorumlulukları (md. 19)

Uyum programı oluşturan kuruluşlarda görev listesi yedi bentten oluşuyor:

1. Uyumu sağlamak ve MASAK ile koordinasyon. Yükümlünün Kanun ve Kanun uyarınca çıkarılan düzenlemelere uyumunu sağlamak amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve Başkanlıkla gerekli iletişim ve koordinasyonu sağlamak.
2. Kurum politikası. Kurum politikası ve prosedürlerini oluşturmak, kurum politikalarını yönetim kurulunun onayına sunmak.
3. Risk yönetimi. Risk yönetimi politikasını oluşturmak, risk yönetimi faaliyetlerini yürütmek.
4. İzleme ve kontrol. İzleme ve kontrol politikalarını oluşturmak ve buna ilişkin faaliyetleri yürütmek.
5. Eğitim. Aklama ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik eğitim programına ilişkin çalışmaları yönetim kurulunun onayına sunmak ve onaylanan programın etkin uygulanmasını sağlamak.
6. Şüpheli işlem bildirimi. Kendisine iletilen veya resen öğrendiği şüpheli olabilecek işlemler hakkında yetki ve imkânları ölçüsünde araştırma yaparak edindiği bilgi ve bulguları değerlendirmek ve şüpheli olduğuna karar verdiği işlemleri Başkanlığa bildirmek.
7. Gizlilik. Bildirimlerin ve ilgili diğer hususların gizliliğinin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirleri almak.
8. İstatistik ve raporlama. İç denetim ve eğitim faaliyetlerine ilişkin bilgi ve istatistikleri düzenli olarak tutmak ve bunları Yönetmelikte belirtilen sürelerde Başkanlığa göndermek.

Maddenin ikinci fıkrası önemli bir kanal kuralı getiriyor: "Başkanlıkla gerekli iletişim ve koordinasyonun sağlanması kapsamında; yükümlülerin Başkanlığa bilgi ve belge verme yükümlülüğü, uyum görevlisi vasıtasıyla yerine getirilir." Yani kurumun MASAK'a bilgi akışı uyum görevlisinden geçiyor.

Şüpheli işlem bildirimi yetkisi münhasır

Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrası, uyum birimi personelinin rolünü keskin biçimde sınırlıyor:

"Uyum biriminde çalışacak personel, şüpheli işlemlere konu teşkil edebilecek dahili bildirimlerin ... değerlendirilmesi sürecinde görev alabilir, ancak işlemin şüpheli işlem olarak Başkanlığa bildirilip bildirilmemesine karar veremez ya da Başkanlığa doğrudan şüpheli işlem bildiriminde bulunamaz."

Yani uyum birimi hazırlık ve değerlendirme yapabilir; bildirme kararı uyum görevlisine aittir. Aynı fıkra, uyum görevlisine yapılan dahili bildirimlerin de gizlilik kapsamında olduğunu ve personelin bu yükümlülüğü ihlal etmeyecek şekilde çalışması için gereken tedbirlerin yönetim kurulu ve uyum görevlisi tarafından alınacağını belirtiyor.

Münhasıran uyum görevlisinin görevleri (md. 31)

Uyum programı oluşturmayan kuruluşlarda görev listesi daha dar ve dört bentten oluşuyor:

1. Kendisine iletilen veya resen öğrendiği şüpheli olabilecek işlemler hakkında araştırma yapmak, bulguları değerlendirmek ve şüpheli olduğuna karar verdiği işlemleri Başkanlığa bildirmek.
2. Şüpheli işlemlerin değerlendirilmesinde ve bildirilmesinde iyi niyetli, makul ve dürüst bir şekilde, tarafsız ve bağımsız bir irade ile hareket etmek; bildirimlerin gizliliğinin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirleri almak.
3. Yükümlü bünyesindeki tüm birimlerden şüpheli işlemlerin değerlendirilmesi kapsamında gerekli her türlü bilgi ve belgeyi talep etmek.
4. Yükümlünün mevzuata uyumunu sağlamak amacıyla eğitim, araştırma, geliştirme, gözetim, risk yönetimi, izleme ve kontrol çalışmalarını yürütmek ve Başkanlık ile gerekli iletişim ve koordinasyonu sağlamak. Bu çalışmalarda ulusal risk değerlendirmesi kapsamında belirlenen riskler de dikkate alınıyor.

25/12/2024 tarihli değişiklikle eklenen ikinci fıkra, (ç) bendi kapsamındaki risk yönetimi ile izleme ve kontrol faaliyetlerinin kapsamını genişletti: bu faaliyetler 6415 sayılı Kanun ile 7262 sayılı Kanun kapsamında malvarlığının dondurulması kararlarının ihlali, uygulanmaması ve bunlardan kaçınılması risklerine yönelik çalışmalar ile söz konusu yaptırımların uygulanmasına yönelik gelişmiş kontrolleri de kapsıyor. Bu kapsamda malvarlığının dondurulması kararları ve potansiyel eşleşme kriterleri dikkate alınarak müşterilerin ve işlemlerin devamlı olarak izlenmesine yönelik tedbirler alınıyor.

Kurumsal konum: kime bağlı çalışır?

Uyum birimi keyfî büyüklükte değil: md. 18'e göre yönetim kurulu, yükümlünün işletme büyüklüğü, işlem hacmi, şube ve personel sayısı ya da karşılaşabileceği risklerin yüksekliği gibi unsurları göz önünde bulundurarak uyum birimine yeterli personel ve kaynak tahsisi yapılmasını sağlamakla yükümlü.

Yardımcıya yetki devri

md. 16/5: uyum görevlisi, 19 uncu madde kapsamındaki görev ve yetkilerinin bir kısmını veya tamamını, açık bir şekilde ve yazılı olarak uyum görevlisi yardımcısına devredebilir. Kritik cümle devamında: "Söz konusu görev ve yetki devrinin yapılması, uyum görevlisinin bu konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz."

Finansal grup uyum görevlisi

Bir finansal grup söz konusuysa ayrı bir rol daha doğuyor (md. 20/A): finansal grup, grup seviyesinde uyum programının yürütülmesi amacıyla ana finansal kuruluşun uyum görevlisini finansal grup uyum görevlisi olarak belirliyor; ana kuruluşun uyum görevlisi yardımcısı da finansal grup uyum görevlisi yardımcısı oluyor. Ana finansal kuruluşun uyum birimi, grubun da uyum birimi olarak faaliyet gösteriyor.

Bu role özgü iki ek görev var: risk yönetimi ile izleme ve kontrol faaliyetleri sonucunda riskli olduğu değerlendirilen hususları grup bünyesindeki ilgili finansal kuruluşla paylaşmak ve grubun bilgi paylaşım politikasını oluşturup bilgilerin grup içinde güvenli paylaşımı için gerekli tedbirleri almak.

Görevden ayrılma ve vekâlet

Yönetmelik boşluk bırakmıyor. md. 20'ye göre uyum görevlisinin veya yardımcısının aranan şartları kaybetmesi, bu şartları haiz olmadığının sonradan anlaşılması, görevinden alınması veya görevinden ayrılması hâlinde:

• Durum yükümlü tarafından, nedenleriyle birlikte, ayrılış tarihinden itibaren on gün içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirilir.
• 22/8/2025 tarihli değişiklikle eklenen cümleyle, uyum görevlisi ve yardımcısı da görevinden alınması veya ayrılması hâlinde durumu nedenleriyle birlikte on gün içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirir. Yani bildirim yükümlülüğü artık iki taraflı.
• Yeni atama, ayrılış tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapılır; Ek-2'deki taahhüt formu atanma tarihinden itibaren on gün içinde Başkanlığa gönderilir.

Geçici ayrılmalarda ise (izin, hastalık ve benzeri) yerine bir uyum görevlisi yardımcısı vekâlet ediyor. md. 29 grubunda vekâlet edecek kişinin 30 uncu maddedeki şartları taşıması aranıyor ve vekâleten görevlendirme kararı, yetkililerce talep edildiğinde ibraz edilmek üzere yazılı olarak düzenlenip kararda vekâlet edilen dönem açıkça belirtiliyor.

Artık lisans zorunlu

2025'in dönüm noktası bu. Uyum Programı Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (e) bendi, uyum görevlisi olarak atanacak kişinin "uyum görevlisi olarak yetkilendirilmiş ve Başkanlıkça tutulan uyum görevlisi siciline kayıtlı olmak" şartını taşımasını gerektiriyor. md. 30 üzerinden aynı şart münhasıran uyum görevlileri için de geçerli. Yürürlük tarihi 25 Aralık 2025.

Bu şartı sağlamanın yolu Uyum Görevlisi Yetkilendirme Sınavı: iki modül, toplam 100 soru, modül başına 45 dakika ve 1.500 TL. Sürecin tamamı için ana rehberimize, lisans sonrası yükümlülükler için yenileme eğitimi yazımıza bakabilirsiniz.

Kariyer yolu: nerede çalışılır, hangi arka plan aranır?

Uyum görevliliği, mevzuatın kendisi tarafından tanımlanmış bir kariyer basamağı. Hangi kurumlarda bu pozisyonun bulunduğu doğrudan Yönetmelikten okunabiliyor: bankalar, sermaye piyasası aracı kurumları, portföy yönetim şirketleri, sigorta ve emeklilik şirketleri, finansman-faktoring-finansal kiralama şirketleri, elektronik para ve ödeme kuruluşları, kıymetli madenler aracı kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcılar ve — münhasıran uyum görevliliği kapsamında — reasürans ve varlık yönetim şirketleri, kargo şirketleri, tasarruf finansman şirketleri ile belirli ölçekteki e-ticaret aracı hizmet sağlayıcılar.

Aranan arka plan iki gruba göre değişiyor ve fark önemli:

Beş yıllık deneyim şartı (md. 17/1-d) şu görevlerde geçen süreyi kabul ediyor: md. 4/1'de sayılan finansal kuruluşlardan (TCMB ile kalkınma ve yatırım bankaları dâhil) herhangi biri nezdinde idareci, uzman veya denetim görevleri; Kanunun 2 nci maddesinde sayılan denetim elemanlığı görevleri; ya da MASAK Başkanlığı nezdinde idareci veya Hazine ve Maliye Uzmanı görevleri.

Sermaye piyasası kurumlarındaki pozisyonlar ve orada aranan SPK/SPL lisansları hakkında SPK lisanslı maaşları analizimize göz atabilirsiniz — bu analiz sermaye piyasası lisanslarına ilişkindir, MASAK uyum görevliliğine değil.

Bu görev neden bu kadar düzenlenmiş?

Uyum görevlisi, 5549 sayılı Kanunla kurulan mücadele rejiminin kurum içindeki taşıyıcısı. Uyum programının altı unsurundan (kurum politikası, risk yönetimi, izleme-kontrol, uyum görevlisi ve birimi, eğitim, iç denetim) ikisi doğrudan, ikisi de uyum görevlisinin yürütmesiyle hayata geçiyor: Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası, "uyum programı kapsamındaki risk yönetimi ile izleme ve kontrole ilişkin faaliyetler, yönetim kurulunun gözetim, denetim ve sorumluluğunda, uyum görevlisi tarafından yerine getirilir" diyor.

Uyum programı kapsamındaki tedbirler ayrıca asgari iki yılda bir gözden geçirilip güncelleniyor — yani görev statik değil, sürekli bakım gerektiren bir işlev.

Sık Sorulan Sorular

Uyum görevlisi nedir, ne iş yapar?

Uyum Programı Yönetmeliğinin tanımıyla uyum görevlisi, Kanun ve Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuatla getirilen yükümlülüklere uyumu sağlamak amacıyla istihdam edilen ve gerekli yetkiyle donatılmış görevlidir. Kurum politikası ve prosedürlerini oluşturur, risk yönetimi ile izleme ve kontrol faaliyetlerini yürütür, eğitim programını yönetim kurulunun onayına sunar, şüpheli işlemleri araştırıp MASAK'a bildirir, bildirimlerin gizliliğini sağlar ve iç denetim ile eğitim istatistiklerini tutup Başkanlığa gönderir.

Şüpheli işlem bildirimini kim yapar?

Uyum görevlisi. Uyum Programı Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin ikinci fıkrası, uyum biriminde çalışan personelin dahili bildirimlerin değerlendirilmesinde görev alabileceğini ancak işlemin şüpheli olarak Başkanlığa bildirilip bildirilmemesine karar veremeyeceğini ve Başkanlığa doğrudan şüpheli işlem bildiriminde bulunamayacağını belirtiyor. Bildirme kararı uyum görevlisine aittir.

Uyum görevlisi ile münhasıran uyum görevlisi arasındaki fark nedir?

Uyum görevlisi, Uyum Programı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi kapsamındaki kuruluşlarda tam bir uyum programını yürütür ve görevleri md. 19'da yedi bent hâlinde sayılır. Münhasıran uyum görevlisi ise md. 29 kapsamındaki kuruluşlarda, uyum programı oluşturulmaksızın idari düzeyde atanır; görevleri md. 31'de dört bent hâlinde ve daha dar tanımlanmıştır. Ayrıca md. 4 grubunda beş yıllık sektör deneyimi, nitelikli pay ve akrabalık kısıtları aranırken md. 29 grubunda bunlar aranmaz.

Uyum görevlisi kime bağlı çalışır?

md. 4 grubunda uyum görevlisi, yönetim kuruluna veya yönetim kurulunun yetkisini devrettiği bir ya da birden fazla üyeye bağlı olacak şekilde, münhasıran kurum personeli olarak atanır. md. 29 grubunda ise uyum görevlisi yönetim kuruluna veya genel müdüre doğrudan bağlı olacak şekilde görevlendirilir ve görevlendirme kararı yazılı olarak düzenlenir.

Uyum görevlisi olmak için kaç yıl deneyim gerekiyor?

Uyum Programı Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi kapsamındaki kuruluşlarda en az beş yıl. md. 17/1-d bu süreyi şu görevlerde kabul ediyor: md. 4/1'de sayılan finansal kuruluşlardan herhangi biri nezdinde idareci, uzman veya denetim görevleri; Kanunun 2 nci maddesinde sayılan denetim elemanlığı görevleri; ya da MASAK Başkanlığı nezdinde idareci veya Hazine ve Maliye Uzmanı görevleri. md. 29 kapsamındaki münhasıran uyum görevliliğinde bu deneyim şartı aranmıyor.

Uyum görevlisi olmak için lisans şart mı?

Evet. Uyum Programı Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrasına eklenen (e) bendi, atanacak kişinin uyum görevlisi olarak yetkilendirilmiş ve Başkanlıkça tutulan uyum görevlisi siciline kayıtlı olmasını gerektiriyor. md. 30 üzerinden aynı şart münhasıran uyum görevlileri için de geçerli. Bu şart 25 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi ve Uyum Görevlisi Yetkilendirme Sınavında başarılı olmakla sağlanıyor.

Uyum görevlisi izne çıkarsa yerine kim bakar?

Uyum görevlisinin izin, hastalık ve benzeri nedenlerle geçici olarak görevden ayrılması hâlinde yerine bir uyum görevlisi yardımcısı vekâlet eder. md. 29 grubunda vekâlet edecek kişinin 30 uncu maddede sayılan şartları taşıması aranır; vekâleten görevlendirme kararı yazılı olarak düzenlenir ve kararda vekâlet edilen dönem açıkça belirtilir.

Uyum görevlisi görevden ayrılırsa ne yapılır?

Durum, yükümlü tarafından nedenleriyle birlikte ayrılış tarihinden itibaren on gün içinde MASAK Başkanlığına yazılı olarak bildirilir. 22/8/2025 tarihli değişiklikle uyum görevlisi ve yardımcısının da görevinden alınması veya ayrılması hâlinde durumu nedenleriyle birlikte on gün içinde Başkanlığa bildirmesi gerekiyor. Yeni atama, ayrılış tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapılır ve taahhüt formu atanma tarihinden itibaren on gün içinde Başkanlığa gönderilir.

Uyum görevlisi maaşı ne kadar?

Uyum görevlisi ücretlerine ilişkin MASAK, SPL veya başka bir resmî kurum tarafından yayımlanmış bir istatistik bulunmuyor; bu nedenle doğrulanmış bir rakam veremiyoruz. Ücret, kurumun türüne ve büyüklüğüne, pozisyonun kıdemine (uyum görevlisi, yardımcısı veya münhasıran uyum görevlisi) ve bulunduğu şehre göre değişir. Güvenilir bilgi için sektördeki güncel iş ilanlarına bakmak daha doğru olur.